Gwiazdozbiór Węgielnicy

Węgielnica
Nazwa łacińska	Norma
Dopełniacz łaciński	Normae
Skrót nazwy łacińskiej	Nor
Dane obserwacyjne (J2000)
Rektascensja	16 h
Deklinacja	-50°
Charakterystyka
Powierzchnia	165 stopni kw.
Liczba gwiazd o obserwowanej wielkości gwiazdowej < 3	0
Najjaśniejsza gwiazda	γ2 Normae (4,01m)
Gwiazdozbiory sąsiadujące	Skorpion Wilk Cyrkiel Trójkąt Południowy Ołtarz
Roje meteorów	Gamma Normidy
Widoczny na szerokościach geograficznych pomiędzy 90° S a 40° N.

Węgielnica (łac. Norma, dop. Normae, skrót Nor) – gwiazdozbiór nieba południowego, jeden z kilkunastu jakie w latach 1752-1763 wprowadził francuski astronom, kartograf i duchowny, badacz nieba południowego Nicolasa Louisa de Lacaille, jako jeden z grupy gwiazdozbiorów "mierniczych" (obok Kompasu i Trójkąta Południowego). Pierwotna nazwa to Węgielnica z Poziomicą - (Norma et Regula). Wyobraża jedno z podstawowych narzędzi ciesielskich służące do wyznaczania kąta prostego lub kwadrant używany przez nawigatorów. Jest niewyróżniającym się gwiazdozbiorem leżącym w Drodze Mlecznej między Wilkiem a zodiakalnym Skorpionem. Gwiazdy, które Lacaille oznaczył jako alfa (α) i beta (β), zostały później włączone do Skorpiona. Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem wynosi około 20. W Polsce jest niewidoczny.

Wybrane obiekty

Najbardziej wyróżnia się w Węgielnicy układ trzech słabych gwiazd, tworzących kąt prosty. Trudno jednak do odnalezienia wśród gęstych pól gwiazdowych Drogi Mlecznej.
Gwiazda gamma-2 (γ²) Normae czwartej wielkości z gamma-1 (γ¹) Normae tworzą parę optyczną widoczną nieuzbrojonym okiem. Gwiazdy te leżą w różnych odległościach i nie są ze sobą związane.
NGC 6087 to wielka gromada otwarta zajmująca obszar szerokości połowy średnicy Księżyca w pełni. Gwiazda S Normae leży niedaleko środka gromady i jest jej najjaśniejszą gwiazdą. Jest to cefeida, o okresie 9,754 dnia, zmieniająca jasność między 6,12 a 6,77^m.

Bibliografia

J. Desselberger, J. Szczepanik, Tablice astronomiczne z przewodnikiem po gwiazdach, Wydawnictwo Park, Bielsko-Biała 2002 ISBN 83-7266-156-1

Zobacz też

• lista gwiazd w gwiazdozbiorze Węgielnicy