Batalion Lotnictwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Batalion Lotnictwa
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1924
Rozformowanie 1932
Nazwa wyróżniająca nie posiadał
Patron nie posiadał
Tradycje
Nadanie sztandaru nie posiadał
Rodowód III Lotniczy Dywizjon Zapasowy
Kadra Dywizjonu Zapasowego 3 Pułku Lotniczego
Oddział Służby Lotnictwa
Kontynuacja Batalion Szkolny Lotnictwa
Dowódcy
Pierwszy mjr obs. Andrzej Płachta
Ostatni ppłk obs. Edward Karaś
Działania zbrojne
nie uczestniczył
Organizacja
Dyslokacja Poznań-Sołacz
Rodzaj sił zbrojnych Wojsko
Rodzaj wojsk Lotnictwo
Podległość Departament Aeronautyki Ministerstwa Spraw Wojskowych

Batalion Lotnictwa (b.lot.[1]) – pododdział lotnictwa Wojska Polskiego.

Oddział Służby Lotnictwa[edytuj | edytuj kod]

W 1921 roku Wojska Lotnicze i Aeronautyka, jak ówcześnie nazywano Wojska Balonowe przeszły z organizacji wojennej na pokojową. Proces ten był połączony z demobilizacją. Zgodnie z przyjętą organizacją pokojową zostały sformowane trzy mieszane pułki lotnicze: 1 Pułk Lotniczy w Warszawie, 2 Pułk Lotniczy w Krakowie i 3 Pułk Lotniczy w Poznaniu. W skład pułków zostały włączone samodzielne dotychczas lotnicze dywizjony zapasowe (I w Warszawie, II w Krakowie i III w Poznaniu) z jednoczesnym przeformowaniem w kadry dywizjonów zapasowych pułków lotniczych[2]. Komendantem Kadry Dywizjonu Zapasowego 1 Pułku Lotniczego był major Władysław Waldemar Narkiewicz, komendantem Kadry Dywizjonu Zapasowego 2 Pułku Lotniczego, podpułkownik Franciszek Schneider, a pełniącym obowiązki komendanta Kadry Dywizjonu Zapasowego 3 Pułku Lotniczego, kapitan obserwator Andrzej Płachta[3]. Dotychczasowe szkoły obsługi lotniczej dywizjonów zapasowych zostały przemianowane na szkoły mechaników lotniczych[4]. Zadaniem kadr dywizjonów zapasowych było szkolenie szeregowych z kontyngentu. Pod koniec 1923 roku kadry dywizjonów zapasowych zostały zlikwidowane.

Na przełomie 1924 i 1925 roku na Sołaczu w Poznaniu został utworzony Oddział Służby Lotnictwa (oddz. sł. lot.). Zadaniem oddziału było szkolenie szeregowych dla potrzeb pozapułkowych formacji, zakładów i dowództw lotniczych[5]. W miejsce szkół mechaników lotniczych w połowie 1924 roku została zorganizowana Szkoła Mechaników Lotniczych w Bydgoszczy[6].

Z dniem 1 listopada 1924 roku niżej wymienieni oficerowie zostali przeniesieni do Oddziału Służby Lotnictwa: kapitan obserwator Andrzej Płachta z 3 plot na stanowisko dowódcy oddziału, kapitan Marian Burchard z 2 plot na stanowisko dowódcy kompanii, porucznik Tadeusz Antonowicz z 3 plot na stanowisko dowódcy kompanii oraz porucznik Tadeusz Grzmilas z 1 plot i porucznik Tadeusz Neuman z 2 plot[7]. W późniejszym terminie do oddziału został przydzielony porucznik Zygmunt Jarmicki z 4 plot i porucznik Ludwik Bikowski z Okręgowego Zakładu Gospodarczego Nr 2 w Lublinie[8]. 1 grudnia 1924 roku kapitan Płachta został mianowany majorem w korpusie oficerów aeronautycznych, natomiast porucznik Antonowicz awansował na kapitana[9].

8 marca 1925 roku kapitan Bolesław Hullej został przeniesiony z korpusu oficerów piechoty (82 pp) do korpusu oficerów aeronautycznych z równoczesnym wcieleniem do Batalionu Balonowego w Toruniu i przydzielony do Oddz. Sł. Lot.[10].

20 października 1926 roku porucznik Stanisław Cwynar został przeniesiony do Oficerskiej Szkoły Lotniczej[11].

