Chojnów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Chojnów
Zabytkowy dom na rynku w Chojnowie
Zabytkowy dom na rynku w Chojnowie
Herb Flaga
Herb Chojnowa Flaga Chojnowa
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat legnicki
Gmina gmina miejska
Data założenia XIV wiek
Prawa miejskie 1333
Burmistrz Jan Serkies
Powierzchnia 5,32 km²
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

14 367 [1]
2 709 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 76
Kod pocztowy 59-225
Tablice rejestracyjne DLE
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Chojnów
Chojnów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Chojnów
Chojnów
Ziemia 51°16′16″N 15°55′50″E/51,271111 15,930556Na mapach: 51°16′16″N 15°55′50″E/51,271111 15,930556
TERC
(TERYT)
5020209011
SIMC 0954076
Urząd miejski
pl. Zamkowy 1
59-225 Chojnów
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikinews Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa
BIP

Chojnów (pol. hist. Hajnów, niem. Haynau) – miasto i gmina w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, nad rzeką Skorą na zachód od Legnicy. Największe, według ludności, miasto powiatu legnickiego, oraz 27 według ludności województwa dolnośląskiego. Historycznie leży na Dolnym Śląsku. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa legnickiego.

Według danych z 31 marca 2011 r. miasto liczyło 14 367 mieszkańców.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Chojnów jako Hajnan wśród innych nazw śląskich miejscowości w urzędowym pruskim dokumencie z 1750 roku wydanym w języku polskim w Berlinie[2].

W spisanym po łacinie dokumencie średniowiecznym wydanym we Wrocławiu dnia 26 lutego 1253 roku, który sygnował książę śląski Henryk III Biały miejscowość wymieniona jest pod nazwą Honowo[3].

Pierwsze zapiski historyczne dotyczące Chojnowa pochodzą z 1272 r. (wspomniana wtedy jest po łacinie osada Haynow). W 1288 r. nazywane jest miastem (civitas) w dokumentach księcia Legnicy Henryka V Grubego. Jednak dopiero w 1333 r. miasto uzyskało prawa miejskie.

W pruskim urzędowym dokumencie z 1750 roku wydanym w języku polskim w Berlinie przez Fryderyka Wielkiego jako nazwa polska miasta jest wymieniona Haynan[4].

Polską nazwę Hajnów oraz niemiecką Hainau w książce "Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej" wydanej w Głogówku w 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa.[5] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wymienia dwie nazwy miejscowości - polską historyczną Hajnów oraz zgermanizowaną Haynau[6].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Chojnów położony jest w środkowo-zachodniej części województwa dolnośląskiego, w zachodniej części powiatu legnickiego. Przez miasto przepływa rzeka Skora, płynąca z zachodu na wschód, oraz rzeka Młynówka wypływająca w okolicach Muzeum Regionalnego i płynąca w kierunku zachodnim. Chojnów ma połączenie z większymi miastami kraju (drogowe i kolejowe) oraz znajdującą się 5 km na południe od Chojnowa Autostrada A4. Na południe od miasta znajduje się Równina Chojnowska, ciągnąca się od okolic Bolesławca do Jawora.

Według danych z 2002 r.[7] Chojnów ma obszar 5,32 km², w tym:

  • użytki rolne: 41%
  • użytki leśne: 0%

Miasto stanowi 0,71% powierzchni powiatu. Miasto graniczy z gminą wiejską Chojnów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Historia Chojnowa.

Osada powstała przed 1288 r. i nosiła nazwę "Haynow", prawa miejskie otrzymała w 1333 r. Od tego czasu miasto zaczęło się szybko rozwijać. Działała szkoła przykościelna oraz komora celna. Miasto zamieszkiwali głównie tkacze, piekarze, szewcy, rzeźnicy. Niedaleko znajdowały się młyny wodne i kamieniołomy.

