Gwiazdozbiór Zająca
| Zając | |
 |
|
| Nazwa łacińska | Lepus |
| Dopełniacz łaciński | Leporis |
| Skrót nazwy łacińskiej | Lep |
| Dane obserwacyjne (J2000) | |
| Rektascensja | 5 h 30 m |
| Deklinacja | -20° |
| Charakterystyka | |
| Powierzchnia | 290 stopni kw. |
| Liczba gwiazd o obserwowanej wielkości gwiazdowej < 3 | 2 |
| Najjaśniejsza gwiazda | Arneb (2,58m) |
| Gwiazdozbiory sąsiadujące | |
| Widoczny na szerokościach geograficznych pomiędzy 90° S a 70° N. |
|
Zając (łac. Lepus, dop. Leporis, skrót Lep) – niewielki gwiazdozbiór położony na południe od Oriona i na wschód od Wielkiego Psa. Jest to gwiazdozbiór nieba południowego, znany już w starożytności. Środek jego kulminuje o północy w połowie grudnia na wysokości około 20º nad południową częścią horyzontu. Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem: około 40.
Spis treści |
Mity i legendy [edytuj]
Arabscy astronomowie zamiast zająca widzieli w gwiazdach na tym obszarze tron Oriona. Dzisiejsza nazwa gwiazdozbioru związana jest z mitologią grecką w sposób pośredni, poprzez gwiazdozbiór Oriona. Wyobraża przycupniętego przy ziemi zająca, kryjącego się przed Syriuszem, jednym z dwóch psów mitologicznego beockiego myśliwego-olbrzyma Oriona, którego ulubionym zajęciem było polowanie na zające[1]..
Gajusz Juliusz Hygin podaje jeszcze inne pochodzenie nazwy tego gwiazdozbioru. Na wyspie Leros nie było żadnego zająca – aż pewnego razu jeden z mieszkańców przywiózł z podróży samiczkę w ciąży. W niedługim czasie zwierzęta rozmnożyły się na taką skalę, że zniszczyły uprawy i nad mieszkańcami zawisła groźba głodu. Mieszkańcom udało się jednak uratować wyspę. Zająca umieszczono wśród gwiazd ku przestrodze dla innych.
Jaśniejsze gwiazdy [edytuj]
- α Lep (Arneb) nadolbrzym o żółtobiałym zabarwieniu, typu widmowego F0Ib i jasności 2,58m. Odległa od nas o 1280 lat świetlnych.
- β Lep (Nihal) żółty olbrzym, typu widmowego G5II i jasności 2,81m. Odległa od nas o 159 lat świetlnych.
- μ Leporis gwiazda 3,29m, typ widmowy B9 IV, odległość 184 lata świetlne.
Gwiazdy zmienne [edytuj]
R Leporis (HD 31996), HIP 23203) – gwiazda węglowa znana również jako Hind's Crimson Star. Jest to zmienna typu Mira Ceti, o okresie zmienności wynoszącym 427,1 dni. W tym czasie obserwowana jasność waha się od 5,5 do 11,7m. Gwiazda ta oddalona jest od Ziemi o około 1347 lat świetlnych.
Układy podwójne [edytuj]
Gamma Leporis – układ podwójny gwiazd oddalonych od siebie 0 96,8″ łuku, o jasnościach i typach widmowych 3,6m i F6 oraz 6,15m i K2. Jaśniejszy składnik posiada masę 1,2 masy Słońca i promień 1,33 promienia Słońca. Odległość od Ziemi wynosi 29,3 lat świetlnych.
Inne obiekty [edytuj]
W gwiazdozbiorze Zająca znajduje się gromada kulista M79 (NGC 1904), oddalona od Ziemi o około 42 tysiące lat świetlnych, która należy do halo naszej galaktyki oraz bardziej odległe galaktyki, które można dostrzec tylko przez duży teleskop.
Planety pozasłoneczne [edytuj]
HD 33283 b – gwiazda HD 33283 jest obiektem o parametrach zbliżonych do parametrów Słońca, masa to 1,24 masy Słońca, promień wynosi 1,2 promienia Słońca, a temperatura powierzchniowa – 5995 K. W 2006 roku odkryto krążącą wokół nie planetę poruszającą się po bardzo wydłużonej orbicie z okresem obiegu około 18 dni. Szacowana masa to 0,33 masy Jowisza.[2]
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Desselberger, Szczepanik: Tablice astronomiczne. Bielsko-Biała: 2002, s. 210. ISBN 83-7266-156-1.
- ↑ Tomasz Szymański: Kosmos. Poznań: 2011, s. 20-22. ISBN 978-83-252-1367-1.
|
|||||||||||
