Gwiazdozbiór Orła
| Orzeł | |
 |
|
| Nazwa łacińska | Aquila |
| Dopełniacz łaciński | Aquilae |
| Skrót nazwy łacińskiej | Aql |
| Dane obserwacyjne (J2000) | |
| Rektascensja | 19,5 h |
| Deklinacja | 3° |
| Charakterystyka | |
| Powierzchnia | 652 stopnie kw. |
| Liczba gwiazd o obserwowanej wielkości gwiazdowej < 3 | 3 |
| Najjaśniejsza gwiazda | Altair (0,76m) |
| Gwiazdozbiory sąsiadujące | |
| Widoczny na szerokościach geograficznych pomiędzy 87° S a 90° N. |
|
Orzeł (łac. Aquila, dop. Aquilae, skrót Aql) – gwiazdozbiór, jest łatwo zauważalny z powodu najjaśniejszej gwiazdy Altair, α (Aql) 0,76m (pierwsza liga jasności gwiazd – 10 miejsce). Konstelacja Orła znana była już w Mezopotamii (3 tysiące lat temu), jednak nie zawsze była nazywana Orłem. Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem: około 70. W Polsce widoczna latem.
Mity i legendy [edytuj]
Gwiazdozbiór wyobraża mitologicznego orła, pod postacią którego Zeus sfrunął na ziemię porywając na Olimp urodziwego królewicza trojańskiego Ganimedesa, by uczynić go podczaszym bogów. Przedstawiany jako orzeł w locie, dźwigający w szponach młodego chłopca. Orzeł kieruje swój lot w stronę gwiazd Koziorożca. Był również ptakiem przynoszącym pioruny dla Zeusa. W średniowieczu astronomowie arabscy (a pod ich wpływem także europejscy) konstelację nazywali Sępem w locie (łac. vultur volans)[1]. W mitologii chińskiej gwiazdozbiór ten nazywa się Pasterzem[2].
Wybrane obiekty [edytuj]
Atrakcją Orła jest eta (η)Aquilae, będąca jedną z najjaśniejszych cefeid na niebie. Jej jasność waha się między 3,48 a 4,39m, z okresem 7,177 dnia. Jest jasnym nadolbrzymem. Jej odległość od Ziemi wynosi około 1170 lat świetlnych.
Najjaśniejsza gwiazda Orła, Altair wyznacza dolny wierzchołek i wraz z Wegą i Denebem tworzą charakterystyczną formację Trójkąta Letniego[3].
W Orle istnieją dwie słabe gwiazdy podwójne: 15 Aquilae ze składnikami piątej i siódmej wielkości oraz 57 Aquilae o składnikach szóstej wielkości gwiazdowej, o separacji odpowiednio 40″ i 2,3″.
Gwiazdozbiór Orła przechodzi przez Drogę Mleczną[4]. Gromada otwarta NGC 6755 to obiekt o jasności 7,7m i dość dużej średnicy kątowej 15′. Znajdująca się obok gromada otwarta NGC 6756 jest znacznie słabsza i mniejsza, gdyż świeci z całkowitą jasnością 10,6m i ma tylko 4′ srednicy.
Gwiezdne trio [edytuj]
Altair ma dwóch sąsiadów: czwartej wielkości Alshain, czyli beta (β) Aquilae, oraz trzeciej wielkości, wyraźnie pomarańczowego, Tarazeda, czyli gamma (γ) Aquilae, z którymi tworzy wyróżniające się trio[5].
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Nasze Gwiazdozbiory (pol.). [dostęp 2010-02-15].
- ↑ Mieczysław J. Künstler: Mitologia chińska. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Auriga, 2006, s. 239. ISBN 83-922635-5.
- ↑ http://astro.jasiu.pl/orzel.htm (pol.). [dostęp 2010-02-15].
- ↑ Astronomia.pl – Polski Portal Astronomiczny (pol.). [dostęp 2010-02-15].
- ↑ Encyklopedia Wszechświata. Warszawa: 2006, s. 367. ISBN 978-83-01-14848-5.
Bibliografia [edytuj]
- Ian Ridpath, Wil Tirion: Collins Stars and Planets Guide (Collins Guide). Collins. ISBN 978-0-00-725120-9.
Linki zewnętrzne [edytuj]
- The Deep Photographic Guide to the Constellations: Aquila
- NightSkyInfo.com: Constellation Aquila
- WIKISKY.ORG: Aquila constellation
|
|||||||||||