Miasto przeżyło regres po najeździe husytów, którzy je spustoszyli. Spalone zostało prawie całe centrum i zamek, jednak przywileje książęce szybko pomogły odzyskać dawną świetność. Największy rozkwit Chojnów przeżywał w XVI w., jednak pod koniec wieku dał się zauważyć upadek gospodarczy, do którego przyczyniły się pożary miasta oraz wielka epidemia, która pochłonęła wiele ofiar (1613 r.).

W latach 1618-1648 toczyła się wojna trzydziestoletnia, a po kolejnej epidemii miasto prawie całkowicie się wyludniło. Po trzech wojnach w 1740 r. Chojnów trafił pod panowanie Prus. Następny wiek to okres wojen napoleońskich i kilku następnych epidemii. W połowie XIX w. otwarto linię kolejową łączącą Bolesławiec i Legnicę, co dobrze wpłynęło na gospodarkę Chojnowa, rozwinął się też przemysł metalowy, papierniczy i skórzany. Powstała też drukarnia. W tym czasie Chojnów zaczął się rozwijać w bardzo szybkim tempie, powstała kanalizacja, sieć gazowa oraz gazeta. Liczba ludności wzrosła dwukrotnie, otwarto nowy szpital (zamknięty w 2000 r.) oraz oczyszczalnię ścieków.

Końcowy okres II wojny światowej nie oszczędził Chojnowa, który znalazł się w strefie działań 1 Frontu Ukraińskiego. 10 lutego 1945 r. miasto zdobyły wojska 52 Armii Radzieckiej pod dowództwem generała Korotiewa; 60% miasta legło w gruzach. W rezultacie ustaleń między zwycięskimi mocarstwami, miasto przekazano Polsce. Ludność niemiecka została wysiedlona za Odrę, a do Chojnowa zaczęli napływać polscy osadnicy. Niemające przedtem polskiej nazwy miasto przez krótki czas nazywano wówczas Gajewicko, jednak ostatecznie przyjęto historycznie bardziej uzasadnioną formę Chojnów. W latach powojennych reaktywowano przemysł i częściowo odbudowano zniszczenia.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Zabytki Chojnowa.

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[8]:

  • ośrodek historyczny miasta
  • kościół par. pw. Niepokalanego Poczęcia NMP, ("mały kościół"), zbudowany w l. 1909-1911, ul. Dąbrowskiego 17
  • kościół ewangelicki pw. Panny Marii, obecnie rzym.-kat. kościół par. pw. św. Piotra i Pawła ("duży kościół"), Rynek 1, zbudowany w XIV w., XV w., 1659 r., 1857 r., największy kościół w mieście
  • zamek piastowski, obecnie Muzeum Regionalne, pl. Zamkowy, zbudowany w drugiej połowie XIII w., wielokrotnie przebudowywany: w XIV/XV w., 1546 r., k. XVIII w., poł. XX w.
  • pozostałości obwarowań miejskich, ul. Lubińska, z pierwszej poł. XIV-XVI, XX w.:
    • baszta tkaczy, zbudowana ok. 1400 r., niegdyś część umocnień miejskich
Baszta tkaczy w Chojnowie
  • fragmenty pierścienia murów miejskich, wzniesione w I poł. XIV w., po rozbiórce w XVIII i XIX w. zachowane jedynie fragmentarycznie
  • park-planty miejskie, z XIX w.
  • zespół dworca PKP, pl. Dworcowy, z 1908 r.:
    • dworzec kolejowy – wzniesiony w 1909 r., jedyny dworzec w mieście
    • budka zawiadowcy stacji
    • dwie nastawnie
    • dwa pomieszczenia zawiadowców na I peronie
    • dwie wiaty peronowe, drewn.
  • dawna plebania, ul. Głowackiego 1, z XVIII w., XIX w.
  • dom (przy murach obronnych), ul. Grottgera 1, z XVIII w.
  • pałac, ul. Piotrowicka 2 (d. Bolesławiecka 14), z 1739 r., pocz. XX w.; XVIII-wieczny budynek rezydencjonalny, wybudowany obok drogi na Piotrowice i Bolesławiec
  • dom - kamienica Schrama, Rynek 20 (d. 43), z 1544 r., k. XIX w.
  • dom, Rynek 29 (d.27), z 1768 r., k. XIX w.
  • dom, Rynek 31 (d.65), z XVIII w., k. XIX w.
  • pałacyk, ul. H. Sawickiej 19, z XVIII w., k. XIX w.
  • d. plebania - dom parafialny, ul. Ściegiennego 4, z drugiej poł. XV w., 1717 r., 1820 r. najstarszy mieszkalny budynek miasta, z zachowanymi cennymi wnętrzami (wypis z księgi rejestru)
  • zespół cukrowni, z 1882 r., l. 1910-35:
    • produktownia
    • surownia
    • wieża wodna
    • turbinownia
    • magazyn cukru
    • willa dyrektora

