Bulwar Xawerego Dunikowskiego we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
bulwar Dunikowskiego (po lewej) i bulwar Piotra Włostowica (po prawej)
bulwar po remoncie, w tle katedra, biblioteka archidiecezjalna, Most Pokoju, Kampus Grunwaldzki i sedesowce
widok z bulwaru w kierunku Wyspy Piasek i Ostrowa Tumskiego
widok z bulwaru w kierunku Wyspy Piasek i Ostrowa Tumskiego
bulwar i Most Pokoju, wielka woda, maj 2010 r.
widok na Ostrów Tumski z bulwaru
balustrada w formie niskiego muru
zejście ze wzgórza w kierunku Mostu Piaskowego
bulwar w kierunku Hali Targowej
bulwar w kierunku Wzgórza Polskiego
spojrzenie z przeszłości (1887 r.) na obecne Muzeum Narodowe we Wrocławiu

Bulwar Xawerego Dunikowskiego we Wrocławiu, to bulwar położony na południowym brzegu rzeki Odry, jej śródmiejskiego ramienia, na odcinku od Mostu Piaskowego do Mostu Pokoju. Położony jest w rejonie tzw. Wrocławskiego Nowego Miasta. Znacząca część tego bulwaru stanowi równocześnie odcinek Promenady Staromiejskiej[a]. Jest to bulwar spacerowo–widokowy. Jednym z podstawowych jego walorów, wraz ze Wzgórzem Polskim, jest widok na panoramę najstarszej części miastaOstrowa Tumskiego[1]. Przy nabrzeżu bulwaru pomiędzy Zatoką Gondoli a Mostem Pisakowym, w XIX wieku i początkach XX wieku, funkcjonował port parowców (Dampferabfahrtsstelle), na potrzeby obsługi ruchu: zarówno pasażerskiego, jak i transportu towarowego[2][3].

Nazwa: Bulwar Xawerego Dunikowskiego; została nadana temu bulwarowi w dniu 15 lutego 1965 r.[4]. Upamiętnia ona postać Xawerego Dunikowskiego (ur. 1875 r., zm. 1964 r.), polskiego rzeźbiarza, malarza i pedagoga, związanego między innymi z Wrocławiem – w 1959 r. nadano mu tytuł profesora a następnie został kierownikiem katedry rzeźby w Państwowej Szkole Sztuk Plastycznych we Wrocławiu[5].

Całe nabrzeże bulwaru jest umocnione. Są to skarpy umocnione brukiem kamiennym oraz ściany murowane z cegłymury oporowe[6]. Długość bulwaru wynosi około 800 m: Most Pokoju położony jest w 250,8 km biegu Odry, natomiast Most Piaskowy w 251,6 km biegu Odry[7].

16 kwietnia 2016 bulwar został otwarty po trwającym około rok gruntownym remoncie[8].

Przebieg Bulwaru Xawerego Dunikowskiego
obiekt opis fotografia
Most Pokoju[9][10][11] most Wrocław - Most Grunwaldzki oraz Most Pokoju.jpg
pl. Powstańców Warszawy[b][10][12] plac Wroclaw Urzad Wojewodzki.jpg
Muzeum Narodowe[c][13]

(Obiekt zabytkowy.svg rej. zab. nr 325/Wm z 24 lipca 1976 r.)[14]

budynek National Museum in Wrocław 2.jpg
Kładka Muzealna[10][15][16] most Wroclaw kladkaMuzealna.jpg
Zatoka Gondoli[17] port Wrocław, Zatoka Gondoli 2010-05-22 wielka woda - 3.jpg
Bastion Ceglarski[18]

