Jedlina-Zdrój

	Jedlina-Zdrój
Herb Jedliny-Zdroju	Flaga Jedliny-Zdroju
Państwo	Polska
Województwo	dolnośląskie
Powiat	wałbrzyski
Gmina	gmina miejska
Aglomeracja	wałbrzyska
Burmistrz	Leszek Orpel
Powierzchnia	17,45 km²
Ludność (2010); • liczba; • gęstość	; 5057; 289,8 os./km²
Strefa numeracyjna;	(+48) 74
Kod pocztowy	58-330
Tablice rejestracyjne	DB (dawniej DBA)
	Położenie na mapie Polski ; Jedlina-Zdrój
	50°43′16″N 16°20′20″E / 50.72111, 16.33889Na mapach: 50°43′16″N 16°20′20″E / 50.72111, 16.33889
TERC; (TERYT)	5020121021
	Urząd miejski ul. Poznańska 2; 58-330 Jedlina-Zdrój
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło Jedlina-Zdrój w Wikisłowniku
	Strona internetowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Jedlina-Zdrój (niem. Bad Charlottenbrunn) – miasto i gmina uzdrowiskowa w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, leżące na Dolnym Śląsku. W latach 1945-54 siedziba wiejskiej gminy Jedlina Zdrój.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 5057 mieszkańców^[1].

[edytuj] Położenie

Położone pomiędzy pasmem Gór Wałbrzyskich i Gór Sowich. Z trzech stron otaczają miejscowość zalesione stoki wzgórz: Rzepiska, Mniszego Lasu, Kobieli Leśniaka i najwyższej Borowej (854 m n.p.m.). Dolina otwarta jest od południa i południowego wschodu, dzięki czemu osłonięta jest od ostrych wiatrów, ma łagodniejszy klimat i większe nasłonecznienie niż okoliczne miejscowości.

Według danych z 1 stycznia 2010 r. powierzchnia miasta wynosiła 17,45 km²^[2]. Miasto stanowi 3,4% powierzchni powiatu.

Według danych z roku 2002 Jedlina-Zdrój miała obszar 17,47 km², w tym: użytki rolne 37%, użytki leśne 43%^[3].

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa wałbrzyskiego.

[edytuj] Historia

Najstarsze wzmianki o mieście pochodzą z XIII wieku, a nazwa wywodzi się od rosnących tu wówczas wspaniałych lasów jodłowych. Była to wtedy osada drwali należąca do Bolka I – księcia świdnicko-jaworskiego. W XVI wieku odkryto pierwsze źródła wody mineralnej, a w XVIII w. uznano je za lecznicze i zaczęto korzystać na większą skalę.

W 1723 roku osada stała się uzdrowiskiem. Źródło, od imienia Charlotty, żony Hansa Christophera barona von Seher-Thoss – właściciela Jedlinki, nazwano Charlottenbrunn. Nazwę tę przyjęła cała Jedlina i nosiła ją do 1945 roku. Miejscowość zaczęła się rozrastać. Rozwijało się tkactwo i sukiennictwo. Powstał kurort znany na całym Śląsku. W 1768 roku Jedlina otrzymała prawa miejskie.

W 1900 roku Jedlina-Zdrój miała pocztę z telegrafem, która do dnia dzisiejszego mieści się w tym samym budynku przy ulicy Warszawskiej 6. Domy posiadały instalację wodociągową, niektóre z naturalnie gazowaną wodą mineralną. W latach 1902-1903 położono nawierzchnie kamienne, zamontowano oświetlenie gazowe, a w uzdrowisku elektryczne. Miejscowość przeżywała swój okres świetności. Znana była na Śląsku jako uzdrowisko z szeroka działalnością kulturalną i rozrywkową. Funkcjonowały liczne hotele, pensjonaty i domy gościnne. Z najbardziej znanych należy wymienić "Szwajcarkę" z XIX w., która oferowała kurację mleczną, kasztany jadalne i odpoczynek wśród przepięknych drzew.