inne zabytki

  • szereg budynków użyteczności publicznej z II poł. XIX w. i pierwszej poł. XX w.
  • osiedle mieszkaniowe z l. 1920-1924 projektu Ernsta Maya

Rynek[edytuj | edytuj kod]

Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP

Chojnowski rynek jest rzadkim na Śląsku przykładem nieregularnego placu powstałego z rozszerzenia głównej drogi handlowej. Kształtem przypomina on rozciągnięty trójkąt o wymiarach 60x300 m (jeden z najdłuższych na Śląsku), na którego ostrym (wschodnim) końcu znajduje się kościół św. Piotra i Pawła, dominujący nad placem.

Place i skwery[edytuj | edytuj kod]

  • Plac Konstytucji 3 maja – Plac położony między ulicami Jarosława Dąbrowskiego, J. U. Niemcewicza i Tkacką
  • Plac Bolesława Prusa – Mały plac położony na Osiedlu Stanisława Wyspiańskiego
  • Plac Zamkowy – główny plac w mieście, mieszczący się niedaleko Rynku. Znajduje się na niej Zamek oraz Urząd miasta, a od 2006 r. budynek biblioteki miejskiej.
  • Plac Dworcowy – położony przy dworcu PKP. Znajduje się na nim dworzec PKS, oraz postój taksówek.

Pomniki[edytuj | edytuj kod]

  • Pomnik na Placu Dworcowym – wysoki pomnik z fontanną, górna część pomnika została usunięta po II wojnie światowej i jest przechowywana w ogrodzie koło zamku. Obecnie stoi tam tylko fontanna.

Na ul. Chmielnej znajduje się skwer zbudowany w podzięce ludziom, którzy oddali życie za Chojnów.

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Jeziorko niedaleko Dolpakartu

W mieście znajdują się dwa parki:

  • Park Piastowski – największy w mieście, położony w południowej części miasta między ulicami Jana Kilińskiego i Parkową. W centralnej części parku na Wzgórzu Chmielowym znajduje się nadal używana wieża ciśnień, na którą dawniej można było wejść i zobaczyć panoramę Chojnowa. Stojąca na górze wieża jest najwyższym punktem w mieście. W parku znajduje się też zniszczony amfiteatr. Od strony zachodniej park graniczy z cmentarzem komunalnym. W północnej części parku znajduje się też boisko sportowe, podzielone na dwie części.
  • Park Śródmiejski – drugi co do wielkości park w Chojnowie. Położony jest on w centrum miasta nad Skorą. Jest dobrym miejscem do wypoczynku, obok Urzędu Miasta w parku znajduje się amfiteatr. Od strony ulicy Wolności znajduje się plac zabaw.

Inne miejsca przyrodnicze:

  • Staw Miejski – położony jest w północnej części miasta niedaleko linii kolejowej. Obecnie jest zarządzany przez Polski Związek Wędkarski. Dawniej na dnie rozłożona była siatka, która pozwalała na pływanie.
  • Morskie Oko – mały okrągły staw, położony w południowej części miasta wśród budynków mieszkaniowych. Powstał w miejscu kamieniołomu bazaltu, który używany był do budowy murów obronnych miasta pod koniec XIV w.[9]. Obecnie Morskie Oko zajmuje jedynie fragment pierwotnego wykopu.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Ludność Chojnowa
Rok Ludność Rok Ludność
1428 15 1788 2076
1633 500 1801 2314[10]
1657 180 1890 8115
1742 400 2005 14 510

Dane z 30 czerwca 2004[7]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 14 510 100 7565 52,1 6945 47,9
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
2727,4 1422 1305,5

Sport[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Chojnowianka Chojnów.