(Obiekt zabytkowy.svg rej. zab. nr 210 z 30 grudnia 1970 r.)[14]

fortyfikacje BastionCeglarski-ruiny.JPG
Wzgórze Polskie[18] wzniesienie Wrocław, bulw. Dunikowskiego, Wzgórze Polskie 2010-05-22 - 130.jpg
szalet[19] budynek
Ulica Garncarska[20] ulica
Plac Polski[10][21] plac Wrocław, bul Dunikowskiego, Plac Polski, 2010-05-22 - 224.jpg
Pomnik Xawerego Dunikowskiego[22] pomnik
Pomnik Ofiar UPA[23][24] pomnik Pomnik ofiar Ukraińskiej Powstańczej Armii1.JPG
kamień: zalanym artystom[25] pomnik Wrocław, Promenada Staromiejska, b. X. Dunikowskiego, zalanym artysom 2010-05-22 - 223.jpg
Przystań przy Hali Targowej[2][3] port ZeglugaPasazerska na Odrze.jpg
Odra PołudniowaOdra Północna bifurkacja Wroclaw2000AJurk029.jpg
Ulica Andrzeja Frycza Modrzewskiego[10][26] ulica
Ulica Wincentego Kraińskiego[10][27] ulica
Ulica Ducha Świętego[10][28] ulica Hala targowa - Wrocław 001.JPG
Hala Targowa[d][29]

(Obiekt zabytkowy.svg rej. zab. nr 401/Wm z 13 kwietnia 1979 r.)[14]

budynek Wroclaw Hala Targowa plNankera.jpg
Ulica Piaskowa[e][10][30] ulica Wroclaw-markethall-098.JPG
Most Piaskowy[9][10][31][32]

(Obiekt zabytkowy.svg rej. zab. nr 330/Wm z 15 października 1976 r.)[1][14]

most Most Piaskowy 2.jpg

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. bulwar jest częścią Promenady Staromiejskiej na odcinku od Kładki Muzealnej do Mostu Piaskowego; jedynie stosunkowo krótki fragment bulwaru od Kładki Muzealnej do Mostu Pokoju nie stanowi Promenady Staromiejskiej, która dalej od Kładki Muzealnej biegnie wzdłuż Zatoki Gondoli i dalej przez Park Juliusza Słowackiego oraz wzdłuż całej Fosy Miejskiej wokół Starego Miasta, aż do Mostu Sikorskiego
  2. w ciągu ulicy biegnącej od Placu Powstańców Warszawy, położonej na lewym, południowym brzegu Odry, zlokalizowany jest Most Pokoju, po przeciwnej stronie rzeki ulica nosi nazwę Ulicy Kardynała Stefana Wyszyńskiego
  3. Muzeum Narodowe: Plac Powstańców Warszawy 5
  4. Hala Targowa: Ulica Piaskowa 17
  5. w ciągu Ulicy Piaskowej, położonej na lewym, południowym brzegu Odry, zlokalizowany jest Most Piaskowy, po przeciwnej stronie rzeki ulica nosi nazwę Ulicy Świętej Jadwigi

