Portal:Nauki ścisłe i przyrodnicze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nauki ścisłe i przyrodniczeGeografiaNauki społeczne i humanistyczneSpołeczeństwoKulturaHistoriaReligiaSportTechnikaPolska

Nauki ścisłe i przyrodnicze w polskojęzycznej Wikipedii

Portal


Ta strona to portal dla osób zainteresowanych naukami ścisłymi i przyrodniczymi,
umożliwiający łatwiejszy dostęp do zagadnień związanych z tymi gałęziami nauki w polskojęzycznej Wikipedii.


Po prawej stronie znajdują się kategorie poszczególnych dziedzin wiedzy. Zaprezentowane zostały też wyróżnione, głównie ze względu na jakość, artykuły. Jeżeli uważasz, że brakuje jakiejś dziedziny wiedzy, albo chciałbyś pomóc w opiece nad którymś z portali, zapraszamy na stronę dyskusji.


Będziemy wdzięczni za Twoją pomoc, szanowny czytelniku, w rozwijaniu haseł związanych z poniżej przedstawionymi naukami. Przy każdej z nich zamieściliśmy odpowiednie strony odnoszące się do współpracy. Zapraszamy także do wikiprojektów.

P math blue1.png   Matematyka
Wyróżniony artykuł
Animacja własności korelacji rangowej.

Korelacja rang Spearmana (lub: korelacja rangowa Spearmana, rho Spearmana) – w statystyce jedna z nieparametrycznych miar monotonicznej zależności statystycznej między zmiennymi losowymi.

Pierwotny pomysł korelowania rang był już znany wcześniej i pochodził od Bineta i Henriego, jednak współczynnik ten został solidnie opisany i rozpropagowany dopiero w 1904 roku przez angielskiego psychologa Charlesa Spearmana. Zauważył on, że w wielu badaniach nie da się zastosować klasycznego współczynnika korelacji lub daje on nieistotne wyniki ze względu na nadmiar obserwacji odstających.

Spearman zdefiniował swój współczynnik jako zwykły współczynnik korelacji Pearsona, liczony dla rang zmiennych (stąd nazwa współczynnik korelacji rang). Obecnie stosowanych jest kilka jego wersji, nieznacznie różniących się od siebie. Ich wartości są identyczne w przypadku, gdy obserwacje każdej zmiennej w próbie nie powtarzają się.

Korelacja rangowa przyjmuje zawsze wartości z przedziału [-1,+1]. Ich interpretacja jest podobna do klasycznego współczynnika korelacji Pearsona, z jednym zastrzeżeniem: w odróżnieniu od współczynnika Pearsona, który mierzy liniową zależność między zmiennymi, a wszelkie inne związki traktuje jak zaburzone zależności liniowe, korelacja rangowa pokazuje dowolną monotoniczną zależność (także nieliniową).

Polecamy artykuły:


Zapraszamy do współpracy:

  P math blue2.png     Najnowsze artykuły
Kategorie
Q space blue.png   Astronomia
Wyróżniony artykuł
Znane obiekty Pasa Kuipera (zielone) i dysku rozproszonego (pomarańczowe)

Pas Kuipera, zwany też pasem Edgewortha-Kuipera – obszar Układu Słonecznego rozciągający się za orbitą Neptuna, od 30 do około 50 j.a. od Słońca. Jest podobny do pasa planetoid, ale o wiele większy: 20 razy szerszy i 20–200 razy bardziej masywny. Podobnie jak pas planetoid, zawiera wiele małych obiektów, będących pozostałościami po procesie formowania się Układu Słonecznego. Krążą w nim co najmniej trzy planety karłowate: Pluton, Haumea i Makemake. O ile pas planetoid składa się głównie z obiektów skalnych i metalowych, większość obiektów Pasa Kuipera jest zbudowanych z zestalonych prostych związków, takich jak metan, amoniak i woda.