W rozgrywkach piłkarskich Chojnów reprezentuje Klub Sportowy Chojnowianka Chojnów. Klub, rozgrywający swoje mecze na chojnowskim Stadionie Miejskim, występuje w A klasie.

Obiektami sportowymi w mieście są:

  • Stadion miejski położonym na ulicy Stanisława Małachowskiego, od drugiej ulicy Janusza Kusocińskiego. W mieście znajdują się też dwa boiska przy ulicy Jana Kilińskiego, często organizowane są na nich imprezy, takie jak np. Dni Chojnowa.
  • Hala sportowa – znajduje się przy ulicy Jana Matejki nad rzeką Skorą.
  • Boisko o sztucznej nawierzchni (kauczuk) przy Gimnazjum nr 1 im. Jana Pawła II.
  • Boisko o sztucznej nawierzchni (trawa) przy Gimnazjum nr 2 z oświetleniem.
  • Boisko o sztucznej nawierzchni (trawa) przy Stadionie Miejskim z oświetleniem.
  • Boisko o sztucznej nawierzchni (trawa) w Parku Piastowskim z oświetleniem i szatniami. (Orlik 2012)
  • Boisko o sztucznej nawierzchni (kauczuk) przy Szkole Podstawowej nr 3.
  • Boisko o sztucznej nawierzchni (kauczuk) w Parku Piastowskim z szatniami (Orlik 2012)
  • W IV. kwartale 2010 r., oddano do użytku - nowoczesną, krytą pływalnię.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Kaplica na cmentarzu

Gałęzie przemysłu dominujące w Chojnowie to: maszynowy, papierniczy, spożywczy i odzieżowy.

Lista większych przedsiębiorstw w mieście:[potrzebne źródło]

  • Dolzamet – producent łańcuchów
  • Kartol – producent opakowań, blachy
  • Feerum - producent silosów i suszani zbożowych
  • Apis – producent tektury i opakowań kartonowych
  • Magrotex – maszyny rolnicze
  • Höcker – urządzenia przemysłu mięsnego: haki, noże
  • Tartak – tartak (zamknięty w 2013)
  • Dany – odzież dziecięca
  • UNIFOT – zakład poligraficzny drukarnia
  • Matal-Cart – Producent wózków specjalistycznych
  • PUHP Czesław Piątek - produkcja opakowań z tektury i kartonu
  • POLERS - usługi porządkowe
  • BHPE - Obsługa bhp firm i instytucji
  • Eko-kolor - Producent farb i lakierów drukarskich

W Chojnowie istnieje także podstrefa Legnickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.

W mieście znajduje się targowisko miejskie, położone przy ulicy Grodzkiej, nad brzegiem Skory. Na terenie miasta znajdują się też markety sieci Biedronka, Lidl, Intermarche i Netto, jednak większość sklepów to małe miejskie, albo osiedlowe sklepiki.

Opieka zdrowotna[edytuj | edytuj kod]

Do 2000 r. w Chojnowie działał szpital na końcu ulicy Szpitalnej, który został wybudowany w XIX w. Obecnie działa tu zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy "Niebieski Parasol". Przy ul. Legnickiej funkcjonuje Przychodnia Rejonowa i Ośrodek zdrowia, a przy ul. Fabrycznej razem ze Strażą Pożarną Pogotowie Ratunkowe, które dawniej znajdowało się przy ul. Szpitalnej (obecnie w tamtym budynku znajduje się Laboratorium oraz Apteka). Również przy ul. Okrzei powstał nowy NZOZ.[potrzebne źródło]

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Komunikacja kolejowa[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Chojnów (stacja kolejowa).

