Metro w Moskwie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Metro w Moskwie
Metro w Moskwie
Logo moskiewskiego metra
Dane ogólne
Lokalizacja Moskwa, Krasnogorsk, Rieutow, Kotielniki
Rodzaj transportu metro
Data uruchomienia 15 maja 1935
Infrastruktura
Całkowita
długość linii
387,9km[1]
Liczba linii 15[1]
Liczba pojazdów 5314 wagony[1]
Liczba stacji 222[1]
Inne informacje
Dzienna
liczba pasażerów
7,1 miliona (2016 rok)[1]
Rozstaw toru 1520 mm
Operator Moskowskij Mietropolitien
Strona internetowa

Metro w Moskwie (ros. Московский метрополитен, Moskowskij mietropolitien; pełna nazwa Государственное унитарное предприятие города Москвы «Московский ордена Ленина и ордена Трудового Красного Знамени метрополитен имени В. И. Ленина»[2]) – system kolei miejskiej, głównie podziemnej, zlokalizowany w stolicy RosjiMoskwie i częściowo w Obwodzie Moskiewskim. Jest pierwszym systemem metra oddanym do użytku w Rosji (otwarto 15 maja 1935 r.). System składa się z 12 linii; jego długość wynosi 333 kilometry, na których znajduje się 200 stacji. Należy do najbardziej obciążonych systemów metra na świecie. Codziennie korzysta z niego średnio 7,1 miliona pasażerów (2016 rok)[1].

Metro moskiewskie wyróżniają przede wszystkim stacje, których część uważana jest za wzorcowy przykład architektury socrealizmu (44 z nich zostały zaliczone do obiektów dziedzictwa kulturowego Rosji[1]). Ich wnętrza przypominają pałace, pod sufitami wiszą misterne żyrandole.

Statystyki[3][edytuj | edytuj kod]

  • Odległość między stacjami:
    • średnia – 1,8 km
    • najmniejsza – 0,5 km
    • największa – 6,47 km
  • Stacji – 200
  • Największa głębokość stacji – 84 m
  • Schody ruchome:
    • liczba – 637
    • łączna długość – 66,8 km
    • największa długość – 126 m
  • Zajezdni – 15
  • Wagony:
    • liczba – 4510
    • średnio dziennie używanych – 3438
  • Średnia dzienna trasa wagonu – 548,7 km
  • Pasażerów w wagonie – 50
  • Średnia prędkość – 41,62 km/h
  • Zatrudnionych – 35 623
  • Zgodność z rozkładem jazdy – 99,98%
  • Najmniejszy odstęp między odjazdami – 1,5 minuty
  • Długość przeciętnej podróży – 13 km

Historia[edytuj | edytuj kod]

Stacja Sokolniki w 1935

Pierwszy projekt moskiewskiego metra powstał w 1901. Do wybuchu I wojny światowej powstały także inne, nowe projekty budowy metra w Moskwie.

Pierwszą linię moskiewskiego metra uruchomiono 15 maja 1935 i przebiegała ona od stacji Sokolniki do stacji Park Kultury z odgałęzieniem do stacji Smolenskaja (to odgałęzienie to linia Arbackaja przedłużona do stacji Kijewskaja, przechodząc przez rzekę Moskwę po moście).

W latach 1957–1992 metro nosiło imię W.I.Lenina (ros. Московский метрополитен имени В. И. Ленина). Wcześniej jego patronem był Łazar Kaganowicz.

Do wybuchu II wojny światowej zbudowano jeszcze 2 nowe linie. W marcu 1938 linia Arbackaja została przedłużona do stacji Kurskaja (obecnie ta część nazywa się linią Arbacko-Pokrowską). We wrześniu 1938 otworzono linię Gorkowsko-Zamoskworeczną, od stacji Sokoł do stacji Teatralnaja.

Projekty dalszej kompleksowej rozbudowy metra zostały zawieszone podczas wojny. Rozpoczęto tylko budowę fragmentów linii: TeatralnajaAwtozawodskaja (z przejściem przez rzekę Moskwę podziemnym tunelem) oraz KurskajaIzmaiłowskij Park (4 stacje).

Jesienią 1941 metro służyło za schron przeciwlotniczy, a pewna część wagonów została ewakuowana. Zgodnie z postanowieniem państwowego komitetu obrony z 15 października 1941 w wypadku pojawienia się wroga u wrót Moskwy metro miało zostać zniszczone.

Po wojnie rozpoczęto budowę czwartego etapu metra linii Kolcewej i głębokiego odcinka linii Arbackiej od stacji Plac Rewolucji do stacji Kijewskiej.

Początkowo linię Kolcewą zamierzano poprowadzić pod Pierścieniem Sadowym (Sadowoje Kolco) (który stanowił granicę miasta w XVI wieku). Pierwsza część linii od stacji Park Kultury do stacji Kurskaja (1950) przebiegała właśnie w ten sposób. Później jednak północną część linii Kolcewej postanowiono zbudować 1–1,5 km od Sadowego Kolca i w ten sposób zapewniono dostęp do 7 z 9 moskiewskich stacji. Druga część linii Kolcewej została otwarta w 1952 (stacja Kurskaja – stacja Biełorusskaja), a w 1954 budowę linii zakończono.

Budowa głębokiej części linii Arbackiej przebiegała w czasach zimnej wojny i przewidywano jej wykorzystanie jako schronu przeciwatomowego na wypadek wojny. Po zakończeniu budowy linii w 1953, jej górna część została zamknięta (od stacji Płoszczad Riewolucii do Kijewskiej), ale w 1958 znów została оtwarta jako część linii Filowskiej.

