24 Eskadra Rozpoznawcza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
24 Eskadra Rozpoznawcza
24 Eskadra Liniowa
Ilustracja
Godło 24 eskadry rozpoznawczej
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie marzec 1934
Rozformowanie wrzesień 1939
Dowódcy
Pierwszy kpt.pil. Stanisław Żarski
Ostatni kpt. obs. Julian Wojda
Działania zbrojne
II wojna światowa: kampania wrześniowa
Organizacja
Rodzaj wojsk Wojska lotnicze
Podległość 2 pułk lotniczy (1934-1939)
Armia „Kraków” (1939)
24 esk rozp.png

24 eskadra rozpoznawcza (liniowa)pododdział lotnictwa Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej.

Sformowana w 1934 jako 24 eskadra liniowa. Jej wyposażenie stanowiły początkowo samoloty Breguet XIX, a później PZL-23B „Karaś”. W kampanii wrześniowej 1939 jako 24 eskadra rozpoznawcza walczyła w składzie lotnictwa Armii „Kraków” i Armii „Lublin”. Działała też na korzyść Sztabu Lotniczego Naczelnego Wodza.

Godło eskadry[1][2]:

  • płowa kozica na tle niebieskiego kwadratu

Formowanie i szkolenie 24 eskadry liniowej[edytuj | edytuj kod]

Rozkazem pułkowym nr 61/34 z 15 marca 1934 na lotnisku rakowickim w Krakowie rozpoczęto organizację 24 eskadry liniowej[1]. Eskadra podporządkowana została dowódcy I dywizjonu liniowego 2 pułku lotniczego[3]. Personel jednostki został uzupełniony absolwentami szkół i ośrodków szkolenia lotniczego. Wyposażenie stanowiły francuskie samoloty Breguet XIX[3].

Z dniem 1 listopada 1934 eskadra wraz z 26 eskadrą towarzyszącą, weszła w skład nowo utworzonego II dywizjonu liniowego. W sierpniu 1935 wzięła udział w ćwiczeniach lotniczych, a we wrześniu w ćwiczeniach międzydywizyjnych z udziałem 121 eskadry myśliwskiej. Personel latający przechodził corocznie szkołę ognia na poligonie błędowskim oraz ćwiczenia letnie z wielkimi jednostkami piechoty i grupami artylerii[3]. W 1937 jednostka została przezbrojona w samoloty PZL-23B „Karaś”. Nowe wyposażenie wymagało od załóg wyższych kwalifikacji oraz bardziej intensywnego i zespołowego doskonalenia. Od 1 listopada 1937 eskadra powróciła do I dywizjonu liniowego[3]. W związku z narastającym zagrożeniem militarnym ze strony III Rzeszy Niemieckiej powoływani zostali indywidualnymi kartami mobilizacyjnymi rezerwiści. W czerwcu do jednostki przydzielono 2 podchorążych ostatniego rocznika SPL Dęblin, a w sierpniu 3 oficerów rezerwy – obserwatorów[4].

Działania 24 eskadry rozpoznawczej w 1939[edytuj | edytuj kod]

W sierpniu 1939, w czasie mobilizacji alarmowej, jednostka przemianowana została na 24 eskadrę rozpoznawczą. Po ukończeniu czynności mobilizacyjnych rzut kołowy pod dowództwem ppor.tech. Czesława Hrynaszkiewicza odjechał 28 sierpnia na lotnisko Klimontów, a 31 sierpnia o świcie dołączył tam rzut powietrzny. Po wylądowaniu i zamaskowaniu samolotów, zakwaterowaniu personelu, nawiązano łączność z dowództwem lotnictwa Armii „Kraków" zgłaszając gotowość bojową eskadry[5].

Personel eskadry[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy eskadry[5]
  • kpt.pil. Stanisław Żarski (1934 - XI 1936)
  • kpt. obs. Henryk Łepkowski (XI 1936 - )
  • kpt.pil. Roman Niewiarowski (1 IV-1 VII 1939)
  • kpt. obs. Julian Wojda (VII 1939 - IX 1939)
Obsada personalna we wrześniu 1939[6]
Dowództwo
  • Dowódca: kpt. obs. Julian Wojda
  • Oficer takt. operacyjny eskadry: por. obs. Aleksander Bujalski
  • Lekarz eskadry: ppor. rez. lek. Walter
  • Oficer techn. eskadry: ppor. techn. Czesław Hrynaszkiewicz
  • Szef mechaników: st. majster wojsk. Maksymilian Matwijów
  • Szef admin. eskadry: sierż. Jan Gayer
Obserwatorzy
  • por. Bronisław Bąk
  • por. Aleksander Paszkowski
  • por. rez. Roman Miarczyński
  • ppor. Adam Gisman
  • ppor. Konrad Jeżewski
  • ppor. Tadeusz Michał Prędecki
  • ppor. Antoni Pułczyński
  • ppor. Feliks Sobieralski
  • ppor. Kazimierz Wójcicki
  • ppor. rez. Władysław Zborowski
  • pchor. rez. Wacław Chromiński
  • ppor. rez. Niemir Bidziński (dołączył do eskadry 6 września)
Piloci
  • por. Tadeusz Nowierski
  • ppor. Bolesław Peszkowski
  • pchor. Władysław Brzozowski
  • pchor. Tadeusz Jasiński
  • pchor. Stanisław Pietruszka
  • kpr. Jan Bakanacz
  • kpr. Jan Górski
  • kpr. Stanisław Mierniczek
  • kpr. Ludwik Mołata
  • kpr. Leopold Pęczek
  • kpr. Aleksander Rudkowski
  • kpr. Mieczysław Słoma
  • kpr. Konrad Ziółkowski
  • kpr. Włodzimierz Żardecki
  • kpr. Ludwik Maciej
Strzelcy pokładowi
  • kpr. Jan Banyś
  • kpr. Zygmunt Gaik
  • kpr. Antoni Młodzik
  • kpr. Augustyn Myrcik
  • kpr. Jan Pawlak
  • kpr. Henryk Radowiecki
  • kpr. Alfred Ryszka
  • kpr. Rudolf Widuch
  • kpr. Jan Woźny
  • kpr. Mieczysław Zakrocki

Eskadra ta, dowodzona bardzo prężnie, mając dobre zaopatrzenie w materiały pędne oraz właściwie dobrane lotniska polowe poniosła w kampanii wrześniowej najniższe straty ze wszystkich eskadr rozpoznawczych, wykonując też najwięcej lotów bojowych spośród tych jednostek, biorąc dodatkowo udział w dwóch dużych wyprawach bombowych.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Pawlak 1989 ↓, s. 177.
  2. Pawlak 1991 ↓, s. 259.
  3. a b c d Pawlak 1989 ↓, s. 178.
  4. Pawlak 1989 ↓, s. 178-179.
  5. a b Pawlak 1989 ↓, s. 179.
  6. Pawlak 1991 ↓, s. 151.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Izydor Koliński: Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego (lotnictwo). Formowanie, działania bojowe, organizacja i uzbrojenie, metryki jednostek lotniczych. Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. Cz. 9. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1978.
  • Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w latach 1918-1939. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1989. ISBN 83-206-0760-4.
  • Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w wojnie obronnej 1939. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1982. ISBN 83-206-0281-5.