Złota Ryba
| Złota Ryba | |
 |
|
| Nazwa łacińska | Dorado |
| Dopełniacz łaciński | Doradus |
| Skrót nazwy łacińskiej | Dor |
| Dane obserwacyjne (J2000) | |
| Rektascensja | 5 h |
| Deklinacja | -60° |
| Charakterystyka | |
| Powierzchnia | 179 stopni kw. |
| Liczba gwiazd o obserwowanej wielkości gwiazdowej < 3 | 0 |
| Najjaśniejsza gwiazda | α Doradus (3,30m) |
| Gwiazdozbiory sąsiadujące | |
| Widoczny na szerokościach geograficznych pomiędzy 90° S a 30° N. |
|
Złota Ryba (łac. Dorado, dop. Doradus, skrót Dor) – niewyraźny gwiazdozbiór nieba południowego. Jest mimo to istotny, ponieważ w południowej części gwiazdozbioru znajduje się 2/3 Wielkiego Obłoku Magellana, jednej z dwóch galaktyk satelitarnych naszej Galaktyki. W obrębie tego gwiazdozbioru znajduje się również południowy biegun ekliptyczny. W Polsce niewidoczny. Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem: około 20. Gwiazdozbiór ten został wprowadzony przez nawigatorów holenderskich Petera Dirksza Keysera oraz Fridericka de Houtmana[1], a po raz pierwszy opisana w ′′Uranometrii′′ Johanna Bayera w 1603 roku.
Spis treści |
Pochodzenie nazwy [edytuj]
Mimo iż zwany Złotą Rybą, gwiazdozbiór w rzeczywistości przedstawia drapieżną rybę koryfenę, żyjącą w wodach tropikalnych, często towarzysząca okrętom. Czasami jest też przedstawiany jako miecznik (ryba-miecz).
Wybrane obiekty [edytuj]
- α Dor, typ widmowy A0 V, jasność 3,30m, odległość 176 lat świetlnych,
- β Dor, typ widmowy F6 Ia, jasność 3,76m, odległość 1040 lat świetlnych[2],
- R Doradus to nieregularnie zmienny czerwony olbrzym, którego jasność waha się między piątą a szóstą wielkością gwiazdową z okresem 338 dni.
- Wielki Obłok Magellana to galaktyka satelitarna Drogi Mlecznej, leżąca w odległości około 170 000 lat świetlnych od Ziemi. Większa część LMC leży wewnątrz Złotej Ryby, choć jego fragment wchodzi też w obręb Góry Stołowej. Wartym uwagi obiektem w LMC jest Mgławica Tarantula (NGC 2070). Zdjęcia ujawniają jej, przypominające nogi pająka, włókniste pętle świecącego gazu, którym mgławica zawdzięcza nazwę.
Supernowa 1987 A [edytuj]
W lutym 1987 roku w LMC wybuchła supernowa. W maju osiągnęła jasność 3,0m, co uczyniło ją najjaśniejszą supernową widzianą z Ziemi od 1604 roku. Była widoczna nieuzbrojonym okiem przez 10 miesięcy.
Przypisy
- ↑ Encyklopedia Wszechświata. Warszawa: 2006, s. 405. ISBN 978-83-01-14848-5.
- ↑ Tablice astronomiczne. Bielsko-Biała: 2002, s. 213. ISBN 83-7266-156-1.
Zobacz też [edytuj]
|
|||||||||||