Później już nie posługiwano się terminem „etap” jako część planu rozbudowy, jednak oddane w latach 1957–1958 określa się czasem jako piąty „etap”.

W styczniu 1977 i w lutym 2004 miały miejsce zamachy, a w marcu 2010 zorganizowano dwa zamachy.

15 lutego 2016 otwarta została 200. stacja metra – Sałarjewo[1].

Do sieci metra została zaliczona także moskiewska kolej jednoszynowa, wcześniej oznaczana М1, oraz ukończony w 2016 roku moskiewski pierścień centralny – w większości naziemny pierścień kolei otaczający historyczne granice Moskwy.

Linie metra[edytuj | edytuj kod]

Schemat sieci metra


Wykres liczby stacji metra w Moskwie na przestrzeni lat:

Symbol Nazwa (cyrylica) Nazwa (trb. łacińska) Stacje końcowe Otwarcie Ostatnia rozbudowa Długość (km) Liczba

stacji

Moskwa Metro Line 1.svg Сокольническая Sokolniczeskaja Bulwar RokossowskogoKommunarka 1935 2019 44.5 26
Moskwa Metro Line 2.svg Замоскворецкая Zamoskworieckaja ChowrinoAłma-Atinskaja 1938 2018 42.8 24
Moskwa Metro Line 3.svg Арбатско-Покровская Arbatsko-Pokrowskaja Piatnickoje SzosseSzczołkowskaja 1938 2012 45.1 22
Moskwa Metro Line 4.svg Филёвская Filowskaja Kuncewskaja / MeżdunarodnajaAleksandrowskij Sad 1958 2006 14.9 13
Moskwa Metro Line 5.svg Кольцевая Kolcewaja BiełorusskajaKrasnopriesnienskaja 1950 1954 19.3 12
Moskwa Metro Line 6.svg Калужско-Рижская Kałużsko-Riżskaja MiedwiedkowoNowojasieniewskaja 1958 1990 37.8 24
Moskwa Metro Line 7.svg Таганско-Краснопресненская Tagansko-Krasnopriesnienskaja PłaniernajaKotielniki 1966 2015 42.2 23
Moskwa Metro Line 8.svg Калининская Kalininskaja NowokosinoTrietjakowskaja 1979 2012 16.3 8
Moskwa Metro Line 8A.svg Солнцевская Solncewskaja RasskazowkaSawiołowskaja 2014 2018 24.8 12
Moskwa Metro Line 9.svg Серпуховско-Тимирязевская Sierpuchowsko-Timiriaziewskaja AłtufjewoBulwar Dmitrija Donskogo 1983 2002 41.5 25
Moskwa Metro Line 10.svg Люблинско-Дмитровская Lublinsko-Dmitrowskaja SieligierskajaZiablikowo 1995 2018 38.3 23
Moskwa Metro Line 11.svg Большая Kольцевая Bolszoja Kolcewaja SawiołowskajaDiełowoj Centr 2018 12.6 6
Moskwa Metro Line 11А.svg Каховская Kachowskaja WarszawskajaKaszyrskaja 1995 3.3 2
Moskwa Metro Line 12.svg Бутовская Butowskaja Bitcewskij ParkBuninskaja Alleja 2003 2014 10.0 7
Moskwa Metro Line 15.svg Некрасовская Niekrasowskaja KosinoNiekrasowka 2019 6.9 4
Łącznie: 397.3 232
Moskwa Metro Line 13.svg Московский монорельс Moskiewska kolej jednoszynowa TimiriaziewskajaUlica Siergieja Eisensteina 2004 4.7 6
Moskwa Metro Line 14.svg Московское центральное кольцо Moskiewski pierścień centralny OkrużnajaŁichobory 2016 54.0 31
Łącznie: 456.0 269

Zajezdnie[edytuj | edytuj kod]

  • ТCz-1 Północna (Северное)
  • ТCz-2 Sokół (Сокол)
  • ТCz-3 Izmajłowo (Измайлово)
  • ТCz-4 Krasnaja Priesnia (Красная Пресня)
  • ТCz-5 Kałużskoje (Калужское)
  • ТCz-6 Planiernoje (Планерное)
  • ТCz-7 Zamoskworiecka (Замоскворецкое)
  • ТCz-8 Warszawska (Варшавское)
  • ТCz-9 Filowska (Фили)
  • ТCz-10 Swibłowo (Свиблово)
  • ТCz-11 Wychino (Выхино)
  • ТCz-12 Nowogiriejewo (Новогиреево)
  • ТCz-13 Czerkizowo (Черкизово)
  • ТCz-14 Władykino (Владыкино)
  • ТCz-15 Pieczatniki (Печатники)
  • ТCz-16 Bratiejewo (Братеево), w budowie
  • TCz-17 Mitino (Митино), w budowie
  • TCz-18 Sołncewo (Солнцево), w budowie

Metro ściśle tajne[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Metro-2.

W Moskwie oprócz powszechnie znanej i bardzo rozbudowanej sieci metra istnieje też drugie, całkowicie niezależne od tego pierwszego. Określane kryptonimem system D-6 (Д-6) zaś od publikacji w 1992 w czasopiśmie „Ogoniok” bardziej znane jako Metro-2. Składa się prawdopodobnie z trzech linii tylko do użytku aparatu władzy i wojska.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h Moskwa otworzyła 200. stację metra (pol.). transport-publiczny.pl, 2016-02-16. [dostęp 2016-02-16].
  2. Информация. www.mosmetro.ru. [dostęp 2015-11-16].
  3. Метрополитен в цифрах.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]