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b UCHWAŁA NR XIII/442/99 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 21 października 1999 roku z dnia 21 października 1999 roku przestrzennego obszaru - OSTRÓW TUMSKI - WYSPY - OGRÓD BOTANICZNY we Wrocławiu. (pol.). www.wroclaw.pl – Strona Miasta Wrocław. [dostęp 2010-07-22].
  2. a b Przystań parowców odrzańskich (pol.). dolny-slask.org.pl – Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-07-22].
  3. a b Przystań Hala Targowa (pol.). www.statekpasazerski.pl – Rejsy statkiem Wrocław, rejsy po Wrocławiu. [dostęp 2010-07-23].
  4. Dunikowskiego Xawerego (pol.). dolny-slask.org.pl – Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-07-22].
  5. Piotr Szubert: Xawery (Ksawery) Dunikowski (pol.). www.culture.pl – Kultura polska; Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, luty 2002. [dostęp 2010-07-22].
  6. Stanisław Klin, Rafał Idzikowski: OBUDOWY NABRZEŻY RZEKI ODRY WE WROCŁAWIU – RYS HISTORYCZNY, RÓŻNORODNOŚĆ ROZWIĄZAŃ, POTRZEBY TECHNICZNEJ I NAUKOWEJ OPTYMALIZACJI TECHNOLOGII NAPRAW I MODERNIZACJI (pol.). W: INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH, Nr 9/2008 [on-line]. POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi, 2009-04-27. s. 16. [dostęp 2010-07-22].
  7. praca zbiorowa pod kierunkiem mgr inż. arch. Stanisława Dendewicza: 9. Sfera Iifrastruktury (pol.). W: Studium zagospodarowania przestrzennego pasma Odry - Diagnoza stanu [on-line]. www.wbu.wroc.pl – Wojewódzkie Biuro Urbanistyczne we Wrocławiu, 2000–2001. s. 31. [dostęp 2010-07-22].
  8. W sobotę otwarcie bulwaru Dunikowskiego (PROGRAM, ATRAKCJE) - Wrocław - NaszeMiasto.pl, wroclaw.naszemiasto.pl [dostęp 2017-11-22] (pol.).
  9. a b Mosty (pol.). ZDiUM. s. 11. [dostęp 2010-07-22].
  10. a b c d e f g h i Wykaz Dróg przebiegających przez miasto Wrocław (pol.). ZDiUM, STAN NA DZIEŃ 10.05.2010 r.. s. 162. [dostęp 2010-07-22].
  11. Most Pokoju (pol.). dolny-slask.org.pl – Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-07-24].
  12. Powstańców Warszawy (pol.). dolny-slask.org.pl – Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-07-24].
  13. Muzeum Narodowe (pol.). dolny-slask.org.pl – Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-07-24].
  14. a b c d Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków - stan na 30 czerwca 2010 r., woj. dolnośląskie (pol.). www.kobidz.pl – Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków. s. 266 (strona: 208). [dostęp 2010-07-22].
  15. Kładki (pol.). ZDiUM. s. 4. [dostęp 2010-07-22].
  16. Kładka Muzealna (pol.). dolny-slask.org.pl – Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-07-22].
  17. Zatoka Gondoli (pol.). dolny-slask.org.pl – Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-07-24].
  18. a b Wzgórze Polskie/Bastion Ceglarski (pol.). dolny-slask.org.pl – Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-07-22].
  19. Szalet (pol.). dolny-slask.org.pl – Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-07-22].
  20. Garncarska (pol.). dolny-slask.org.pl – Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-07-24].
  21. Polski (pol.). dolny-slask.org.pl – Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-07-24].
  22. Pomnik Xawerego Dunikowskiego (pol.). dolny-slask.org.pl – Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-07-22].
  23. UCHWAŁA NR XLVII/1690/02 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 18 kwietnia 2002 roku w sprawie zmiany uchwały nr XLVI/648/97 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 18 grudnia 1997 roku w sprawie wyrażenia zgody na wzniesienie pomnika we Wrocławiu (pol.). www.wroclaw.pl – Strona Miasta Wrocław. [dostęp 2010-07-24].
  24. Pomnik Pomordowanych na Kresach (pol.). dolny-slask.org.pl – Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-07-24].
  25. Obelisk "Zalanym Artystom" (pol.). dolny-slask.org.pl – Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-07-22].
  26. Frycza-Modrzewskiego Andrzeja (pol.). dolny-slask.org.pl – Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-07-24].
  27. Kraińskiego Wincentego, ks. (pol.). dolny-slask.org.pl – Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-07-24].
  28. Ducha, Św. (pol.). dolny-slask.org.pl – Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-07-24].
  29. Hala Targowa I (pol.). dolny-slask.org.pl – Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-07-24].
  30. Piaskowa (pol.). dolny-slask.org.pl – Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-07-24].
  31. Trasa turystyczna "Mosty i przeprawy" (pol.). Fundacja Otwartego Muzeum Techniki, 2007. s. 33. [dostęp 2010-07-22].
  32. Most Piaskowy (pol.). dolny-slask.org.pl – Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-07-22].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]