Harry Potter (seria filmów)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Harry Potter
Harry Potter
Gatunek fantasy
film przygodowy
Data premiery 2001–2011
Kraj produkcji  Stany Zjednoczone
 Wielka Brytania
Język angielski
Reżyseria Chris Columbus (1–2)
Alfonso Cuarón (3)
Mike Newell (4)
David Yates (5–8)
Scenariusz Steve Kloves (1–4, 6–8)
Michael Goldenberg (5)
Główne role Daniel Radcliffe
Rupert Grint
Emma Watson
Produkcja David Heyman
Chris Columbus (3)
Mark Radcliffe (3)
David Barron (58)
J.K. Rowling (78)
Wytwórnia Warner Bros. Pictures
Heyday Films
1492 Pictures (13)
Dystrybucja Warner Bros. Pictures
Budżet ~ 1 155 000 000 $
Przychody brutto 7 723 431 572 $

Harry Potter – seria ośmiu brytyjsko-amerykańskich filmów fantasy powstałych na podstawie cyklu powieści brytyjskiej pisarki J.K. Rowling również zatytułowanej Harry Potter. Filmy stworzono w wytwórni Warner Bros. i wydano w latach 2001–2011. Wszystkie osiem wyprodukował David Heyman, za to reżyserów było w sumie czterech: Chris Columbus, Alfonso Cuarón, Mike Newell i David Yates. W główne role wcieliła się trójka (z początkiem produkcji pierwszego filmu) nastolatków: Daniel Radcliffe, Rupert Grint i Emma Watson. Zagrali oni Harry’ego Pottera oraz jego dwoje przyjaciół, Rona Weasleya i Hermionę Granger – uczniów Szkoły Magii i Czarodziejstwa Hogwart. Wielowątkowa fabuła filmów skupia się przede wszystkim na walce z największym czarnoksiężnikiem na świecie, Lordem Voldemortem.

Filmy z serii Harry Potter, tak jak i książki, odniosły potężny sukces na całym świecie. Za sprawą ponad 7,7 miliarda dolarów[1] dochodu jest to najbardziej kasowy cykl filmów w historii, poza tym wszystkie pojedyncze części znajdują się w czołówce najbardziej dochodowych filmów wszech czasów (najwyżej część ostatnia – pozycja ósma).

Historia[edytuj]

W 1997 powieść Harry Potter i Kamień Filozoficzny trafiła w ręce Davida Heymana, brytyjskiego producenta filmowego prowadzącego wytwórnię Heyday Films. Postanowił on zaprezentować wytwórni Warner Bros. pomysł zekranizowania jej. W 1999 Rowling sprzedała za milion funtów brytyjskich prawa do adaptacji czterech pierwszych książek z serii Harry Potter. Pisarka wymogła, by obsadę stanowili wyłącznie brytyjscy (ewentualnie irlandzcy) aktorzy, zdjęcia powstawały w Wielkiej Brytanii, a Warner Bros. nie miało prawa kręcić filmów nie na podstawie jej powieści.

Produkcja[edytuj]

Wszystkie osiem filmów wyprodukował Heyman ze swoją wytwórnią Heyday Films, którą dodatkowo wspierała przy pierwszych trzech wytwórnia 1492 Pictures. Więźnia Azkabanu wyprodukowali dodatkowo Chris Columbus i Mark Radcliffe. Przy czterech ostatnich częściach Heyman współpracował z Davidem Barronem, a dwuczęściowe Insygnia Śmierci zgodziła się wyprodukować sama Rowling (która wcześniej odrzuciła propozycję pracy na tej pozycji przy Czarze Ognia). Heyman wypowiedział się: „Gdy wyszedł pierwszy film, nie myślałem o tym, że będzie ich aż osiem”. Przyznał, że pierwsza część była bardzo zależna od Warner Bros., jednak później dano mu więcej swobody w realizowaniu kolejnych adaptacji. Najdroższym ze wszystkich filmów był Książę Półkrwi, kosztujący 250 milionów dolarów. Ostatnia z książek Rowling (Harry Potter i Insygnia Śmierci) została zekranizowana w dwóch częściach; Heyman zdradził, że mimo to kręcono je jako jedną całość.