Z 1910 roku pochodzi stojąca do dziś drewniana remiza strażacka z dzwonnicą (przy ulicy Warszawskiej 9). Do dziś można podziwiać piękną Willę Sans-Souci (Chojnowska 3) należącą dawniej do lekarza uzdrowiska. Trudno nie wspomnieć o okazałym, choć zniszczonym Zespole Pałacowym, którego wejścia strzegą kamienne lwy. W dzielnicy Kamieńsk na wzgórzu stoi kościółek wybudowany w stylu budownictwa alpejskiego. W Jedlinie-Zdroju zachowały się także budowle w stylu neoklasycyzmu berlińskiego z misternymi ażurowymi balkonami. Ciekawostką jest kościół parafialny w kształcie rotundy z przyległą dzwonnicą z 1934 r.

W 1946 roku wprowadzono urzędowo nazwę Jedlina Zdrój, zastępując poprzednią niemiecką nazwę Bad Charlottenbrunn^[4].

[edytuj] Uzdrowisko

Dom zdrojowy

Centrum miasta

W Jedlinie-Zdroju leczona jest dychawica oskrzelowa, przewlekłe nieżyty dróg oddechowych, przewlekłe zapalenia zatok, pylica płuc, choroby stawów i stany wyczerpania. W zakładzie przyrodoleczniczym wyposażonym w aparaturę zabiegową prowadzi się kąpiele mineralne i inhalacje dróg oddechowych.^{[potrzebne źródło]}

[edytuj] Kultura

W Jedlinie-Zdroju od 2003 r. odbywają się Letnie Warsztaty Muzyczne. Skupiają one młodzież w wieku 11-14 lat grającą na skrzypcach, wiolonczeli. Odbywa się też w niej Dolnośląski Festiwal Zupy, Międzynarodowy Festiwal Teatrów Ulicznych.^{[potrzebne źródło]}

[edytuj] Sport

W Jedlinie-Zdrój zarejestrowany jest aktywny klub sportowy pétanque – KSP Jedlina-Zdrój.

Miasto jest miejscem ogólnopolskich turniejów pétanque pod auspicjami Polskiej Federacji Pétanque^[5].

Od 2005 roku na przełomie kwietnia i maja^{[potrzebne źródło]} w mieście organizowany jest Międzynarodowy Festiwal Pétanque^[6]. Od 2009 roku jest miejscem rozgrywek polskiej edycji cyklu środkowo-europejskich turniejów Centrope Cup^[7]^[8]. Od 2010 organizowane jest w Jedlinie-Zdrój jedyne w Polsce zimowe grand prix w petanque.^[9].

W mieście działa również klub piłkarski - KS Zdrój Jedlina-Zdrój. Więcej o drużynie piłkarskiej: www.zdroj.futbolowo.pl

Obiekty sportowe na terenie miasta:

Całoroczny tor saneczkowy
Całoroczne boisko do gry w pétanque
Wyciąg narciarski "Karolinka"
3 boiska sportowe^{[potrzebne źródło]}
Kort tenisowy

[edytuj] Atrakcje

Pałac Jedlinka
Park linowy "Czarodziejskie Liny"
Fontanna^{[potrzebne źródło]}
Zalew^{[potrzebne źródło]}

[edytuj] Demografia

Dane z 30 czerwca 2004^[10]:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	5155	100	2711	52,6	2444	47,4
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	295,1		155,2		139,9

[edytuj] Administracja

Jedlina-Zdrój ma status gminy miejskiej. Mieszkańcy wybierają do Rady Miasta Jedlina-Zdrój 15 radnych^[11]. Organem wykonawczym samorządu jest burmistrz miasta.

[edytuj] Współpraca międzynarodowa

Lista miast i gmin z którymi władze Jedliny-Zdroju podjęły współpracę:

Saint-Étienne-de-Crossey – od 2006 r.^[12]
Strehla^[13]
Velichovky – od 2004 r.^[14]

Władze Jedliny-Zdroju od 2004 r. prowadzą także współpracę ze Stowarzyszeniem Gmin Mikroregionu Hustirzanka z Czech^[15].