Do tej pory odkryto w nim ponad tysiąc ciał. Uważa się, że zawiera on ponad 70 000 obiektów o średnicy powyżej 100 km. Pierwotnie zakładano, że stanowi on główne źródło komet krótkookresowych o orbitach o długości poniżej 200 lat. Współczesne badania pokazały jednak, że orbity jego obiektów są dosyć stabilne, a docierające do wnętrza Układu komety pochodzą ze znajdującego się dalej dysku rozproszonego

przeczytaj cały artykuł | poprzednie miesiące...


Polecamy artykuły:


Zapraszamy do współpracy:

  Q space blue1.png     Najnowsze artykuły
Kategorie
P biology blue2.png   Biologia
Wyróżniony artykuł
Babakotia radofilai.jpg

Babakotia – wymarły rodzaj średniej wielkości lemura, naczelnego z grupy Strepsirrhini z Madagaskaru. Obejmuje pojedynczy gatunek: Babakotia radofilai. Razem z Palaeopropithecus, Archaeoindris i Mesopropithecus tworzy rodzinę Palaeopropithecidae nazywaną po angielsku sloth lemurs (ang. sloth znaczy leniwce). Nazwa rodzajowa Babakotia pochodzi od malgaskiej nazwy indrisa, babakoto, bliskiego krewnego Palaeopropithecidae. Z powodu cech morfologicznych wyglądających na etap przejściowy pomiędzy powolnymi mniejszymi lemurami przypominającymi leniwca i bardziej zaawansowanymi wielkimi ich przedstawicielami rodzaj pomógł ustalić pokrewieństwo pomiędzy obiema grupami i blisko z nimi spokrewnionymi, również wymarłymi Archaeolemuridae. Ciąg dalszy...

Polecamy artykuły:

    Medalowe artykuły: bakterie · enzymy · Helicobacter pylori · LKB1 · prawo Hardy’ego-Weinberga
Botanika: barszcz Sosnowskiego · bluszcz pospolity · borówka czarna · czeremcha amerykańska · dziewanna drobnokwiatowa · glistnik jaskółcze ziele · grzybienie białe · jałowiec pospolity · kaktusowate · kalina koralowa . konwalia majowa · kotewka orzech wodny · krąpielowate · ligustr pospolity · mniszek pospolity · pałka szerokolistna · pokrzywa zwyczajna · słonecznik bulwiasty · sosna · sosna limba · śliwa tarnina · tatarak zwyczajny · wiciokrzew pomorski · zawilec gajowy
Zoologia: aga (ropucha) · australorzekotka szmaragdowa · bielik amerykański · bóbr europejski · chomik europejski · diabeł tasmański · diugoń przybrzeżny · długopłetwiec oceaniczny · dorsz atlantycki · dromeozauroid · drozd śpiewak · dziobak australijski · Galaxias pedderensis · garlica maoryska · Gigantactis · hatteria · ibis czubaty · kakapo · kos zwyczajny · koszatniczka pospolita · krokodyle · lew afrykański · manat afrykański · modraszek telejus · nosorożec jawajski · płazy · połykacz · pomurnik · ptaki · pustynnica katolicka · ryś rudy · sąsiad dziwaczek · szczętki · szop pracz · tkacz (ptak) · świstak tatrzański · wachlarzówka smolista · widłogłówka · wilk · zachowania lęgowe ptaków · zwierzęta użytkowe · zwisłoszczęk czarny · żaba trawna · żółw szylkretowy · żyrafa
Paleozoologia: akrokantozaur · albertozaur · allozaur · Ambondro · Babakotia · Brachytrachelopan · deinozuch · iguanodon · jangczuanozaur · karnotaur · lambeozaur · Lavanify · nigerzaur · parazaurolof · skleromochl · staurikozaur · styrakozaur · tescelozaur · triceratops · tyranozaur · Wiwaxia
Kryptozoologia: potwór z Loch Ness · tatzelwurm