Dobór obsady[edytuj]

Do roli Harry’ego Pottera rozważano kandydatury wielu chłopców, między innymi Liama Aikena, którego nawet zgodzono się przyjąć, ale ofertę cofnięto ze względu na jego pochodzenie (jest pół-Brytyjczykiem). Daniela Radcliffe'a Heyman odkrył w teatrze, gdy ten był na sztuce z rodzicami. Chłopiec zachwycił twórców, jak i samą Rowling, która powiedziała: „Poczułam się tak, jakbym odzyskała dawno utraconego syna”. Jego rodzice początkowo wahali się w sprawie wyrażenia zgody na udział Daniela w projekcie, ale zgodzili się po tym, jak twórcy zapewnili ich, iż syn będzie chroniony przed mediami. Rupert Grint w roli Rona Weasleya i Emma Watson jako Hermiona Granger zostali wyłonieni na castingach. Grint dowiedział się o przesłuchaniach z programu telewizyjnego, zaś Watson została polecona przez nauczycielkę. Oboje debiutowali w Harrym Potterze, z kolei Radcliffe miał już na koncie rolę w filmie telewizyjnym David Copperfield z 1999 roku. 8 sierpnia 2000 cała trójka podpisała kontrakty.

Do dorosłych ról wybrano wiele znanych i doświadczonych aktorów. Jako pierwszy został zatrudniony Robbie Coltrane, który wcielił się w Rubeusa Hagrida Alana Rickmana i dwukrotną laureatkę Oscara, Maggie Smith. Albusa Dumbledore’a zagrał (mimo postanowień o wyłącznie brytyjskiej obsadzie) Irlandczyk, Richard Harris, który zmarł niedługo po premierze drugiej części. W kolejnych filmach zastąpił go Michael Gambon. W rolę nastoletniego Dracona Malfoya wcielił się Tom Felton, który w chwili rozpoczęcia zdjęć miał już większe doświadczenie filmowe niż Radcliffe, Grint i Watson, bowiem zagrał w dwóch produkcjach. Dursleyów, którzy pojawili się w pierwszych trzech, piątym i ostatnim filmie zagrali Richard Griffiths i Fiona Shaw. W kolejnych częściach Harry’ego Pottera do obsady dołączyły kolejne twarze, takie jak Gary Oldman, Helena Bonham Carter, Ralph Fiennes, David Thewlis, Timothy Spall, Brendan Gleeson, Imelda Staunton, Robert Pattinson czy laureaci Oscara Emma Thompson i Jim Broadbent.

Reżyserzy[edytuj]

Jedną z pierwszych rozważanych kandydatur na reżysera Kamienia Filozoficznego złożył Steven Spielberg, który chciał nakręcić film animowany. Właśnie dlatego Rowling zdecydowała się odrzucić jego propozycję. Późniejszymi kandydatami byli chociażby Chris Columbus, Terry Gilliam, Jonathan Demme, Mike Newell, Alan Parker, Wolfgang Petersen, Rob Reiner, Tim Robbins, Brad Silberling czy Peter Weir. Wybór Rowling padł na Gilliama, jednak wytwórnia Warner Bros. zdecydowała się zatrudnić Columbusa, tłumacząc się jego doświadczeniem w pracy nad filmami familijnymi (takimi jak Kevin sam w domu czy Pani Doubtfire). Później Columbus wyreżyserował także drugą część, Komnatę Tajemnic. Reżyser stwierdził, iż chciał stworzyć dzieło złote i staromodne; równocześnie oświadczył Rowling, iż nie zamierza modyfikować ogólnej treści i przesłania jej książki.

Po zakończeniu prac nad Komnatą Tajemnic Columbus uznał, że się „wypalił”, i dlatego postanowił nie reżyserować kolejnego filmu (choć pracował nad nim jako producent). Zastąpił go Alfonso Cuarón, który nadał Więźniowi Azkabanu mroczniejszy i bardziej tajemniczy charakter, zmieniając barwę kolorów i krajobrazy Hogwartu. Czwartą część wyreżyserował Mike Newell (wcześniejszy kandydat do wyreżyserowania Kamienia Filozoficznego), który chciał stworzyć „paranoidalny dreszczowiec”. Tak jak w przypadku Cuaróna, jego przygoda z Harrym Potterem skończyła się na jednym filmie. Na potrzeby Zakonu Feniksa Newella zastąpił David Yates, który wyreżyserował także wszystkie kolejne filmy – Księcia Półkrwi i podzielone na dwie części Insygnia Śmierci.