Linia kolejowa z Legnicy do Bolesławca przez Chojnów została zbudowana w 1845 r. Budynek obecnego dworca w Chojnowie wybudowano w 1909 r. Początkowo stacja nosiła nazwę Haynau, w 1945 r. Gajewicko, a potem już Chojnów. Obecnie stacja ma czynną poczekalnię, dwa perony, dwie windy i przejście podziemne, wyremontowane w latach 2006-2007. W budynku dworca znajduje się jeszcze nieczynna do odwołania kasa biletowa.

Komunikacja autobusowa[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajduje się jeden dworzec PKS przy pl. Dworcowym, ma siedem niezadaszonych peronów. Miasto ma też zajezdnię autobusową znajdującą się przy ul. Legnickiej, należącą do PKS Lubin. W Chojnowie nie ma komunikacji miejskiej. Częstym transportem do Legnicy są busy, których stacje znajdują się na dworcu PKS.

Komunikacja samochodowa[edytuj | edytuj kod]

Najłatwiej do Chojnowa i pobliskich miejscowości można dostać się samochodem. Chojnów ma bardzo dobre położenie, 2 kilometry od autostrady A4. Przez Chojnów prowadzi również Droga krajowa nr 94 (Kraków – Wrocław – Legnica – Krzywa). Miasto ma też obwodnicę na południu (ulica Parkowa), omijającą miasto.

Mosty i kładki[edytuj | edytuj kod]

Na terenie miasta znajdują się cztery mosty i dwie kładki dla pieszych nad rzeką Skorą:

  • Most przy ul. Parkowej, znajduje się tuż przy zakręcie na ul. Złotoryjską, największy i najszerszy most nad Skorą, niedaleko znajduje się też most nad Młynówką.
  • Most przy ul. Złotoryjskiej, nieużywany i nieprzejezdny most. Znajduje się przy zakręcie na ul. Parkową. Niedługo będzie remontowany.
  • Most przy ul. Wolności (Biały Most), najstarszy most łączący Stare Miasto z Nowym Miastem. Dawniej drewniany, obecnie betonowy, pomalowany na biało.
  • Most przy ul. Legnickiej, położony jest niedaleko kładki dla pieszych przy ul. Brzozowej, na drodze prowadzącej do Legnicy.
  • Kładka dla pieszych przy ul. Grodzkiej, przejście łączące targowisko miejskie z okolicami Szkoły Podstawowej nr 4.
  • Kładka dla pieszych przy ul. Brzozowej, położona jest niedaleko wodospadu. Kładka jest zagięta, stąd potocznie nazywana jest "złamanym mostem" (pomimo tego, że mostem nie jest). W chwili obecnej zamknięta.
  • Kładka dla pieszych przy ul. Brzozowej wybudowana w 2014 r. mająca zastąpić "złamany most".

Oprócz wyżej wymienionych w mieście jest jeden most nad rzeką Młynówką.

Osiedla[edytuj | edytuj kod]

Ratusz

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Miejski Dom Kultury
  • Jednym z miejsc kulturalnych w Chojnowie jest Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji (MOKSiR) powstały w 2008 r. na bazie Miejskiego Domu Kultury (MDK): zajmuje się organizacją różnego typu imprez: festyny, przeglądy, wystawy, konkursy, Dni Chojnowa. W chwili obecnej główna siedziba MOKSiRu jest całkowicie modernizowana.
  • Kolejnym miejscem jest Muzeum Regionalne mieszczące się w Zamku Piastowskim. Można zobaczyć tam często zmieniające się wystawy oraz stałe prace takie jak: sgraffita z dworu Schellendorfów z Zagrodna, historię Chojnowa, broń białą i palną oraz stroje rycerzy, dawne ślusarstwo i kowalstwo, lapidarium w podziemiach zamku, kolekcje kafli, relikty zamkowe, oraz ogród przy Zamku.
  • Obok Muzeum znajduje się Biblioteka Miejska oraz jej filie w Chojnowie oraz w pobliskich wioskach.
  • Filia Biblioteki w Chojnowie znajduje się przy ul. Sikorskiego.
  • W parku śródmiejskim, niedaleko Urzędu Miasta położony jest amfiteatr. Drugi znajduje się w Parku Piastowskim.
  • Dni Chojnowa to coroczna główna impreza miasta Chojnowa. Odbywa się najczęściej w rynku. Towarzyszą jej koncerty zespołów oraz pokaz tkactwa artystycznego.

