Metro w Moskwie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Metro w Moskwie
Metro w Moskwie
Logo moskiewskiego metra
Dane ogólne
Lokalizacja Moskwa, Krasnogorsk, Rieutow, Kotielniki
Rodzaj transportu metro
Data uruchomienia 15 maja 1935
Infrastruktura
Całkowita
długość linii
333[1]
Liczba linii 12[1]
Liczba pojazdów 5314 wagony[1]
Liczba stacji 200[1]
Inne informacje
Dzienna
liczba pasażerów
7,1 miliona (2016 rok)[1]
Rozstaw toru 1520 mm
Operator Moskovsky Metropoliten
Strona internetowa

Metro w Moskiewie (ros. Московский метрополитен, Moskowskij metropoliten; pełna nazwa Государственное унитарное предприятие города Москвы «Московский ордена Ленина и ордена Трудового Красного Знамени метрополитен имени В. И. Ленина»[2]) – system kolei miejskiej, głównie podziemnej, zlokalizowany w stolicy RosjiMoskwie i częściowo w Obwodzie Moskiewskim. Jest pierwszym systemem metra oddanym do użytku w Rosji (otwarto 15 maja 1935 r.). System składa się z 12 linii; jego długość wynosi 333 kilometrów, na których znajduje się 200 stacji. Należy do najbardziej obciążonych systemów metra na świecie . Codziennie korzysta z niego średnio 7,1 miliona pasżerów (2016 rok)[1].

Metro moskiewskie wyróżniają przede wszystkim stacje, których część uważana jest za wzorcowy przykład architektury socrealizmu (44 z nich zostały zaliczone do obiektów dziedzictwa kulturowego Rosji[1]). Ich wnętrza przypominają pałace, pod sufitami wiszą misterne żyrandole.

Statystyki[3][edytuj]

  • Odległość między stacjami:
    • średnia – 1,8 km
    • najmniejsza – 0,5 km
    • największa – 6,47 km
  • Stacji – 200
  • Największa głębokość stacji – 84 m
  • Schody ruchome:
    • liczba – 637
    • łączna długość – 66,8 km
    • największa długość – 126 m
  • Zajezdni – 15
  • Pociągów dziennie – 9992
  • Wagony:
    • liczba – 4510
    • średnio dziennie używanych – 3438
  • Średnia dzienna trasa wagonu – 548,7 km
  • Pasażerów w wagonie – 50
  • Średnia prędkość – 41,62 km/h
  • Zatrudnionych – 35 623
  • Zgodność z rozkładem jazdy – 99,98%
  • Najmniejszy odstęp między odjazdami – 1,5 minuty
  • Długość przeciętnej podróży – 13 km

Historia[edytuj]

Stacja Sokolniki w 1935

Pierwszy projekt moskiewskiego metra powstał w 1901. Do wybuchu I wojny światowej powstały także inne, nowe projekty budowy metra w Moskwie.

Pierwszą linię moskiewskiego metra uruchomiono 15 maja 1935 i przebiegała ona od stacji Sokolniki do stacji Park Kultury z odgałęzieniem do stacji Smolenskaja (to odgałęzienie to linia Arbackaja przedłużona do stacji Kijewskaja, przechodząc przez rzekę Moskwę po moście).

W latach 1957–1992 metro nosiło imię W.I.Lenina (ros. Московский метрополитен имени В. И. Ленина). Wcześniej jego patronem był Łazar Kaganowicz.

Do wybuchu II wojny światowej zbudowano jeszcze 2 nowe linie. W marcu 1938 linia Arbackaja została przedłużona do stacji Kurskaja (obecnie ta część nazywa się linią Arbacko-Pokrowską). We wrześniu 1938 otworzono linię Gorkowsko-Zamoskworeczną, od stacji Sokoł do stacji Teatralnaja.

Projekty dalszej kompleksowej rozbudowy metra zostały zawieszone podczas wojny. Rozpoczęto tylko budowę fragmentów linii: TeatralnajaAwtozawodskaja (z przejściem przez rzekę Moskwę podziemnym tunelem) oraz KurskajaIzmaiłowskij Park (4 stacje).

Jesienią 1941 metro służyło za schron przeciwlotniczy, a pewna część wagonów została ewakuowana. Zgodnie z postanowieniem państwowego komitetu obrony z 15 października 1941 w wypadku pojawienia się wroga u wrót Moskwy metro miało zostać zniszczone.

Po wojnie rozpoczęto budowę czwartego etapu metra linii Kolcewej i głębokiego odcinka linii Arbackiej od stacji Plac Rewolucji do stacji Kijewskiej.