Scenarzyści[edytuj]

Na początku scenariusz do Kamienia Filozoficznego miał napisać Michael Goldenberg. Powstała nawet wczesna wersja jego dzieła, jednak Heyman odrzucił Godlenberga go na rzecz Steve’a Klovesa. Kloves przyznał, że bardzo stresował się przed pierwszym spotkaniem z Rowling. Tymczasem pisarka wyraziła dla niego duże wsparcie i pomagała mu w tworzeniu scenariusza. Kloves odpowiadał za cztery pierwsze filmy, a w piątym zastąpił go Goldenberg, któremu Rowling również pomagała. Pozostałe części cyklu (od szóstej do ósmej) znowu powstały na podstawie scenariuszy Klovesa.

Scenografia[edytuj]

Za scenografię we wszystkich ośmiu filmach odpowiadał Stuart Craig. Stworzył on wiele planów, z czego największym i najbardziej okazałym było atrium Ministerstwa Magii. Poza tym jego słynnymi dziełami były Komnata Tajemnic, dwór Malfoyów czy stworzona komputerowo jaskinia, w której znajdował się rzekomy horkruks w Księciu Półkrwi. Jako że filmy powstawały, gdy nie wszystkie książki były jeszcze znane, Craig musiał modyfikować scenografię Hogwartu, na przykład tworząc olbrzymi dziedziniec na potrzeby Insygniów Śmierci: Części II. Scenograf przyznał, że z sukcesywnie powstającymi filmami zmieniała się technika, i o ile na początku szkicował swoje pomysły ołówkiem, o tyle później wykorzystywał już nowoczesną technologię.

Zdjęcia[edytuj]

Zdjęcia powstawały głównie w Leavesden Studios w miejscowości Watford (na północ od Londynu), które od 2012 można zwiedzać. Zamek Alnwick i katedrę w Gloucester wykorzystano jako filmowy Hogwart, poza tym filmy kręcono w wielu angielskich i szkockich plenerach (również w Londynie, na przykład na stacji King’s Cross). W każdym kolejnym filmie zdjęcia były coraz bardziej mroczne, zimne i nastrojowe. W piątym filmie (Zakon Feniksa) za zdjęcia odpowiadał Polak – Sławomir Idziak.

Zdjęcia do pierwszego filmu rozpoczęły się 2 października 2000, a zdjęcia do ostatniego zakończyły 12 czerwca 2010. W grudniu 2010 ekipa ponownie zebrała się, by nakręcić na nowo epilog Dziewiętnaście lat później. Ostatni klaps w historii Harry’ego Pottera padł 21 grudnia 2010.

Wydanie[edytuj]

Premiera pierwszego filmu z cyklu, Kamień Filozoficzny, odbyła się 4 listopada 2001 w Wielkiej Brytanii i 14 listopada w Stanach Zjednoczonych. Dwa dni później produkcja weszła na ekrany kin; w kolejnych krajach pojawiała się sukcesywnie aż do maja 2002. Rok po premierze filmu, czyli w listopadzie 2002, wydana została druga część, Komnata Tajemnic. Po przerwie w 2003 następne filmy, Więzień Azkabanu i Czara Ognia, ukazały się kolejno w maju 2004 i listopadzie 2005. W czerwcu 2007 odbyła się premiera Zakonu Feniksa, a na jesień 2008 zaplanowano zaprezentowanie Księcia Półkrwi, jednak z przyczyn komercyjnych – mimo ukończenia produkcji – przeniesiono go o siedem miesięcy, aż do lipca 2009. Dwuczęściowe Insygnia Śmierci wydano w listopadzie 2010 i lipcu 2011. Ostatnia część jako jedyna została wydana w pełni w 3D (choć nakręcono ją w 2D). Uroczysta premiera Insygniów Śmierci: Części II odbyła się 7 lipca 2011 na Trafalgar Square w Londynie.