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.
↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2010 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-08-20. ISSN 1505-5507.
↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
↑ Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. (M.P. z 1946 r. Nr 44, poz. 85)
↑ Kalendarz rozgrywek Polskiej Federacji Pétanque. [dostęp 10 sierpnia 2011].
↑ Informacje o petanque na stronie Urzędu Miasta Jedlina-Zdrój. [dostęp 10 sierpnia 2011].
↑ Centrope Cup 2010 Polska – relacja. Polska Federacja Petanque – Związek Sportowy z siedzibą we Wrocławiu, 2010-05-24. [dostęp 2011-08-11].
↑ Centrope cup. Kamil Orpel. [dostęp 2011-08-10].
↑ Informacja o Pierwszym Zimowym Grand Prix w Jedlinie-Zdrój (2010). [dostęp 10 sierpnia 2011].
↑ Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
↑ Zarządzenie Nr 78 Wojewody Dolnośląskiego z dnia 29 marca 2010 r. ws. ustalenia liczby radnych (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2010 r., Nr 63, poz. 966, s. 6648)
↑ Uchwała Nr XXXVI/196/06 Rady Miasta Jedlina-Zdrój z dnia 26 stycznia 2006 r. ws. podjęcia współpracy partnerskiej
↑ Współpraca z niemieckim miastem Strehla. Urząd Miasta Jedlina-Zdrój. [dostęp 2011-08-10].
↑ Uchwała Nr XX/104/04 Rady Miasta Jedlina-Zdrój z dnia 30 czerwca 2004 r. ws. podjęcia współpracy ze społecznością lokalną miasta Velichovky
↑ Uchwała Nr XX/105/04 Rady Miasta Jedlina-Zdrój z dnia 30 czerwca 2004 r. ws. podjęcia współpracy ze Stowarzyszeniem Gmin Mikroregionu Hustirzanka

[edytuj] Linki zewnętrzne

[Ludno.C5.9B.C4.872010-12-0] Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.

[1] Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2010 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-08-20. ISSN 1505-5507.

[autonazwa1-2] Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].

[3] Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. (M.P. z 1946 r. Nr 44, poz. 85)

[4] Kalendarz rozgrywek Polskiej Federacji Pétanque. [dostęp 10 sierpnia 2011].

[5] Informacje o petanque na stronie Urzędu Miasta Jedlina-Zdrój. [dostęp 10 sierpnia 2011].

[6] Centrope Cup 2010 Polska – relacja. Polska Federacja Petanque – Związek Sportowy z siedzibą we Wrocławiu, 2010-05-24. [dostęp 2011-08-11].

[7] Centrope cup. Kamil Orpel. [dostęp 2011-08-10].

[8] Informacja o Pierwszym Zimowym Grand Prix w Jedlinie-Zdrój (2010). [dostęp 10 sierpnia 2011].

[9] Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].

[10] Zarządzenie Nr 78 Wojewody Dolnośląskiego z dnia 29 marca 2010 r. ws. ustalenia liczby radnych (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2010 r., Nr 63, poz. 966, s. 6648)

[11] Uchwała Nr XXXVI/196/06 Rady Miasta Jedlina-Zdrój z dnia 26 stycznia 2006 r. ws. podjęcia współpracy partnerskiej

[12] Współpraca z niemieckim miastem Strehla. Urząd Miasta Jedlina-Zdrój. [dostęp 2011-08-10].

[13] Uchwała Nr XX/104/04 Rady Miasta Jedlina-Zdrój z dnia 30 czerwca 2004 r. ws. podjęcia współpracy ze społecznością lokalną miasta Velichovky

[14] Uchwała Nr XX/105/04 Rady Miasta Jedlina-Zdrój z dnia 30 czerwca 2004 r. ws. podjęcia współpracy ze Stowarzyszeniem Gmin Mikroregionu Hustirzanka

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

Jedlina-Zdrój

Spis treści

[edytuj] Położenie

[edytuj] Historia

[edytuj] Uzdrowisko

[edytuj] Kultura

[edytuj] Sport

[edytuj] Atrakcje

[edytuj] Demografia

[edytuj] Administracja

[edytuj] Współpraca międzynarodowa

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

Osobiste

Przestrzenie nazw

Warianty

Widok

Działania

Szukaj

Nawigacja

Dla czytelników

Dla wikipedystów

Narzędzia

Drukuj lub eksportuj

W innych językach