Mediami w mieście są:

  • Gazeta Chojnowska – wydawana od 1992 r. gazeta. Na początku jako miesięcznik, potem jako tygodnik, a obecnie jako dwutygodnik. Siedziba mieści się w urzędzie miasta. Nakład 900 egz. Jest jedną z najstarszych gazet samorządowych w Polsce wydawanych bez przerwy.
  • Gazeta Gminy Chojnów – oficjalna gazeta gminy Chojnów. Nakład 750 egz.
  • Haynauer Stadtblatt – dawny tygodnik Chojnowa. Pierwszy numer został wydany 3 lipca 1839 r.[11].

Symbole miasta[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobne artykuły: Herb ChojnowaFlaga Chojnowa.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

W Chojnowie znajdują się 2 przedszkola, 2 szkoły podstawowe oraz 2 gimnazja.

  • Przedszkola:
    • Przedszkole nr 1 – położone jest w zachodniej części miasta i jest największym w Chojnowie. Ma duży ogród, a za przedszkolem znajduje się park śródmiejski i rzeka Skora.
    • Przedszkole nr 3 – położone jest w południowej części miasta, niedaleko Parku Piastowskiego.
  • Szkoły podstawowe:
    • Szkoła podstawowa nr 3 im. Marii Konopnickiej – najmniejsza szkoła podstawowa w Chojnowie, położona jest w północnej części miasta, niedaleko Dworca kolejowego. Szkoła została założona w 1962 r., a w 2002 r. obchodzone było 40-lecie szkoły. Ma klasy od A do C. Główną imprezą szkoły są obchodzone co roku w maju Dni Szkoły. Szkoła ma nowe boisko oraz ogródek.
    • Szkoła podstawowa nr 4 im. Janusza Korczaka – największa szkoła podstawowa w Chojnowie, położona w południowej części miasta.
  • Szkoły gimnazjalne:
    • Gimnazjum nr 1 im. Jana Pawła II – położone jest w północno-zachodniej części miasta obok "Małego kościoła". Dawniej jako Szkoła Podstawowa imienia II Armii Wojska Polskiego. W 2005 r. nadano jej imię papieża Jana Pawła II.
    • Gimnazjum nr 2 im. Mikołaja Kopernika – drugie gimnazjum w Chojnowie. Obecnie największe gimnazjum w Chojnowie.
  • Szkoły ponadgimnazjalne:
    • Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika (od 2000 r. z siedzibą przy ul, Poźniaków 2), wchodzące w skład Powiatowego Zespołu Szkół.

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Chojnowa mieści się dekanat Chojnów wraz z dwoma parafiami rzymskokatolickimi Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny i Świętych Apostołów Piotra i Pawła, działalność religijną prowadzą także dwa Zbory Świadków Jehowy – Chojnów-Centrum, Chojnów-Południe – z Salą Królestwa[12].

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Miasto Kraj Data podpisania umowy
 Wappen Egelsbach.png Egelsbach Niemcy 11. 6. 2005
 Logo commentry.png Commentry Francja 3. 5. 2006

Chojnowianie[edytuj | edytuj kod]

Mieszkańcy[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Henryk Szoka. Opowieści o Chojnowie. Legnica 1987.
  2. Dolnośląskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, Towarzystwo Miłośników Chojnowa. Chojnów i okolice. Wrocław 1986.
  3. Chronik der Stadt Haynau in Schlesien, Haynau 1869.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]