Spin-off[edytuj]

12 września 2013 J.K. Rowling oświadczyła na Facebooku, że podpisała z wytwórnią Warner Bros. umowę na zrealizowanie spin-offu osadzonego w uniwersum Harry’ego Pottera, zatytułowanego Fantastic Beasts and Where to Find Them. Głównym bohaterem filmu jest Newt Skamander, zaś film opowiadał o wydarzeniach, które doprowadziły do napisania przezeń książki Fantastyczne zwierzęta i jak je znaleźć. Akcja pierwszego filmu rozpoczęła się w Nowym Jorku siedemdziesiąt lat przed wydarzeniami przedstawionymi w Kamieniu Filozoficznym. Rowling napisała scenariusz do filmu[2], co było jej debiutem scenopisarskim. Seria będzie składać się z pięciu filmów.

Lista filmów[edytuj]

Aby zapoznać się z fabułą filmów, zobacz sekcję Streszczenie fabuły w artykule Harry Potter.
Lp. Tytuł polski Tytuł oryginalny Data premiery
(świat)
Data premiery
(Polska)
Długość Zekranizowana powieść
1. Harry Potter i Kamień Filozoficzny Harry Potter and the Philosopher's Stone Wielka Brytania
Harry Potter and the Sorcerer's Stone Stany Zjednoczone
2001-11-044 listopada 2001 2002-01-1818 stycznia 2002 152 min Kamień Filozoficzny
2. Harry Potter i Komnata Tajemnic Harry Potter and the Chamber of Secrets 2002-11-033 listopada 2002 2003-01-011 stycznia 2003 161 min Komnata Tajemnic
3. Harry Potter i więzień Azkabanu Harry Potter and the Prisoner of Azkaban 2004-05-3131 maja 2004 2004-06-044 czerwca 2004 142 min Więzień Azkabanu
4. Harry Potter i Czara Ognia Harry Potter and the Goblet of Fire 2005-11-1616 listopada 2005 2005-11-2424 listopada 2005 157 min Czara Ognia
5. Harry Potter i Zakon Feniksa Harry Potter and the Order of the Phoenix 2007-06-2828 czerwca 2007 2007-07-2727 lipca 2007 138 min Zakon Feniksa
6. Harry Potter i Książę Półkrwi Harry Potter and the Half-Blood Prince 2009-07-1515 lipca 2009 2009-07-2424 lipca 2009 153 min Książę Półkrwi
7a. Harry Potter i Insygnia Śmierci: Część I Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 1 2010-11-1111 listopada 2010 2010-11-1919 listopada 2010 146 min Insygnia Śmierci
7b. Harry Potter i Insygnia Śmierci: Część II Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2 2011-07-077 lipca 2011 2011-07-1515 lipca 2011 130 min

Obsada i twórcy[edytuj]

Obsada[edytuj]

Odtwórcy głównych ról
Rupert Grint, odtwórca roli Rona Weasleya.
Emma Watson, odtwórczyni roli Hermiony Granger.
Postać Aktor Liczba
filmów
Główni bohaterowie
Harry Potter Daniel Radcliffe 8
Ron Weasley Rupert Grint 8
Hermiona Granger Emma Watson 8
Lord Voldemort Richard Bremmer 1
Ralph Fiennes 4
Albus Dumbledore Richard Harris 2
Michael Gambon 6
Rubeus Hagrid Robbie Coltrane 8
Severus Snape Alan Rickman 8
Draco Malfoy Tom Felton 8
Ważniejsze postacie drugoplanowe
(chronologicznie filmami)
Minerwa McGonagall Maggie Smith 8
Neville Longbottom Matthew Lewis 8
Ginny Weasley Bonnie Wright 8
Fred Weasley James Phelps 8
George Weasley Oliver Phelps 8
Vernon Dursley Richard Griffiths 5
Petunia Dursley Fiona Shaw 5
Molly Weasley Julie Walters 7
Artur Weasley Mark Williams 7
Kwiryniusz Quirrell Ian Hart 1
Gilderoy Lockhart Kenneth Branagh 1
Lucjusz Malfoy Jason Isaacs 5
Syriusz Black Gary Oldman 4
Remus Lupin David Thewlis 5
Sybilla Trelawney Emma Thompson 3
Peter Pettigrew Timothy Spall 4
Alastor Moody Brendan Gleeson 3
Cedrik Diggory Robert Pattinson 2
Dolores Umbridge Imelda Staunton 2
Luna Lovegood Evanna Lynch 4
Bellatriks Lestrange Helena Bonham Carter 4
Horacy Slughorn Jim Broadbent 2