    Dobre artykuły: białko von Hippla-Lindaua · fotosynteza · kinaza mTOR · koniugacja drożdży · limfocyty T regulatorowe · metabolizm · retikulocyt · struktura ekosystemu · ślina

Genetyka: naprawa DNA · owca Dolly · termometr RNA
Anatomia: jądro Onufa · mózg Alberta Einsteina · staw skroniowo-żuchwowy · tętnica piersiowa wewnętrzna
Mikrobiologia: agar czekoladowy · Bacillus thuringiensis · dwoinka zapalenia płuc · pałeczka ropy błękitnej · Shigella flexneri · wirus nabytego niedoboru immunologicznego kotów · wirus Zika
Mykologia: borowik szlachetny · Chorioactis geaster · Urnula craterium
Botanika: anturium · cantedeskia · czosnek pospolity · czworolist pospolity · czyściec błotny · Dąb Fabrykant · Dąb Mieszko · Falenopsis · ferokaktus · Flora Danica · glorioza wspaniała · himantoglossum cuchnące · honkenia piaskowa · jagodowiec · klon ściętolistny · klon wytworny · klon zwyczajny · kopytnik pospolity · liść · moczarka kanadyjska · modrak morski · niecierpek pospolity · niecierpek pospolity · nurzaniec śrubowy · Orchis anthropophora · orzesznik jadalny · pierwiosnek omączony · Pinus leiophylla · pręcik · Primitivo · przylaszczka pospolita · rdest ziemnowodny · rukwiel nadmorska · róża pomarszczona · rzęsa · Sauvignon blanc · skrzyp błotny · skrzyp olbrzymi · sosna długowieczna · sosna Lamberta · sosna wydmowa · szczyr trwały · szparag lekarski · szpinak warzywny · śnieżyczka przebiśnieg · trójlist · wilczomlecz nadobny · włośniki · wolemia szlachetna · wolfia · woskownica europejska · zawciąg pospolity · zerwa kłosowa · zimoziół północny · zroślicha · żabirośl · żmijownik
Zoologia: adaks pustynny · Archaeoindris · australorzekotka różnobarwna · bawolec · bogatek wspaniały · Carcharhinus acronotus · Carcharhinus altimus · Carcharhinus amboinensis · Carcharhinus amblyrhynchoides · Carcharhinus sorrah · chromatofor zwierząt · Cyclura pinguis · diabeł tasmański · głowomłot pospolity · gryzonie · gundia zwyczajna · heloderma meksykańska · Isogomphodon oxyrhynchus · jaguar amerykański · jeżozwierz południowoafrykański · kapibara wielka · krab palmowy · kretoszczur · kumak dalekowschodni · kumak górski · kururo niebieskawy · Lamiopsis temminckii · legwan zielony · Loxodon macrorhinus · mangusta krabożerna · marmozeta lwia · mikrus · Mnemiopsis leidyi · naczelne · Nasolamia velox · nocohutia jamajska · obrzeżek polski · odmieniec jaskiniowy · oreczka australijska · padalec zwyczajny · pakarana Branickiego · Paussinae · pawie oczko · pierwogonki · Plestiodon longirostris · ploniarka zbożówka · płetwonogie · rekin piaskowy · rekin wielkogębowy · ropucha czerwona · ropucha zielona · rozrożek · rzekotka drzewna · salamandra czarna · salamandra plamista · sidlisz piwniczny · skałoszczur właściwy · suseł moręgowany · suseł perełkowany · suwak mongolski · suwak tłusty · szarytka morska · szczeciniec · szynszyla mała · traszka grzebieniasta · traszka karpacka · traszka pirenejska · traszka zwyczajna · Triturus · urocjon wyspowy · widłogłówka · wiskaczoszczur czerwonawy · wodożytka nowozelandzka · współczesne wymieranie płazów · zadziornica włochata · zatoczek rogowy · zawójka pospolita · żaba jeziorkowa · żarłacz brunatny · żarłacz galapagoski · żarłacz karaibski · żarłacz srebrnopłetwy · żarłacz żółty · żółw oliwkowy · żółw zatokowy
Ornitologia: albatros żółtodzioby · bawolik czerwonodzioby · bażant królewski · bentewi wielki · białorzytka białogrzbieta · bocian biały · czapla modra · drozdówka rdzawa · drzewołazowate · dzierzbowron · fibik czarny · hawajka półżuchwowa · jemiołusznik · kakadu cienkodzioba · kokosanka · koralczyk maurytyjski · kowalik karoliński · krzyżówka białooka · nawałnik białorzytny · ogończyk blady · pardwa białosterna · pasówka bagienna · płomykówka malutka · sawanka długodzioba · szponniczek · tanagrzec · treron złotoszyi · wąsal obrożny · widlaczek · wikłacz krasnoszyi · wróbel krótkopalcowy · zniczek maderski
Paleozoologia: abelizaury · alioram · amargazaur · ankylozaur · Auroraceratops · celur · dacentrur · Darwinius · Deinocheir · dikreozaur · dromeozaur · Dysalotosaurus · gastonia (dinozaur) · heterodontozaury · hipakrozaur · huajangozaur · isizaur · kritozaur · kurobród różnodzioby · mamut kolumbijski · montanoceratops · mutaburazaur · nocohutia wyspowa · Nyasasaurus · otnielozaur · pachycefalozaur · parksozaur · Pliobates · prozaurolof · scelidozaur · silezaur · Simosuchus · zaurolof · zauropelta · Zhenyuanlong
Kryptozoologia: bunyip · chupacabra · Mothman · wąż morski
Project.svg   Wikiprojekty Zoologia i Botanika


