13 Eskadra Liniowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
13 Eskadra Liniowa
13 Eskadra Lotnicza
Ilustracja
Godło: „Biały kościotrup” z czerwoną szarfą
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1925
Rozformowanie 1934
Tradycje
Rodowód 3 eskadra wywiadowcza
Kontynuacja 13 eskadra towarzysząca
13 eskadra obserwacyjna
Dowódcy
Pierwszy kpt. pil. Czesław Niekraszewicz
Ostatni kpt.pil. Jan Lasocki
Organizacja
Dyslokacja Warszawa
Rodzaj wojsk lotnictwo
Podległość II/ 1 pułku lotniczego
I/ 1 pułku lotniczego

13 eskadra liniowapododdział lotnictwa Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej.

W 1918 na lotnisku mokotowskim w Warszawie zorganizowana została „eskadra warszawska”, która później przemianowana została na 3 eskadrę wywiadowczą. W 1925 eskadra została przemianowana na 13 eskadrę lotniczą., a rok później na 13 eskadrę niszczycielską nocną. 1929 przemianowano ją na 13 eskadrę liniową, a w 1934 13 eskadra została rozwiązana. Prawie cały personel latający i naziemny przeszedł 13 eskadry towarzyszącej.

Godło eskadry[1]:

  • biały kościotrup z czerwoną szarfą grający na skrzypcach – na samolotach Ansaldo 300 i Potez XV
  • biały równoramienny trójkąt na tle czerwonego kwadratu z białą obwódką – na samolotach Potez XXVII i Breguet

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

W maju 1925 3 eskadra wywiadowcza została przemianowana na 13 eskadrę lotniczą i weszła w skład II dywizjonu 1 pułku lotniczego. Na wyposażeniu posiadała samoloty Ansaldo 300[1]. Na przełomie 1925/1926 roku rozpoczęła się wymiana samolotów na Potezy XV[1]. Rozkazem Departamentu Żeglugi Powietrznej MSWojsk. L.dz. 500/tjn.0g.-0rg. z 26 maja 1926 przemianowano II dywizjon lotniczy na II dywizjon niszczycielski nocny[1].

W 1927 eskadra sukcesywnie otrzymywała samoloty Potez XXVII, a już w 1929 rozpoczęto ich wymianę na lekkie bombowce Breguet XIX B.2 z oprzyrządowaniem do nocnych lotów[2]. Rozkazem Ministra Spraw Wojsk. Biuro Og.– Org. L.dz. 412/tjn. z 2 sierpnia 1928 przemianowano 14 eskadrę niszczycielską na 211 eskadrę, a 13 eskadra została przesunięta do I dywizjonu lotniczego[3]. W 1932 został wprowadzony nowy system oznakowania samolotów. Polegał na przyporządkowaniu poszczególnym pułkom znaków graficznych. 111 eskadra nie stosowała tego systemu[4].

Rozkazem dziennym nr 25 z 31 stycznia 1934 13 eskadra liniowa została rozwiązana, a prawie cały personel latający i naziemny przeszedł do organizującej się 13 eskadry towarzyszącej. Samoloty Breguet XIX zostały przekazane do 2 pułku lotniczego na wyposażenie formującej się 24 eskadry liniowej[3].

Wypadki lotnicze[edytuj | edytuj kod]

  • 27 kwietnia 1926, przy zrzucaniu wieńca podczas pogrzebu płk.pil. Aleksandra Serednickiego, samolot z załogą sierż.pil. Wacław Brzezina i st.szer.mech. Wincenty Gromadzki, na skutek zderzenia z drugą maszyną runął na ziemię. Obaj lotnicy ponieśli śmierć[1].
  • 14 maja 1926 zginął w locie służbowym kpt. Niekraszewicz[1].
  • 2 kwietnia 1931 samolot Breguet XIX, z załogą ppor. obs. Bronisław Likowski i por.pil. Euzebiusz Żebrowski rozbił się z powodu awarii silnika na dziedzińcu Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie. Lotnicy ponieśli śmierć[3].
  • 4 maja 1933, podczas przelotu do Krakowa, zginęli ppor. obs. Stanisław Malczyk i st.szer.pil. Feliks Żbikowski[5].

Dowódcy eskadry[edytuj | edytuj kod]

  • kpt. pil. Czesław Niekraszewicz (1925 – 14 V 1926)[1] → zginął w wypadku lotniczym
  • kpt.pil. Karol Malik (V 1926 – VII 1929)
  • kpt.pil. Ignacy Skorobohaty (VII 1929 – XI 1931)[3]
  • kpt. obs. Leonard Hudzicki (XI 1931 – VIII 1933)
  • kpt.pil. Jan Kazimierz Lasocki (VIII 1933 – I 1934)
Schemat zmian organizacyjnych eskadry
Nazwy jednostki i daty sformowania, przeformowań i rozformowania
XII 1918 eskadra warszawska 1919 3 eskadra wywiadowcza V 1925 13 eskadra lotnicza V 1926 13 eskadra niszczycielska N X 1929 13 eskadra liniowa 1934

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Pawlak 1989 ↓, s. 132.
  2. Pawlak 1989 ↓, s. 133.
  3. a b c d Pawlak 1989 ↓, s. 134.
  4. Kowalski 1981 ↓, s. 121.
  5. Pawlak 1989 ↓, s. 135.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tomasz Kowalski: Godło i barwa w lotnictwie polskim 1918–1939. Toruń: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1981. ISBN 8320601455.
  • Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w latach 1918-1939. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1989. ISBN 83-206-0760-4.