Twórcy[edytuj]

Profesja Kamień Filozoficzny Komnata Tajemnic Więzień Azkabanu Czara Ognia Zakon Feniksa Książę Półkrwi Insygnia Śmierci (1) Insygnia Śmierci (2)
Reżyseria Chris Columbus Alfonso Cuarón Mike Newell David Yates
Scenariusz Steve Kloves Michael Goldenberg Steve Kloves
Produkcja David Heyman David Heyman
Chris Columbus
Mark Radcliffe
David Heyman David Heyman
David Barron
David Heyman
David Barron
J.K. Rowling
Muzyka John Williams Patrick Doyle Nicholas Hooper Alexandre Desplat
Zdjęcia John Seale Roger Pratt Michael Seresin Roger Pratt Sławomir Idziak Bruno Delbonnel Eduardo Serra
Montaż Richard Francis-Bruce Peter Honess Steven Weisberg Mick Audsley Mark Day
Scenografia Stuart Craig
Kostiumy Judianna Makovsky Lindy Hemming Jany Temime

Recenzje i nagrody[edytuj]

Punkty uzyskane przez poszczególne filmy na stronach skupiających profesjonalne recenzje
Film Rotten Tomatoes Metacritic
1. Kamień Filozoficzny 80% (188 recenzji)[3] 64 (35 recenzji)[4]
2. Komnata Tajemnic 83% (205 recenzji)[5] 63 (35 recenzji)[6]
3. Więzień Azkabanu 91% (243 recenzji)[7] 82 (40 recenzji)[8]
4. Czara Ognia 87% (223 recenzji)[9] 81 (38 recenzji)[10]
5. Zakon Feniksa 79% (238 recenzji)[11] 71 (37 recenzji)[12]
6. Książę Półkrwi 84% (258 recenzji)[13] 78 (36 recenzji)[14]
7a. Insygnia Śmierci: Część I 78% (250 recenzji)[15] 65 (42 recenzje)[16]
7b. Insygnia Śmierci: Część II 96% (281 recenzji)[17] 87 (41 recenzji)[18]

Wszystkie osiem filmów spotkało się z dużym uznaniem krytyków i licznymi nominacjami do prestiżowych nagród. W sumie Harry Potter został 15 razy nominowany do Oscara, jednak nigdy żaden z jego twórców nie dostał statuetki, za co Akademia była krytykowana przez media[19]. Za to w 2011 podczas 64. ceremonii rozdania nagród Brytyjskiej Akademii Sztuk Filmowych i Telewizyjnych (BAFTA) J.K. Rowling, Rupert Grint, Emma Watson, producenci David Heyman i David Barron oraz reżyserowie David Yates, Mike Newell i Alfonso Cuarón odebrali honorową nagrodę statuetkę imienia Michaela Balcona za wkład w brytyjską kinematografię[20][21]. Poza tym filmy o Harrym Potterze zdobyły dwie nagrody BAFTA (za scenografię w Czarze Ognia i efekty specjalne w Insygniach Śmierci: Części II) oraz 5 nominacji do Grammy za ścieżki dźwiękowe.

Nominacje do Oscarów:

  • Kamień Filozoficzny: najlepsza scenografia, najlepsze kostiumy, najlepsza muzyka filmowa
  • Więzień Azkabanu: najlepsza muzyka filmowa, najlepsze efekty specjalne
  • Czara Ognia: najlepsza scenografia
  • Książę Półkrwi: najlepsze zdjęcia
  • Insygnia Śmierci: Część I: najlepsza scenografia, najlepsze efekty specjalne
  • Insygnia Śmierci: Część II: najlepsza scenografia, najlepsza charakteryzacja, najlepsze efekty specjalne

Sukces finansowy[edytuj]

