Frans

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Frans (pierwiastek))
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Zobacz też: inne znaczenia. Na tę stronę wskazuje także przekierowanie „Fr”. Zobacz też: Inne znaczenia tego skrótu.
Frans
← frans → rad
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a. frans, Fr, 87
(łac. francium)
Grupa, okres, blok 1 (IA), 7, s
Stopień utlenienia I
Właściwości metaliczne metal alkaliczny
Właściwości tlenków silnie zasadowy?
Masa atomowa 223 u
Stan skupienia stały?
Gęstość 1870 kg/m³
Temperatura topnienia 27 °C
Temperatura wrzenia 677 °C
Numer CAS 7440-73-5
PubChem 6328145[1]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło frans w Wikisłowniku

Frans (Fr, łac. francium) – dawniej znany jako eka-cez lub aktyn-K[2] pierwiastek chemiczny, przypuszczalnie najaktywniejszy metal alkaliczny.

Nazwa pochodzi od Francji. Odkryty w 1939 roku we Francji przez Marguerite Perey.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Frans to radioaktywny metal alkaliczny. Ostatnie badania wykazują, że jego aktywność chemiczna jest mniejsza niż aktywność cezu i jest podobna do aktywności rubidu[potrzebne źródło]. Frans reaguje gwałtownie z wodą i kwasami (podobnie jak inne metale alkaliczne).

Kationy Fr+ powinny należeć do V grupy analitycznej kationów i być bezbarwne, jak wskazywałoby prawo okresowości.

Przeprowadzono pewną liczbę badań z pojedynczymi atomami fransu, ale do dziś nikt nie otrzymał wagowo uchwytnej ilości tego pierwiastka ani jego związków. Podawane w różnych książkach i źródłach internetowych (w tym w Wikipedii) dane, takie jak temperatura topnienia albo gęstość, nie pochodzą z pomiarów, ale ekstrapolacji trendów obserwowanych dla innych pierwiastków i nie mają żadnej wartości praktycznej[potrzebne źródło].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Łącznie na kuli ziemskiej występuje naturalnie nie więcej niż kilkadziesiąt gramów fransu. Wszystkie badane próbki pierwiastka wytwarzane są sztucznie za pomocą jednej z dwóch metod: bombardowania toru protonami lub radu neutronami[potrzebne źródło].

Frans nie ma stabilnych izotopów. Standardowa masa atomowa nie może być podana, dlatego wymienia się masę atomową najtrwalszego izotopu.

Izotopy[edytuj | edytuj kod]

Symbol
nuklidu
Z(p) N(n)  
Masa izotopu (u)
 
Okres
połowicznego
rozpadu
spin
jądra
atomowego
Główny
składnik
izotopu
(części mola)
zakres
zmian
naturalnych
(części mola)
Energia wzbudzenia
199Fr 87 112 199,00726(4) 16(7) ms 1/2+#
200Fr 87 113 200,00657(8) 24(10) ms 3+#
200mFr 60(110) keV 650(210) ms 10-#
201Fr 87 114 201,00386(8) 67(3) ms (9/2-)
202Fr 87 115 202,00337(5) 290(30) ms (3+)
202mFr 330(90)# keV 340(40) ms (10-)
203Fr 87 116 203,000925(17) 0,55(2) s (9/2-)#
204Fr 87 117 204,000653(26) 1,7(3) s (3+)
204m1Fr 50(4) keV 2,6(3) s (7+)
204m2Fr 326(4) keV 1,7(6) s (10-)
205Fr 87 118 204,998594(8) 3,80(3) s (9/2-)
206Fr 87 119 205,99867(3) ~16 s (2+,3+)
206m1Fr 190(40) keV 15,9(1) s (7+)
206m2Fr 730(40) keV 700(100) ms (10-)
207Fr 87 120 206,99695(5) 14,8(1) s 9/2-
208Fr 87 121 207,99714(5) 59,1(3) s 7+
209Fr 87 122 208,995954(16) 50,0(3) s 9/2-
210Fr 87 123 209,996408(24) 3,18(6) min 6+
211Fr 87 124 210,995537(23) 3,10(2) min 9/2-
212Fr 87 125 211,996202(28) 20,0(6) min 5+
213Fr 87 126 212,996189(8) 34,6(3) s 9/2-
214Fr 87 127 213,998971(9) 5,0(2) ms (1-)
214m1Fr 123(6) keV 3,35(5) ms (8-)
214m2Fr 638(6) keV 103(4) ns (11+)
214m3Fr 6477+Y keV 108(7) ns (33+)
215Fr 87 128 215,000341(8) 86(5) ns 9/2-
216Fr 87 129 216,003198(15) 0,70(2) µs (1-)
217Fr 87 130 217,004632(7) 16,8(19) µs 9/2-
218Fr 87 131 218,007578(5) 1,0(6) ms 1-
218m1Fr 86(4) keV 22,0(5) ms
218m2Fr 200(150)# keV high
219Fr 87 132 219,009252(8) 20(2) ms 9/2-
220Fr 87 133 220,012327(4) 27,4(3) s 1+
221Fr 87 134 221,014255(5) 4,9(2) min 5/2-
222Fr 87 135 222,017552(23) 14,2(3) min 2-
223Fr 87 136 223,0197359(26) 22,00(7) min 3/2(-)
224Fr 87 137 224,02325(5) 3,33(10) min 1-
225Fr 87 138 225,02557(3) 4,0(2) min 3/2-
226Fr 87 139 226,02939(11) 49(1) s 1-
227Fr 87 140 227,03184(11) 2,47(3) min 1/2+
228Fr 87 141 228,03573(22)# 38(1) s 2-
229Fr 87 142 229,03845(4) 50,2(4) s (1/2+)#
230Fr 87 143 230,04251(48)# 19,1(5) s
231Fr 87 144 231,04544(50)# 17,6(6) s (1/2+)#
232Fr 87 145 232,04977(69)# 5(1) s

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Frans – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  2. Najbardziej stabilny izotop, Fr-223