Zapraszają do współpracy:

Portale biologiczne: Zoologia · Dinozaury · Paleontologia
  P biology blue1.png     Najnowsze artykuły
Kategorie
P chemist blue1.png   Chemia
Wyróżniony artykuł
Jeziora węglowodorowe na Tytanie

Węglowodory to organiczne związki chemiczne zawierające w swojej strukturze tylko atomy węgla i wodoru. Wszystkie one składają się z podstawowego szkieletu węglowego (powiązanych z sobą atomów węgla) i przyłączonych do tego szkieletu atomów wodoru.

Węglowodory są podstawowym składnikiem ropy naftowej, która stanowi ich podstawowe źródło w przemyśle. Innym źródłem węglowodorów są procesy tzw. suchej destylacji drewna i zgazowywania węgla. Oprócz tego węglowodory o złożonej budowie pełnią rozmaite role w organizmach żywych (np. karotenoidy).


Polecamy artykuły:


Zapraszamy do współpracy:

  P chemist blue2.png     Najnowsze artykuły
Kategorie
P physics-2 blue.png   Fizyka
Wyróżniony artykuł
Tęcza we mgle wodnej powstałej przy wodospadzie Takakkaw Falls w Kanadzie

Tęcza – zjawisko optyczne i meteorologiczne, występujące w postaci charakterystycznego wielobarwnego łuku, widocznego, gdy Słońce oświetla krople wody w atmosferze ziemskiej. Tęcza powstaje w wyniku rozszczepienia światła, załamującego się i odbijającego wewnątrz kropli wody (np. deszczu) o kształcie zbliżonym do kulistego.

Rozszczepienie światła jest wynikiem zjawiska dyspersji, powodującego różnice w kącie załamania światła o różnej długości fali przy przejściu z powietrza do wody i z wody do powietrza.

Światło widzialne jest postrzegalną wzrokiem częścią widma promieniowania elektromagnetycznego i w zależności od długości fali postrzegane jest w różnych barwach. Kiedy światło słoneczne przenika przez kropelki deszczu, woda rozprasza światło białe (mieszaninę fal o różnych długościach) na składowe o różnych długościach fal (różnych barwach) i oko ludzkie postrzega wielokolorowy łuk.