Już od 2007 roku Harry Potter to najbardziej dochodowa seria filmowa w historii, a to za sprawą ponad 7,7 miliardów dolarów zysków z biletów (rekord pobito dzięki 4,47 miliarda)[22][1]. Niemal siedmiokrotnie przewyższa do łączny budżet wysokości 1,2 miliarda. Po tym, jak pierwsza część (Kamień Filozoficzny) zarobiła 975 milionów dolarów[23], żadna inna część nie zdołała jej prześcignąć. Udało się to dopiero ostatniej (Insygnia Śmierci: Część II), która przyniosła ponad 1,3 miliarda dolarów. Przez pewien czas był to trzeci najbardziej dochodowy film wszech czasów, a w lipcu 2015 roku uplasował się na siódmym miejscu[24][25]. Poza tym pobił wiele rekordów, chociażby dla największych wpływów, jakie jeden film w Stanach przyniósł w trakcie jednego dnia (73 miliony dolarów w dniu premiery)[26]. Kamień Filozoficzny to największy kinowy sukces 2001 roku, Czara Ognia – 2005, a Insygnia Śmierci: Część II – 2011. Największą porażkę ze wszystkich ośmiu filmów odniósł Więzień Azkabanu, który mimo to był sam w sobie dużym sukcesem[1].

Ziemia – świat
Stany Zjednoczone – Stany Zjednoczone
Wielka Brytania – Wielka Brytania

Informacje odnośnie dochodów i budżetów poszczególnych filmów
Film Rok Dochód Ziemia
(USD)
Dochód Wielka Brytania
(GBP)
Dochód Stany Zjednoczone
(USD)
Dochód Ziemia
(po inflacji)
(USD, szacunkowo)
Budżet (USD)
(szacunkowo)
Dochód jako
procent
budżetu
Źródła
1. Kamień Filozoficzny 2001 974 755 371 66 096 060 317 575 550 1 227 850 042,88 125 000 000 780% [23]
2. Komnata Tajemnic 2002 878 979 634 54 780 731 261 988 482 1 090 287 929,83 100 000 000 879% [27]
3. Więzień Azkabanu 2004 796 688 549 45 615 949 249 541 069 947 462 829,52 130 000 000 613% [28]
4. Czara Ognia 2005 896 911 078 48 328 854 290 013 036 1 041 225 686,00 150 000 000 598% [29]
5. Zakon Feniksa 2007 939 885 929 49 136 969 292 004 738 1 020 828 830,69 150 000 000 627% [30]
6. Książę Półkrwi 2009 934 416 487 50 713 404 301 959 197 974 201 682,00 250 000 000 374% [31]
7a. Insygnia Śmierci: Część I 2010 960 283 305 52 364 075 295 983 305 969 707 879,97 125 000 000 765% [32]
7b. Insygnia Śmierci: Część II 2011 1 341 511 219 73 094 187 381 011 219 1 328 111 219,00 125 000 000 1062% [26]
W sumie 7 723 431 572 440 269 736 2 390 076 596 8 271 821 124,29 1 155 000 000 669%
Pozycje poszczególnych części na listach najbardziej dochodowych filmów (stan na sierpień 2013)
Film Rok W historii
Ziemia
W historii
Stany Zjednoczone
W historii
Wielka Brytania
Rocznie
Ziemia
Rocznie
Stany Zjednoczone
Rocznie
Wielka Brytania
Pierwszy
dzień
(w historii)
Stany Zjednoczone
Pierwszy
weekend
(w historii)
Ziemia
1. Kamień Filozoficzny 2001 17 33 7 1 1 41
2. Komnata Tajemnic 2002 30 65 14 2 4 2 50 53
3. Więzień Azkabanu 2004 40 78 27 2 6 2 29 28
4. Czara Ognia 2005 27 55 24 1 3 1 25 38
5. Zakon Feniksa 2007 22 52 22 2 5 1 19 10
6. Książę Półkrwi 2009 23 44 21 2 3 2 14 2
7a. Insygnia Śmierci: Część I 2010 20 47 15 3 5 2 12 11
7b. Insygnia Śmierci: Część II 2011 4 18 5 1 1 1 1 1
Źródła [33] [34] [35] [36] [37] [38] [39]


Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c Harry Potter (ang.). Box Office Mojo. [dostęp 2013-08-10].
  2. Claire Hodgson: K Rowling announces a new Harry Potter-inspired film based on the Fantastic Beasts and Where To Find Them book (ang.). Mirror, 2013-09-12. [dostęp 2013-09-12].
  3. Harry Potter and the Sorcerer's Stone (2001) (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2013-08-10].
  4. Harry Potter and the Sorcerer's Stone (ang.). Metacritic. [dostęp 2013-08-10].
  5. Harry Potter and the Chamber of Secrets (2002) (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2013-08-10].
  6. Harry Potter and the Chamber of Secrets (ang.). Metacritic. [dostęp 2013-08-10].
  7. Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (2004) (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2013-08-10].
  8. Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (ang.). Metacritic. [dostęp 2013-08-10].
  9. Harry Potter and the Goblet of Fire (2005) (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2013-08-10].
  10. Harry Potter and the Goblet of Fire (ang.). Metacritic. [dostęp 2013-08-10].
  11. Harry Potter and the Order of the Phoenix (2007) (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2013-08-10].
  12. Harry Potter and the Order of the Phoenix (ang.). Metacritic. [dostęp 2013-08-10].
  13. Harry Potter and the Half-Blood Prince (2009) (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2013-08-10].
  14. Harry Potter and the Half-Blood Prince (ang.). Metacritic. [dostęp 2013-08-10].
  15. Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1 (2010) (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2013-08-10].
  16. Harry Potter and the Deathly Hallows: Part I (ang.). Metacritic. [dostęp 2013-08-10].
  17. Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2 (2011) (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2013-08-10].
  18. Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 (ang.). Metacritic. [dostęp 2013-08-10].
  19. Critic's Notebook: Can 'Harry Potter' Ever Capture Oscar Magic? (ang.). W: Los Angeles Times [on-line]. 2010-12-02. [dostęp 2011-03-06].
  20. Harry Potter franchise to get Outstanding BAFTA award (ang.). BBC Online, 2011-02-03. [dostęp 2011-02-03].
  21. Outstanding British Contribution to Cinema in 2011 – The Harry Potter films (ang.). BAFTA, 2011-02-03. [dostęp 2011-02-03].
  22. Harry Potter becomes highest-grossing film franchise (ang.). W: The Guardian [on-line]. 2007-11-11. [dostęp 2007-11-17].
  23. a b Harry Potter and the Sorcerer's Stone (ang.). Box Office Mojo. [dostęp 2013-08-10].
  24. All Time Worldwide Box Office Grosses (ang.). Box Office Mojo.
  25. Top BoxOffice Świat. Filmweb.
  26. a b Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2 (ang.). Box Office Mojo. [dostęp 2013-08-10].
  27. Harry Potter and the Chamber of Secrets (ang.). Box Office Mojo. [dostęp 2013-08-10].
  28. Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (ang.). Box Office Mojo. [dostęp 2013-08-10].
  29. Harry Potter and the Goblet of Fire (ang.). Box Office Mojo. [dostęp 2013-08-10].
  30. Harry Potter and the Order of the Phoenix (ang.). Box Office Mojo. [dostęp 2013-08-10].
  31. Harry Potter and the Half-Blood Prince (ang.). Box Office Mojo. [dostęp 2013-08-10].
  32. Harry Potter and the Deathly Hallows Part 1 (ang.). Box Office Mojo. [dostęp 2013-08-10].
  33. All Time Worldwide Box Office Results (ang.). Box Office Mojo. [dostęp 2013-08-10].
  34. All Time Domestic Box Office Results (ang.). Box Office Mojo. [dostęp 2013-08-10].
  35. Worldwide Box Office Results (ang.). Box Office Mojo. (Naciśnij na konkretny rok, by zobaczyć dotyczące go zestawienie).
  36. Movie Box Office Results by Year (ang.). Box Office Mojo. [dostęp 2013-08-10]. (Naciśnij na konkretny rok, by zobaczyć dotyczące go zestawienie).
  37. United Kingdom and Ireland and Malta Yearly Box Office (ang.). Box Office Mojo. [dostęp 2013-08-10]. (Naciśnij na konkretny rok, by zobaczyć dotyczące go zestawienie).
  38. Opening Day Records (ang.). Box Office Mojo. [dostęp 2013-08-10].
  39. All Time Worldwide Opening Records (ang.). Box Office Mojo. [dostęp 2013-08-10].