Początkowo linię Kolcewą zamierzano poprowadzić pod Pierścieniem Sadowym (Sadowoje Kolco) (który stanowił granicę miasta w XVI wieku). Pierwsza część linii od stacji Park Kultury do stacji Kurskaja (1950) przebiegała właśnie w ten sposób. Później jednak północną część linii Kolcewej postanowiono zbudować 1–1,5 km od Sadowego Kolca i w ten sposób zapewniono dostęp do 7 z 9 moskiewskich stacji. Druga część linii Kolcewej została otwarta w 1952 (stacja Kurskaja – stacja Biełorusskaja), a w 1954 budowę linii zakończono.

Budowa głębokiej części linii Arbackiej przebiegała w czasach zimnej wojny i przewidywano jej wykorzystanie jako schronu przeciwatomowego na wypadek wojny. Po zakończeniu budowy linii w 1953, jej górna część została zamknięta (od stacji Płoszczad Riewolucii do Kijewskiej), ale w 1958 znów została оtwarta jako część linii Filowskiej.

Później już nie posługiwano się terminem „etap” jako część planu rozbudowy, jednak oddane w latach 1957–1958 określa się czasem jako piąty „etap”.

W styczniu 1977 i w lutym 2004 miały miejsce zamachy, a w marcu 2010 zorganizowano dwa zamachy.

15 lutego 2016 otwarta została 200. stacja metra – Sałarjewo[1].

Linie metra[edytuj]

Schemat sieci metra
Nazwa polska Numer i kolor Nazwa rosyjska Rok otwarcia Ostatnia rozbudowa Długość Stacji
Sokolniczeskaja 1 Сокольническая 1935 2016 32,5 km 22
Zamoskworieckaja 2 Замоскворецкая 1938 2012 39,9 km 22
Arbatsko-Pokrowskaja 3 Арбатско-Покровская 1938 2012 45,5 km 22
Filowskaja 4 Филёвская 1958 2006 14,9 km 13
Kolcewaja (Okrężna) 5 Кольцевая 1950 1954 19,4 km 12
Kałużsko-Riżskaja 6 Калужско-Рижская 1958 1990 37,8 km 24
Tagansko-Krasnopriesnienskaja 7 Таганско-Краснопресненская 1966 2015 42,0 km 23
Kalininskaja 8 Калининская 1979 2014 19,7 km 10
Sierpuchowsko-Timiriaziewskaja 9 Серпуховско-Тимирязевская 1983 2002 41,2 km 25
Lublinsko-Dmitrowskaja 10 Люблинско-Дмитровская 1995 2011 28,0 km 17
Kachowskaja 11 Каховская 1995 2011 3,3 km 3
Butowskaja 12 Бутовская 2003 2014 10,0 km 7
Razem: 333,4 km 200

Wykres ilości stacji metra w Moskwie na przestrzeni lat:

Błąd składni

Zajezdnie[edytuj]

  • ТCz-1 Północna (Северное)
  • ТCz-2 Sokół (Сокол)
  • ТCz-3 Izmajłowo (Измайлово)
  • ТCz-4 Krasnaja Priesnia (Красная Пресня)
  • ТCz-5 Kałużskoje (Калужское)
  • ТCz-6 Planiernoje (Планерное)
  • ТCz-7 Zamoskworiecka (Замоскворецкое)
  • ТCz-8 Warszawska (Варшавское)
  • ТCz-9 Filowska (Фили)
  • ТCz-10 Swibłowo (Свиблово)
  • ТCz-11 Wychino (Выхино)
  • ТCz-12 Nowogiriejewo (Новогиреево)
  • ТCz-13 Czerkizowo (Черкизово)
  • ТCz-14 Władykino (Владыкино)
  • ТCz-15 Pieczatniki (Печатники)
  • ТCz-16 Bratiejewo (Братеево), w budowie
  • TCz-17 Mitino (Митино), w budowie
  • TCz-18 Sołncewo (Солнцево), w budowie

Metro moskiewskie nieznane[edytuj]

 Osobny artykuł: Metro-2.

W Moskwie oprócz powszechnie znanej i bardzo rozbudowanej sieci metra istnieje też drugie, określane kryptonimem system D-6 (Д-6) zaś od publikacji w 1992 w czasopiśmie „Ogoniok” bardziej znane jako Metro-2, eksploatujące wydzielone jedynie dla aparatu władzy 3 linie.

Przypisy

  1. a b c d e f g h Moskwa otworzyła 200. stację metra (pol.). transport-publiczny.pl, 2016-02-16. [dostęp 2016-02-16].
  2. Информация. www.mosmetro.ru. [dostęp 2015-11-16].
  3. Метрополитен в цифрах.

Linki zewnętrzne[edytuj]