Pomimo faktu, że w tęczy występuje niemal ciągłe widmo kolorów, tradycyjnie uznaje się, że kolorami tęczy są: czerwony (na zewnątrz łuku), pomarańczowy, żółty, zielony, niebieski, indygowy i fioletowy (wewnątrz łuku).


Polecamy artykuły:


Zapraszamy do współpracy:

  P physics-2 blue1.png     Najnowsze artykuły
Kategorie
P medicine3 blue.png   Medycyna
Wyróżniony artykuł
Arsenic trioxide - mechanism of action.png
Trójtlenek arsenu (poprawna nazwa chemiczna: tlenek arsenu(III)) – lek przeciwnowotworowy, nieorganiczny związek chemiczny arsenu hydrolizujący w roztworze do kwasu arsenawego, który jest prawdopodobnie właściwą substancją aktywną, stosowany w leczeniu ostrej białaczki promielocytowej. Ma status leku sierocego. Działanie polega na hamowaniu proliferacji komórek nowotworowych oraz doprowadzeniu do ich różnicowania lub apoptozy, ale mechanizm działania leku nie jest do końca poznany. Terapię trójtlenkiem arsenu wprowadza się po niepowodzeniu leczenia retinoidem i chemioterapią.

Polecamy artykuły:

    Medalowe artykuły:
Choroby: atrezja przełyku · autyzm dziecięcy · celiakia · choroba Hirschsprunga · choroba niedokrwienna serca · czerniak (nowotwór) · denga · gruczolakorak jelita cienkiego · nerwiak zarodkowy · ostra białaczka szpikowa · rak dróg żółciowych · rak jelita grubego · rak nerki · rak trzustki · rak wątrobowokomórkowy · rak żołądka człowieka · sepsa · siatkówczak · stożek rogówki · stwardnienie guzowate · stwardnienie zanikowe boczne-parkinsonizm/zespół otępienny · tłuszczakomięsak · zaburzenia depresyjne · zespół Pradera-Williego · zespół Turnera · zespół von Hippla-Lindaua
Diagnostyka: systemy oznaczania zębów
Leczenie: chemioterapia nowotworów · ząb ćwiekowy
Historia medycyny: historia odkrycia i badań nad stwardnieniem guzowatym
Farmacja: inhibitory konwertazy angiotensyny · medyczne zastosowanie trójtlenku arsenu · nimesulid · paracetamol · rifaksymina · statyny

    Dobre artykuły:

Choroby: alkoholowy zespół abstynencyjny · astma oskrzelowa · bezsenność · borelioza · choroba Alzheimera · choroba z miłości · dysplazja włóknisto-mięśniowa · dystonia torsyjna typu 1 · guitar nipple · guz chromochłonny · hiperteloryzm · homocystynuria · kiła · klątwa Ondyny · malformacje żyły Galena · myśli samobójcze · nerwiakowłókniakowatość typu 1 · płód arlekin · rak płuca · schistosomatoza · skaczący Francuzi z Maine · spodziectwo · stwardnienie rozsiane · szyja skrzypka · transseksualizm · włókniakomięsak · zespół Downa · zespół Ellisa-van Crevelda · zespół LEOPARD · zespół lęku uogólnionego · zespół nocnego jedzenia · zespół odwróconej perfuzji tętniczej · zespół Peutza-Jeghersa · zespół Sotosa
Diagnostyka: bronchoskopia · odczyn Biernackiego · rozmaz krwi · załamek P
Leczenie: przeszczepienie nerki · tyreoidektomia
Farmacja: acetazolamid · adalimumab · anagrelid · inhibitory pompy protonowej · leki przeciwdepresyjne · marawirok · simwastatyna
Medycyna niekonwencjonalna: homeopatia
Pozostałe: samobójstwo


Zapraszamy do współpracy:


  P medicine3 blue1.png     Najnowsze artykuły
Kategorie