12 stycznia 1927 roku zostali przeniesieni z 3 Pułku Lotniczego: podpułkownik Piotr Abakanowicz na stanowisko komendanta i porucznik Adam Antoni Dąbrowa na stanowisko dowódcy plutonu łączności, natomiast z Oddziału ubył major Andrzej Płachta[12].

31 października 1927 roku ppłk. Abakonowiczowi powierzono pełnienie obowiązków dowódcy 11 Pułku Myśliwskiego w Lidzie, a nowym dowódcą oddziału został major Władysław Wiktor Kralewski, przeniesiony z Oficerskiej Szkoły Lotniczej[13].

Obsada oficerska Oddziału Służby Lotnictwa w 1928 roku[14]

  • mjr Władysław Wiktor Kralewski - komendant[15]
  • mjr Bohdan Krzyżanowski
  • kpt. Czesław Brunner[16]
  • kpt. Marian Burchard – komendant Szkoły Podchorążych Lotnictwa
  • kpt. Zbigniew Górski
  • kpt. Józef Sidor
  • kpt. Józef Jerzy Gawroński
  • kpt. Bolesław Hullej[17]
  • por. Józef Robak
  • por. Jerzy I Zieliński[18]
  • por. Henryk Liebek[19]
  • por. Alojzy Błażyński[20]
  • por. pil. Jan Kundegórski – zastępca komendanta Szkoły Podchorążych Lotnictwa[21]
  • por. pil. Tadeusz Grzmilas[22]
  • por. Adam Antoni Dąbrowa – dowódca plutonu łączności[23]
  • por. Stanisław II Szukalski – oficer żywnościowy
  • por. Henryk Gołaski - płatnik

W 1929 roku Oddział Służby Lotnictwa został przeformowany w Batalion Lotnictwa[24].

Batalion Lotnictwa[edytuj | edytuj kod]

W 1929 roku Oddział Służby Lotnictwa został przekształcony w Batalion Lotnictwa.

22 sierpnia 1929 roku Minister Spraw Wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski zaszeregował do poszczególnych kategorii dodatku służbowego, następujące stanowiska oficerskie, objęte nową organizacją aeronautyki (P.S. 10-800):

  • dowódca pułku (batalionu) lotniczego – kat. VIA,
  • zastępca dowódcy pułku (batalionu) lotniczego – kat. VIB,
  • kwatermistrz – kat. VIIA,
  • oficer mobilizacyjny kwatermistrzostwa pułku (batalionu) lotniczego – kat. VIIB,
  • dowódca eskadry w pułku (baonie) lotniczym – kat. VIIB,
  • adiutant pułku (baonu) lotniczego – kat. VIII,
  • dowódca eskadry treningowej batalionu lotniczego – kat. VIII,
  • dowódca kompanii szkolnej batalionu lotniczego – kat. VIII,
  • oficer personelu instruktorskiego kompanii szkolnej batalionu lotniczego – kat. IX[25].

23 grudnia 1929 roku podpułkownik Piotr Abakanowicz został przeniesiony z 5 Pułku Lotniczego na stanowisko dowódcy Batalionu Lotnictwa, a kapitan Czesław Brunner został zatwierdzony na stanowisku kwatermistrza b.lot.[26].

31 marca 1930 roku do b.lot. zostali przeniesieni porucznicy: Władysław Łobaczewski z 4 plot, Jan Robiński i Czesław Kwinciński z 3 plot oraz Bronisław Drzewiecki z 1 plot[27].

7 czerwca 1930 roku Minister Spraw Wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej Batalionu Lotnictwa[28].

18 czerwca 1930 roku podpułkownik Piotr Abakanowicz został „zwolniony z zajmowanego stanowiska i pozostawiony bez przynależności służbowej z równoczesnym oddaniem do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr VII”[29].

Z dniem 1 lutego 1931 roku major Edward Karaś został przeniesiony z 2 plot na stanowisko dowódcy b.lot[30].

W 1932 roku batalion został rozwiązany.

