Gwiazdozbiór Kruka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kruk
Kruk
Nazwa łacińska Corvus
Dopełniacz łaciński Corvi
Skrót nazwy łacińskiej Crv
Dane obserwacyjne (J2000)
Rektascensja 12,5 h
Deklinacja -20°
Charakterystyka
Powierzchnia 184 stopnie kw.
Liczba gwiazd o obserwowanej wielkości gwiazdowej < 3 3
Najjaśniejsza gwiazda Gienah (γ Corvi - 2,58m)
Gwiazdozbiory sąsiadujące
Widoczny na szerokościach geograficznych
pomiędzy 90° S a 70° N.

Kruk (łac. Corvus, dop. Corvi, skrót Crv) – mały gwiazdozbiór nieba południowego znajdujący się na południe od konstelacji Panny. Mimo swoich rozmiarów, jest wyraźnym gwiazdozbiorem położonym na południe od równika niebieskiego, w Polsce najlepiej widoczny jest na wiosnę. Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem: około 15. Jego cztery najjaśniejsze gwiazdy tworzą wyróżniający się kształt czworokąta. Gwiazda czwartej wielkości gwiazdowej Alfa (α) Corvi, jest znacznie słabsza od czterech kolejnych (β, γ, δ i ε).

Nazwa i związane z nią legendy[edytuj | edytuj kod]

  • Starożytni Grecy widzieli tutaj ptaka - białego kruka, który donosił mitycznemu Apollinowi o tym co robi wybranka jego serca - Koronis, królewna plemienia Lapitow.
  • Wyobraża mitologicznego kruka, wysłanego przez boga Słońca Apolla po wodę życia, za niespełnienie tej misji umieszczonego na niebie przy strzeżonym przez hydrę pucharze, z którego nie może się napić.
  • Kruk w greckim micie jest związany z sąsiednim gwiazdozbiorem Pucharem. Kruka przedstawia się siedzącego na grzbiecie Hydry i dziobiącego jej ciało.

Najjaśniejsze gwiazdy[edytuj | edytuj kod]

  • Gwiazda gamma Corvi (γ Crv), ma jasność 2,58m i jest najjaśniejsza. Jej nazwa arabska to Gienah, co oznacza prawe skrzydło kruka.
  • Kolejna gwiazda co do jasności - żółta beta Corvi (β Crv) (2,65m). Posiada tradycyjną nazwę Kraz – znaczenie tego słowa nie jest znane.
  • Następna to delta Corvi (δ Crv) o jasności 2,9m, Algorab - jest w rzeczywistości układem podwójnym. Jej arabska nazwa to kruk.
  • Ostatnia z trapezu to eta Corvi (ε Crv) - pomarańczowa gwiazda o jasności 3m, w języku arabskim nazywana Minkar,czyli nozdrza kruka.
  • Gwiazda alfa Corvi (α Crv), (4m) - Al Chiba – jest dopiero na piątym miejscu pod względem jasności i z nieznanych powodów została uznana przez Johanna Bayera za pierwszą w tym gwiazdozbiorze.

Wybrane obiekty[edytuj | edytuj kod]

  • Delta (δ) jest gwiazdą podwójną o składnikach trzeciej i dziewiątej wielkości gwiazdowej, dających się rozdzielić małym teleskopem.
  • Gwiazda 31 Crateris - nazwa tego niebieskiego podolbrzyma świadczy, że kiedyś należał do pobliskiej konstelacji Puchara. W marcu 1974 roku, kiedy sonda Mariner 10 przelatywała obok Merkurego, jej instrumenty zaczęły rejestrować nadwyżkę promieniowania UV w pobliżu planety. A ponieważ znikło na kilka dni, by potem znów się pojawić, jedną z hipotez było odkrycie księżyca planety. Wkrótce się okazało, że aktywność związana jest z 31 Crateris.[1]
  • NGC 4038/4039, jest obiektem złożonym z dwóch zderzających się ze sobą galaktyk spiralnych o jasności 10 m. Nacierające na siebie galaktyki wytwarzają w miejscu zderzenia tysiące skupisk sprasowanej materii, z których powstają młode gromady gwiazd. Kiedy galaktyki przechodziły przez siebie , grawitacja wyciągnęła z nich gwiazdy i gaz, tworząc kształt przypominający czułki owada, stąd ich popularna nazwa - Czułki.[2]
  • Inny ciekawy obiekt to leżąca pośród trapezu gwiazd δ, γ, ε, β mgławica planetarna NGC 4361, wyglądająca jak galaktyka eliptyczna, a jej prawdziwą naturę można rozpoznać dopiero,dostrzegając w jej centrum gwiazdę jasności 13m.

Przypisy

  1. Kamil Złoczewski: Kosmos. Poznań: Amermedia Sp. z o.o., 2013, s. 21-23. ISBN 978-83-252-1916-1.
  2. Tablice astronomiczne. Bielsko-Biała: PPU „PARK”, 2002, s. 106-107. ISBN 83-7266-156-1.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Encyklopedia Wszechświata, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006,ISBN 978-83-01-14848-5


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons