Gwiazdozbiór Jaszczurki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jaszczurka
Jaszczurka
Nazwa łacińska Lacerta
Dopełniacz łaciński Lacertae
Skrót nazwy łacińskiej Lac
Dane obserwacyjne (J2000)
Rektascensja 22 h 30 m
Deklinacja 45°
Charakterystyka
Powierzchnia 201 stopni kw.
Liczba gwiazd o obserwowanej wielkości gwiazdowej < 3 0
Najjaśniejsza gwiazda α Lacertae (3,76m)
Gwiazdozbiory sąsiadujące
Widoczny na szerokościach geograficznych
pomiędzy 45° S a 90° N.

Jaszczurka (łac. Lacerta, dop. Lacertae, skrót Lac) – gwiazdozbiór nieba północnego wydzielony ok. 1687 roku przez Jana Heweliusza, opublikowany w 1690 roku, w pośmiertnie wydanym atlasie „Firmamentum Sobiescianum”, leżący między Andromedą a Łabędziem. Należy do rodziny konstelacji Perseusza. Wcześniej zwany też Berłem (łac. Sceptrum). Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem wynosi około 35. W Polsce widoczny od lata do zimy.

Wybrane obiekty[edytuj | edytuj kod]

Jako leżąca między spiralnymi ramionami naszej Galaktyki, Jaszczurka wydaje się świecić bardzo słabo. Najjaśniejsza gwiazda alfa Lacertae ma jasność zaledwie 3,76 wielkości. Mimo że α i β Lacertae leżą w odległości mniejszej niż 200 lat świetlnych, są zbyt słabe, aby było je dobrze widać z Ziemi. Z kolei 4 Lacertae jest nadolbrzymem, ale leży w odległości kilku tysięcy lat świetlnych.

NGC 7243, gromada otwarta, oddalona od Ziemi o około 2800 lat świetlnych. Składa się głównie z białych i niebieskich gwiazd. Jej jasność widzialna to około 6,4m. Zajmuje na niebie obszar o średnicy 21′.

NGC 7209, druga gromada otwarta w konstelacji Jaszczurki zajmuje powierzchnię o średnicy 15′ i jasności widzialnej 7,7m. W jej skład wchodzi około 100 młodych gwiazd i oddalona jest od Ziemi o około 3810 lat świetlnych[1].

Odkryty w 1929 roku obiekt BL Lacertae, pierwotnie traktowany jako gwiazda zmienna (o wahaniach jasności od 12,4 do 17,2m), jest prototypem grupy galaktyk aktywnych o szybkich i nieregularnych zmianach jasności, nazwanych lacertydami[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Jaszczurka w Wikisłowniku

Przypisy

  1. Kosmos. Poznań: Oxford Educational, 2011, s. 22. ISBN 978-83-252-1361-9.
  2. Tablice astronomiczne. Bielsko-Biała: PPU „PARK”, 2002, s. 93. ISBN 83-7266-156-1.