Korona Południowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Korona Południowa
Korona Południowa
Nazwa łacińska Corona Australis
Dopełniacz łaciński Coronae Austrini
Skrót nazwy łacińskiej CrA
Dane obserwacyjne (J2000)
Rektascensja 19 h
Deklinacja -40°
Charakterystyka
Powierzchnia 128 stopni kw.
Liczba gwiazd o obserwowanej wielkości gwiazdowej < 3 0
Najjaśniejsza gwiazda α Coronae Austrinis (4,10m)
Gwiazdozbiory sąsiadujące
Widoczny na szerokościach geograficznych
pomiędzy 90° S a 42[1]° N.

Korona Południowa (łac. Corona Australis, dop. Coronae Austrini, skrót CrA) – jeden z 88 gwiazdozbiorów, 80. co do wielkości, oznaczony jeszcze przez Ptolemeusza, znajduje się na południowej półkuli nieba (częściowo widoczny w Polsce). Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem: około 25. Leżąc u stóp Strzelca składa się z gwiazd czwartej wielkości i słabszych. Istnieje także podobny gwiazdozbiór na północnej półkuli – Korona Północna[1].

Pochodzenie nazwy[edytuj | edytuj kod]

Korona Południowa była znana już starożytnym Grekom. Uważano, że przypomina wieniec podobny do noszonego przez atletów olimpijskich[1].
Wyobraża wieniec laurowy mitologicznego centaura Krotosa lub jego kołczan ze strzałami.
Inny grecki astronom Artus, uznał tę grupę gwiazd za wieniec położony u stóp Strzelca. Chyba nie ma legend związanych z tą grupą gwiazd, chociaż można ją uważać za koronę, którą umieścił na niebie Dionizos po wyprowadzeniu z podziemi swej matki Semele. Ta legenda czasami jest wiązana z Koroną Północną, północnym odpowiednikiem Korony Południowej.

Najjaśniejsze gwiazdy[edytuj | edytuj kod]

Żadna z gwiazd konstelacji nie jest jasna, choć ich zbliżona jasność i regularne położenie sprawiają, że łatwo ją rozpoznać. Jeśli do kilku gwiazd półksiężyca dodać tetę (θ), kappę (κ) i lambdę (λ), to na nowoczesnych „patyczkowych” mapach dostrzegalny jest cały okrąg.

  • beta (β) Coronae Australis, typ widmowy K0 II-III, jasność 4,10m, odległość 508 lat świetlnych,
  • Alfecca Meridiana, czyli alfa (α), przy jasności 4,11 są wraz z betą najjaśniejszymi gwiazdami konstelacji. Jej nazwa jest podobna do gwiazdy alfa północnego odpowiednika tego gwiazdozbioru, ale tam pisze się inaczej - Alphecca (arab. 'przerwa'). Alfecca to oddalony od nas o 130 lat świetlnych karzeł klasy A o masie około 2,5 razy większej od masy Słońca i 31 razy od niego jaśniejszy. Pod wieloma względami jest to gwiazda bardzo podobna do Syriusza[1].
  • gamma (γ) Coronae Australis to gwiazda podwójna o składnikach piątej wielkości gwiazdowej, obiegających się z okresem 120,4 lat. Obecnie gwiazdy oddalają się, przez co stają się łatwiejsze do obserwacji.
  • kappa (κ) Coronae Australis to gwiazda podwójna o niezwiązanych ze sobą składnikach szóstej wielkości[2].

Interesujące obiekty[edytuj | edytuj kod]

Chociaż gwiazdozbiór sąsiaduje ze Strzelcem, gdzie Droga Mleczna osiąga największy wymiar poprzeczny i jest najjaśniejsza, to nie ma on szczególnie jasnych obiektów, które mogłyby zainteresować astronomów amatorów. Jest to spowodowane głównie wielkimi pasami ciemnych mgławic i materii zasłaniającej dalsze obiekty tego fragmentu nieba.
Warta uwagi jest NGC 6541kulista, znajdująca się nieco poniżej zakresu widzialności gołym okiem. W 15-centymetrowym teleskopie można zobaczyć duże halo, jasne i mgliste, z wieloma bladymi gwiazdami w rejonach zewnętrznych oraz gwałtownie rosnącą w kierunku centrum koncentracją gwiazd[3].
Jedyną mgławicą planetarną tej konstelacji jest jasna IC 1297, którą widać w 20-centymetrowym teleskopie jako okrągły lazurowy dysk z wieloma gwiazdami w tle[1].
Kompleks mgławicy refleksyjnej i ciemnej, NGC 6726, NGC 6729 i IC 4812, widoczny w tym samym obszarze co jasna gromada kulista NGC 6723 (leżąca w Strzelcu), wygląda interesująco w 20-centymetrowym teleskopie. Jako bonus można też zobaczyć gwiazdę podwójną Brisbane 14 o składnikach niemal równej wielkości[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
Zobacz hasło Korona Południowa w Wikisłowniku

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Praca zbiorowa: Kosmos. Warszawa: Buchmann Sp. z o.o., 2012, s. 356-357. ISBN 978-83-7670-323-7.
  2. Praca zbiorowa: Encyklopedia Wszechświata. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 399. ISBN 978-83-01-14848-5.
  3. Jan Desselberger, Jacek Szczepanik: Tablice astronomiczne. Bielsko-Biała: PPU „PARK”, 2002, s. 103. ISBN 837266-156-1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]