Warkocz Bereniki

Warkocz Bereniki
Nazwa łacińska	Coma Berenices
Dopełniacz łaciński	Comae Berenices
Skrót nazwy łacińskiej	Com
Dane obserwacyjne (J2000)
Rektascensja	13 h
Deklinacja	22°
Charakterystyka
Powierzchnia	386 stopni kw.
Liczba gwiazd o obserwowanej wielkości gwiazdowej < 3	0
Najjaśniejsza gwiazda	beta Comae Berenices (4,23m)
Gwiazdozbiory sąsiadujące	Psy Gończe Wielka Niedźwiedzica Lew Panna Wolarz
Roje meteorów	Coma Berenicydy
Widoczny na szerokościach geograficznych pomiędzy 68° S a 90° N.

Warkocz Bereniki (łac. Coma Berenices, dop. Comae Berenices, skrót Com) – gwiazdozbiór nieba północnego, znany już w starożytności. W połowie XVI w. uczynił go gwiazdozbiorem holenderski kartograf Gerardus Mercator. Wcześniej jego gwiazdy stanowiły ogon Lwa. Widoczny w Polsce od zimy do lata. Liczba gwiazd widoczna nieuzbrojonym okiem: około 50.

Pochodzenie nazwy

Nazwa związana jest z postacią historyczną, żyjącą w III wieku p.n.e. Bereniką, żoną egipskiego króla Ptolemeusza III. Gdy z świątyni Aresa zginął w tajemniczych okolicznościach jej warkocz, złożony w ofierze za szczęśliwy powrót jej męża z wojny, nadworny astronom Kanon, by ratować sytuację, odnalazł na niebie układ gwiazd przypominający lśniące włosy, wmawiając królowi, że to właśnie przeniesiony na nieboskłon złoty warkocz jego żony.

Wybrane obiekty

Ten rejon nieba nie obfituje w gwiazdy, za to zawiera wiele galaktyk. Odległa o około 300 mln lat świetlnych najbliższa gromada galaktyk, Coma, w gwiazdozbiorze Warkocz Bereniki, o średnicy około 20 mln lat świetlnych, zawiera kilka tysięcy galaktyk, pośród których przeważają eliptyczne i soczewkowe, o bardzo małych jasnościach. Galaktyki spiralne wchodzące w skład tej gromady, a więc M 85 (NGC 4382), M 88 (NGC 4501), M 91 (NGC 4571), M 98 (NGC 4198), M 99 (NGC 4254) i M 100 (NGC 4321), są w zasięgu amatorskich teleskopów. Inna ciekawa galaktyka to M 64 (NGC 4826), zwana często Galaktyką Czarnooką lub galaktyką Podbite Oko, ze względu na kształt przypominający ludzkie oko. Kolejne ciekawe ciało niebieskie to gromada kulista M 53 (NGC 5024) o rozmiarach kątowych 13′ i jasności 7,6^m.

Jest to rejon najdalej położony od Drogi Mlecznej.

W północnej części gwiazdozbioru, w pobliżu gwiazdy 31 Comae Berenices, znajduje się północny biegun galaktyczny, jeden z dwóch punktów, w którym oś obrotu naszej Galaktyki przecina sferę niebieską.

Najjaśniejsze gwiazdy:

• β Comae Berenices – 4,23^m
• α Com Diadem – 4,32^m
• γ Comae Berenices – 4,35^m

Zobacz też

• lista gwiazd w gwiazdozbiorze Warkocza Bereniki