Szkoła Podchorążych Rezerwy Lotnictwa[edytuj | edytuj kod]

W latach 1927-1931 w oddziale, a następnie batalionie zostały zorganizowane trzy kursy Szkoły Podchorążych Rezerwy Lotnictwa, każdy po około 60 kandydatów. Komendantem szkoły był kapitan pilot Marian Burchard, jego zastępcą porucznik obserwator Jan Kundegórski, a jednym z absolwentów inżynier Zygmunt Puławski, późniejszy konstruktor samolotów myśliwskich serii „P”. Słuchacze w ciągu ośmiu miesięcy odbywali wstępne przeszkolenie wojskowe, a następnie kurs teoretyczny. Następnie podchorążowie byli kierowani na kurs pilotażu w Szkole Podoficerów Pilotów w Bydgoszczy, po którym powracali do szkoły celem ukończenia kursu teoretycznego. Słuchacze, którzy nie opanowali pilotażu kończyli szkolenie w zakresie służby technicznej lotnictwa[31].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Skrót stosowany w okresie istnienia jednostki.
  2. Z historii polskiego lotnictwa wojskowego 1918-1939, s. 37.
  3. Rocznik Oficerski 1923, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 927, 930, 932.
  4. Z historii polskiego lotnictwa wojskowego 1918-1939, s. 131.
  5. Z historii polskiego lotnictwa wojskowego 1918-1939, s. 118, 133. Pułkownik Adam Kurowski, autor rozdziału III, błędnie podał, że Oddział Służby Lotnictwa został zorganizowany na przełomie 1923 i 1924 roku.
  6. Z historii polskiego lotnictwa wojskowego 1918-1939, s. 177.
  7. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 123 z 21 listopada 1924 roku, s. 689.
  8. Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 859.
  9. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku, s. 737.
  10. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 28 z 8 marca 1925 roku, s. 136.
  11. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 45 z 20 października 1926 roku, s. 367.
  12. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1 z 12 stycznia 1927 roku, s. 2, 3.
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 307.
  14. Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 539.
  15. Major Władysław Wiktor Kralewski do 1925 roku był komendantem Wyższej Szkoły Pilotów w Grudziądzu.
  16. Wojciech Skóra, Kapitan Czesław Brunner między II Rzeczpospolitą a PRL. Przyczynek do dylematów oficerów wywiadu polskiego w XX wieku, [w:] Wojsko-Polityka-Społeczeństwo. Studia z historii społecznej od antyku do współczesności, red. Jacek Jędrysiak, Daniel Koreś, Grzegorz Strauchold, Krzysztof Widziński, Warszawa 2013, s. 441-463.
  17. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 9 z 27 kwietnia 1929 roku, s. 123, kpt. Bolesław Hullej został przeniesiony do Wojskowego Zakładu Zaopatrzenia Aeronautyki.
  18. Jerzy I Zieliński urodził się 28 października 1900 roku.
  19. Major Henryk Liebek w 1939 roku był komendantem Bazy Lotniczej „Krosno”. Po kampanii wrześniowej przedostał się do Anglii. Zmarł na emigracji w 1986 roku.
  20. Kapitan Alojzy Błażyński zginął 3 września 1934 roku w wypadku lotniczym.
  21. Kapitan Jan Kundegórski we wrześniu 1939 roku był dowódcą eskadry szkolnej Bazy Lotniczej Nr 3.
  22. Kapitan Tadeusz Grzmilas we wrześniu 1939 roku był oficerem sztabu Brygady Pościgowej.
  23. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1 z 12 stycznia 1927 roku, s. 2. Pułkownik Adam Antoni Dąbrowa zmarł w Londynie 14 stycznia 1988 roku. We wrześniu 1939 roku był dowódcą dywizjonu szkolnego Bazy Lotniczej Nr 6.
  24. Z historii polskiego lotnictwa wojskowego 1918-1939, s. 133, 193.
  25. Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 28 z 22 sierpnia 1929 roku, poz. 282.
  26. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 378, 387.
  27. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 110.
  28. Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 17 z 7 czerwca 1930 roku, poz. 202.
  29. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 18 czerwca 1930 roku, s. 201.
  30. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 17.
  31. Z historii polskiego lotnictwa wojskowego 1918-1939, s. 193, 194.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

  • Dzienniki Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych.
  • Dzienniki Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych.
  • Roczniki oficerskie 1924 i 1928.
  • Kazimierz Bar, Zespoły akt szkół lotniczych, obrony przeciwlotniczej i przeciwgazowej, broni pancernych, saperów i łączności z lat 1918—1939, Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej Nr 4, Centralne Archiwum Wojskowe, Warszawa 1972.
  • Ryszard Bartel, Jan Chojnacki, Tadeusz Królikiewicz, Adam Kurowski, Z historii polskiego lotnictwa wojskowego 1918-1939, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1978.