Gwiazdozbiór Jednorożca

Jednorożec
Nazwa łacińska	Monoceros
Dopełniacz łaciński	Monocerotis
Skrót nazwy łacińskiej	Mon
Dane obserwacyjne (J2000)
Rektascensja	7 h
Deklinacja	-5°
Charakterystyka
Powierzchnia	482 stopnie kw
Liczba gwiazd o obserwowanej wielkości gwiazdowej < 3	0
Najjaśniejsza gwiazda	α Monocerotis (3,94m)
Gwiazdozbiory sąsiadujące	Wielki Pies Mały Pies Bliźnięta Hydra Zając Orion Rufa
Roje meteorów	Alfa Monocerotydy Monocerotydy
Widoczny na szerokościach geograficznych pomiędzy 90° S a 85° N.

Jednorożec (łac. Monoceros, dop. Monocerotis, skrót Mon) – słabo widoczna konstelacja nieba południowego. Znajduje się bardzo blisko równika niebieskiego i dzięki temu może być obserwowana na szerokości geograficznej Polski w miesiącach zimowych. Ten stosunkowo nowy gwiazdozbiór, wprowadzony na niebo dopiero w XVII stuleciu, składa się ze słabych gwiazd. Znajdziemy go w Drodze Mlecznej między Syriuszem a Procjonem. Znajduje się w nim kilka otwartych gromad gwiazd. Takie nieregularne skupienia nazywamy także gromadami galaktycznymi, ponieważ występują w pasie Drogi Mlecznej. Liczą one od kilkudziesięciu do tysiąca gwiazd, a ich wiek wynosi najczęściej kilka milionów lat.

Interesującym obiektem w jednorożcu jest mgławica w kształcie róży, zwana Rosettą (Róża). Tworzy ją olbrzymia kula gazowa o średnicy pięćdziesięciu lat świetlnych, oddalona od nas o trzy tysiące lat świetlnych. Jej promieniowanie pochodzi od gorącej gwiazdy znajdującej się we wnętrzu mgławicy.

W lutym 2009 roku satelita CoRoT odkrył planetę o parametrach fizycznych zbliżonych do Ziemi. Poza bardzo krótkim okresem obiegu gwiazdy wynoszącym zaledwie 20,4 godziny masa planety – niecałe pięć razy większa od Ziemi, i średnica – mniej niż dwa razy większa od ziemskiej, czynią z planety COROT-7 b – przynajmniej na razie (2009 i 2010 rok) obiekt najbardziej podobny do Ziemi (choć część naukowców sądzi, że jest to jądro gazowego olbrzyma podobnego do Saturna, którego zewnętrzna, gazowa atmosfera została zerodowana przez wiatr gwiazdy).

Geneza

Gwiazdozbiór nieba równikowego, zaproponowany w 1624 roku przez niemieckiego astronoma Jakoba Bartscha, przypisywany również Janowi Heweliuszowi, który jako pierwszy zamieścił go w wydanym (pośmiertnie) w 1690 roku atlasie Firmamentum Sobiescianum. Przedstawiany jako rumak z rogiem na czole,nawiązuje do legendarnego jednorożca, symbolu niewinności i rozwagi.

Najjaśniejsze gwiazdy

• β Mon, typ widmowy B3 V, jasność 3,76 mag, odległość 690 lat świetlnych,
• α Mon, typ widmowy K0 3, jasność 3,94 mag, odległość 144 lata świetlne,
• γ Mon, typ widmowy K3 III, jasność 3,99, odległość 640 lat świetlnych,.

Zobacz też

• lista gwiazd w gwiazdozbiorze Jednorożca

Bibliografia

• Ian Ridpath, Wil Tirion: Collins Stars and Planets Guide (Collins Guide). London: Collins, 2007. ISBN 978-0-00-725120-9.

Linki zewnętrzne

• The Deep Photographic Guide to the Constellations: Monoceros
• http://www.dibonsmith.com/mon_con.htm
• http://www.astronomical.org/constellations/mon.html