Gwiazdozbiór Rufy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rufa
Rufa
Nazwa łacińska Puppis
Dopełniacz łaciński Puppis
Skrót nazwy łacińskiej Pup
Dane obserwacyjne (J2000)
Rektascensja 7 h 30 m
Deklinacja -40°
Charakterystyka
Powierzchnia 673 stopnie kw.
Liczba gwiazd o obserwowanej wielkości gwiazdowej < 3 4
Najjaśniejsza gwiazda Naos (ζ Puppis - 2,22m)
Gwiazdozbiory sąsiadujące
Roje meteorów
Widoczny na szerokościach geograficznych
pomiędzy 90° S a 60° N.

Rufa (łac. Puppis, dop. Puppis, skrót Pup) – duży gwiazdozbiór nieba południowego. Gwiazdozbiór jest prawie niewidoczny w szerokości geograficznej Polski. Jedynie jego północną część można obserwować w miesiącach zimowych nisko nad południowym horyzontem. Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem: około 140.

Rufa jest bogatą w gwiazdy konstelacją, przecinającą Drogę Mleczną. Kiedyś był częścią wielkiego starożytnego gwiazdozbioru o nazwie Okręt Argo, ale w XVIII w. został podzielony na cztery części i Rufa jest największą z nich. Gwiazdy zachowały swoje oryginalne greckie litery, dlatego w Rufie oznaczenia zaczynają się od gwiazdy Zeta (ζ) Puppis, zwanej też Naosem.

Gwiazdozbiór ten nie był znany w starożytności – jego gwiazdy stanowiły część gwiazdozbioru Argo (Okręt Argonautów). Rufę, a także gwiazdozbiory Żagla, Kompasu oraz Kilu wyodrębnił z Argo dopiero francuski astronom, kartograf i opat Nicolas Louis de Lacaille w 1762 roku.

Wybrane obiekty[edytuj | edytuj kod]

Cztery najjaśniejsze gwiazdy w polu tej konstelacji mają jasność w przedziale 2,2 - 3m i są to kolejno: ζ, π, ρ i τ Pup.

  • ksi (ξ) Puppis to gwiazda trzeciej wielkości, mająca towarzysza piątej wielkości, widocznego przez lornetkę. Gwiazdy leżą dość daleko od siebie i nie są ze sobą związane.
  • K Puppis to para prawie identycznych gwiazd piątej wielkości, dających się rozdzielić małym teleskopem.
  • L Puppis jest szeroką gwiazdą podwójną widoczną gołym okiem . Jej składnik L2 Puppis, to czerwony olbrzym zmieniający jasność co pięć miesięcy, między 3,0 a 6,0m.
  • Messier 46 (NGC 2437) i Messier 47 (NGC 2422) to para gromad otwartych, tworzących jasną plamę na Drodze Mlecznej. Ich rozmiar zbliżony jest do średnicy Księżyca w pełni. Odległe są od siebie o zaledwie 1°, więc można je objąć w jednym polu widzenia. M 46 ma więcej gwiazd, a M 47 leży trzy razy bliżej, w odległości około 1600 lat świetlnych.
    • M 47 składa się z kilkudziesięciu gwiazd o jasności 4,4m. To luźne skupisko odkrył włoski astronom Giovanni Batista Hodierna, a ponad sto lat później Messier włączył ją do swojego katalogu pod numerem 47. Astronom popełnił jednak błąd, w obliczeniach, który odkryty został dopiero w 1959 roku. Gromada zajmuje około 12 lat świetlnych. Gwiazdy obserwowane w M 47 przypominają gromadę Plejad w Byku.
    • Do M 46 należy około 500 gwiazd, jednak ze względu na odległość 5,5 tysiąca lat świetlnych jej jasność to zaledwie około 6m. W jej północnej części znajduje się mgławica planetarna NGC 2438. Znajduje się ona około 3 tysiące lat świetlnych przed gromadą[1].
  • Gromada Messier 93 znajduje się w odległości 3500 lat świetlnych. Została odkryta przez samego Messiera w roku 1781. jest to grupa około 100 młodych gwiazd w wieku około 100 milionów lat. Ich układ niektórym obserwatorom przypomina motyla lub rozgwiazdę.
  • NGC 2477 to gromada otwarta, która oglądana przez lornetkę przypomina gromadę kulistą. Ze względu na niską deklinację, aby ją dostrzec, trzeba wybrać się nad Morze Śródziemne. Jest to jedna z najbogatszych w gwiazdy gromad otwartych, gdyż zawiera około 2000 obiektów. Leży w odległości 4000 lat świetlnych. NGC 2451 jest bardziej rozproszona i zawiera pomarańczowego olbrzyma czwartej wielkości gwiazdowej - c Puppis[2].
  • Jasna gromada w Rufie to NGC 2477 (6m). Dobrze widoczna z okolic Morza Śródziemnego. Składa się z około 300 gwiazd.
  • W Rufie widać jeszcze kilkanaście gromad otwartych dostrzegalnych przy użyciu teleskopów średnich rozmiarów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Przypisy

  1. Kamil Złoczewski: Kosmos. tajemnice Wszechświata.. Poznań: Amermedia So. z o.o., 2013, s. 17. ISBN 978-83-252-1917-8.
  2. Encyklopedia Wszechświata. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 393. ISBN 978-83-01-14848-1.