Karpacz
| Karpacz | |||
|
|||
| Dewiza: Miasto pod Śnieżką | |||
| Państwo |  Polska |
||
| Województwo | dolnośląskie | ||
| Powiat | jeleniogórski | ||
| Gmina | gmina miejska | ||
| Prawa miejskie | 31 grudnia 1959 | ||
| Burmistrz | Bogdan Malinowski | ||
| Powierzchnia | 37,99 km² | ||
| Ludność (2010) • liczba • gęstość |
4932 131,7 os./km² |
||
| Strefa numeracyjna |
(+48) 75 | ||
| Kod pocztowy | 58-540 | ||
| Tablice rejestracyjne | DJE | ||
|
Położenie na mapie Polski
  Karpacz
|
|||
| Na mapach: | |||
| TERC (TERYT) |
5020106011 | ||
|
Urząd miejski
ul. Konstytucji 3 Maja 5458-540 Karpacz |
|||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||
 Hasło Karpacz w Wikisłowniku |
|||
| Strona internetowa | |||
Karpacz (niem Krummhübel) – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie jeleniogórskim. Położone w Sudetach Zachodnich, w dolinie rzeki Łomnicy.
Historycznie leży na Dolnym Śląsku. W latach 1945-1954 siedziba wiejskiej gminy Karpacz. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego.
Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 4932 mieszkańców[1].
Spis treści |
[edytuj] Położenie
Według danych z roku 2007 Karpacz ma obszar 37,99 km² (118. lokata w kraju), w tym: użytki rolne 11%, użytki leśne 63%][2].
Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 37,99 km²[3]. Miasto stanowi 6,04% powierzchni powiatu.
Sąsiednie gminy: Kowary, gmina Podgórzyn. Na południu gmina sąsiaduje z Czechami.
Miasto jest położone w Karkonoszach, u stóp Śnieżki (1602 m n.p.m.), której polska część znajduje się w granicach miasta, w dolinie rzeki Łomnicy oraz potoków, będących jej dopływami[4].
[edytuj] Części i osiedla miasta
Wyróżnia się następujące części miasta:
- Bierutowice (potocznie Karpacz Górny)
- Budniki
- Płóczki
- Wilcza Poręba
- Wodna
Osiedla mieszkaniowe:
[edytuj] Demografia
Dane z 31 grudnia 2007[5]:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 4 997 | 100 | 2702 | 54,07 | 2295 | 45,93 |
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) |
131,5 | 71,1 | 60,4 | |||
[edytuj] Historia
Osada poszukiwaczy złota powstała w XII wieku. Pierwsze zapiski o Karpaczu pojawiły się w "Księgach Walońskich" z końcem XIV wieku. Dzielnicę Płóczki po raz pierwszy wymieniono w dokumencie z dnia 21 maja 1418 roku. Podczas wojny trzydziestoletniej (1618-1648) na terenie Karpacza osiedlili się uciekinierzy religijni z Czech. Po wybudowaniu kaplicy św. Wawrzyńca na Śnieżce (poświęconej 10 sierpnia 1681 roku przez cysterskiego opata Bernarda Rosa), Karpacz znalazł się na szlaku tzw. turystyki pielgrzymowej. W 1772 roku założono szkołę ewangelicką. Poświęcony w dniu 28 lipca 1844 r. drewniany kościółek ewangelicki, sprowadzony z norweskiego miasteczka Vang przez króla Prus Fryderyka Wilhelma IV, stał się atrakcją turystyczną Karpacza – znany obecnie jako Świątynia Wang. W związku z napływem turystów w II połowie XIX wieku nastąpił rozwój osady: powstały hotele, zajazdy i gospody. W Bierutowicach w 1914 r. znajdowało się 12 hoteli i 54 pensjonaty, dysponujące łącznie około tysiącem miejsc noclegowych[6].
W 1945 r. miejscowość została wcielona do Polski. Przez kilka pierwszych tygodni używano nazwy Szterlingowo, dla uczczenia dowódcy patrolu wojskowego, który jako pierwszy zdobył szczyt Śnieżki[7]. Używano również nazwy Krzywa Góra (m.in. dla stacji kolejowej). Z kolei na początku 1946 r. Komisja Ustalania Nazw Miejscowości przyjęła nazwę Drogosławice, która wywołała protesty miejscowych mieszkańców[8]. Ostatecznie Komisja zmieniła zdanię i w maju 1946 r. przyjęto obowiązującą do dziś nazwę Karpacz (nazwa ta pojawiła się już pod koniec 1945 r., czasem jako Karbacz). Pozostałą niemiecką ludność wysiedlono do Niemiec.
W 1954 r. utworzono osiedle Karpacz[9]. W 1960 r. z obszaru osiedla Karpacz ustanowiono miasto Karpacz[10].
[edytuj] Transport i komunikacja
Historia kolei w Karpaczu sięga schyłku XIX w. 1 lipca 1895 uruchomiono 6,9 km 1-torową linię kolejową Mysłakowice-Karpacz. 19 czerwca 1934 zakończono elektryfikację tej linii (napięcie prądu: 16 kV, prąd zmienny o częstotliwości 16⅔ Hz). Trakcję elektryczną zlikwidowano wkrótce po zakończeniu II wojny światowej (8 lipca 1945). W kwietniu 2000 wstrzymano na niej ruch pasażerski a w styczniu 2003 zawieszono także przewozy towarowe. Na 3,14 km odcinku Karpacz – Miłków wznowiono w sierpniu 2006 ruch drezynowy[11].
[edytuj] Klimat
W latach powojennych uruchomiono w Karpaczu, (wys. 700 m n.p.m., ) klimatologiczna stację meteorologiczną. Jej poprzedniczka, na wys. 605 m n.p.m., istniała i prowadziła pomiary meteo już w 1891 r. Średnie roczne ciśnienie atmosferyczne, w latach 1954-1965, wyniosło 932,6 hPa. Nieco wyższe wartości odnotowywano zazwyczaj w cieplejszej połowie roku, od maja do października – średnie ciśnienie miesięczne wahało się w przedziale od 933,7 hPa (maj i lipiec) do 935,2 hPa (wrzesień). Ze względu na usytuowanie stacji meteo na pn.-wsch. stoku i przewagę wiatrów NW notuje się bardzo wysoką frekwencję cisz (58,8%). W Karpaczu prawie 28% wszystkich wiatrów towarzyszy zjawiskom fenowym. Średnio, przez 11 dni w roku (zazwyczaj jesienią i zimą) w Karpaczu występują silne wiatry o prędkości przekraczającej 15 m/s.[12]
Średnia temperatura roczna w latach 1931-1970 wyniosła +5,9 °C. Najzimniejszym miesiącem jest styczeń ze średnią dobową wynoszącą -5,4 °C. W Karpaczu najcieplejsze bywają lipiec i sierpień ze średnimi temperaturami wynoszącymi odpowiednio: +14,9 °C i +14,3 °C. Rocznie notuje się tu zazwyczaj 93 dni ze średnią temperaturą dobową poniżej 0 °C (początek 7 XII, koniec 11 III), 195 dni ze średnią temperaturą powyżej +5 °C (od 13 IV do 26 X) i 132 dni z temperaturą dobową przekraczającą +10 °C. W środku lipca (od 12 do 24) – średnio przez 13 dni – średnia dobowa przekraczała w cieniu +15 °C.[13]
[edytuj] Wspólnoty religijne
Na terenie miasta działalność prowadzą następujące związki wyznaniowe:
- Kościół Rzymskokatolicki
- Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP
- Zbór Świadków Jehowy[potrzebne źródło]
[edytuj] Atrakcje
Karpacz zaliczany jest do znanych ośrodków turystycznych w Karkonoszach. Prócz popularnych tu możliwości zimowej turystyki sportowej, oferuje bogaty wachlarz turystyki górskiej, krajobrazowej. Posiada zasobną bazę noclegową (ok. 11 tys. miejsc noclegowych) i restauracyjno-wyżywieniową[14].
- Karkonosze z najwyższym szczytem Sudetów – Śnieżką
- kościół ewangelicki tzw. "Świątynia Wang"
- Muzeum Sportu i Turystyki w Karpaczu
- Muzeum Zabawek
- skocznia narciarska Orlinek
- Tor saneczkowy "Kolorowa"
- Karkonoskie Drezyny Ręczne
- Zapora na Łomnicy
- Anomalia grawitacyjna w Karpaczu
[edytuj] Miasta partnerskie
 |
Ta sekcja od 2011-09 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Przypisy
- ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.
- ↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
- ↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-08-10. ISSN 1505-5507.
- ↑ Wg map topograficznych i Państwowego Rejestru Granic dostępnych w Geoportalu
- ↑ Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
- ↑ Karpacz. Historia miasta (pol.). [dostęp 12 września 2009].
- ↑ Rocznik Jeleniogórski 2006, s. 139
- ↑ Rocznik Jeleniogórski 2006, s. 135-136
- ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 października 1954 r. ws. utworzenia osiedli (Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 253)
- ↑ Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 grudnia 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 66, poz. 408)
- ↑ Ogólnopolska Baza Kolejowa (pol.). [dostęp 18 stycznia 2009].
- ↑ Jan Kwiatkowski: Klimat. W: Karkonosze polskie. Wrocław: Polska Akademia Nauk, 1985, s. 88-94. ISBN 83-04-01586-2.
- ↑ Jan Kwiatkowski: Klimat. W: Karkonosze polskie. Wrocław: Polska Akademia Nauk, 1985, s. 94-97. ISBN 83-04-01586-2.
- ↑ Karpacz – glówny ośrodek turystyczny Karkonoszy
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
|
|||||||||||||
|
|||||||||||||||||
