Linia kolejowa nr 2

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Linia kolejowa nr 2
Warszawa Centralna – Terespol
mapa LK2
Dane podstawowe
Zarządca PKP PLK
Numer linii 2
Tabela SRJP 613, 540
Długość 211,312 km
Rozstaw szyn 1435 mm
Sieć trakcyjna tak (3 kV)
Prędkość maksymalna 160[1] km/h
Zdjęcie LK2
stacja w Mińsku Mazowieckim
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Linia nr 2 w Ogólnopolskiej Bazie Kolejowej – bazakolejowa.pl
Portal Portal Transport szynowy

Linia kolejowa nr 2 Warszawa CentralnaTerespol – zelektryfikowana, dwutorowa linia kolejowa o długości 211,312 km. Fragment międzynarodowej linii E20, która jest częścią II Paneuropejskiego Korytarza Transportowego Zachód – Wschód łączącego Berlin z Moskwą.

Obecnie linia jest w całości dostosowana do parametrów 160 km/h dla pociągów pasażerskich i 120 km/h dla pociagów towarowych na odcinku Warszawa Rembertów – Siedlce (praktycznie na połowie trasy). W 2011 roku został ogłoszony przetarg na dostosowanie odcinka Siedlce – Terespol do wymienionych wcześniej parametrów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Powstanie[edytuj | edytuj kod]

Linia została wybudowana w latach 1866–1867 z inicjatywy przedsiębiorcy i bankiera Leopolda Kronenberga. Była to – po Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej i Kolei Warszawsko-Petersburskiej – trzecia linia, która powstała na terenie Królestwa Polskiego, uruchomiona 27 września 1866[2]. Od początku funkcjonowała pod nazwą Kolej Warszawsko-Terespolska (ros. Варшавско-Тереспольская железная дорога). Z racji umiejscowienia na prawym brzegu Wisły, uzyskano koncesję na szeroki tor, na którym była oparta kolej carskiej Rosji. Linię połączono łącznicą z Koleją Petersburską[3].

Parowóz Kolei Warszawsko-Terespolskiej w 1866 roku

Królestwo Polskie[edytuj | edytuj kod]

Struktura organizacyjna oraz administracja była wzorowana na Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, także pracownicy byli narodowości polskiej (m.in. dyrektor Chrzanowski), a ci niższego szczebla byli nawet rekrutowani z pracowników „Wiedenki”. W styczniu 1871[4] zbudowano linię łączącą Terespol z Brześciem, a w latach następnych znacząco rozbudowano sieć połączeń kolejowych na terenach przyszłej II Rzeczypospolitej, co dało bezpośrednie połączenie z Moskwą i Kijowem. Wszystkie linie na wschód od Warszawy były szerokotorowe, co wraz z brakiem mostu kolejowego na Wiśle skutecznie utrudniało transport towarów z Rosji na zachód. Przyczyniło się to do wzrostu znaczenia Warszawy jako handlowego okna na świat cesarstwa. Bezpośredni transport drogą szynową umożliwiła budowa Kolei Obwodowej (1876), która połączyła prawobrzeżne, szerokotorowe linie przez most kolejowy na Wiśle z Drogą Żelazną Warszawsko-Wiedeńską. Zbiegło się to z ukończeniem w 1877 budowy Kolei Nadwiślańskiej z Kowla do Mławy przez Warszawę, która została połączona bocznicą z Koleją Terespolską. Wprawdzie przeładunek w Warszawie był konieczny, ale i tak usprawniono komunikację Rosji z zachodnimi ziemiami Królestwa Polskiego i zagranicą. W 1891 Kolej Warszawsko-Terespolska została wykupiona przez rząd, co zapoczątkowało proces intensywnej rusyfikacji na wszystkich szczeblach spółki. W 1896 Kolej Warszawsko-Terespolska została połączona z Koleją Nadwiślańską w Koleje Nadwiślańskie (ros. Priwislinskie żeleznyje dorogi)[2].

II Rzeczpospolita[edytuj | edytuj kod]

Podczas I wojny światowej, w okresie okupacji niemieckiej linię przekuto na tor o normalnej szerokości. Po odzyskaniu niepodległości zarząd nad linią przejęło PKP. W 1933 otwarto linię średnicową, która połączyła Dworzec Terespolski (obecnie Warszawa Wschodnia) z nowo wybudowanym Dworcem Głównym (zniszczonym w czasie II wojny światowej). Dziś linia średnicowa jest fragmentem linii kolejowej nr 2 (w części dalekobieżnej) i linii kolejowej nr 448 (w części podmiejskiej).

Elektryfikacja[edytuj | edytuj kod]

Odcinek linii z Warszawy do Mińska Mazowieckiego został zelektryfikowany jeszcze przed wojną, w 1937. W przedsięwzięciu tym brały udział dwie angielskie firmy. Umowy z nimi zostały obwarowane specjalnymi klauzulami wymuszającymi zatrudnianie polskich specjalistów i robotników, a także wykorzystanie elementów trakcji produkowanych w kraju. Początek ruchu pociągów elektrycznych datuje się na 15 grudnia 1937. Pozostałą część linii obsługiwano trakcją parową. W dalszą drogę pociągiem elektrycznym można było wybrać się dopiero po wojnie. W 1975 na fali elektryfikacji polskiej kolei, do sieci podłączono Mrozy, 22 grudnia 1977 Siedlce i Łuków, potem Białą Podlaską 20 grudnia 1979. Elektryfikacja tej linii kolejowej była w tym czasie priorytetem w związku z igrzyskami olimpijskimi w Moskwie. Ostatecznie cała linia została zelektryfikowana do Terespola 15 grudnia 1980.

Modernizacja[edytuj | edytuj kod]

Linia z racji swojego międzynarodowego charakteru jest stale modernizowana. Główny cel tych modernizacji to dostosowanie linii do standardów unijnych i wymogów umów AGC i AGTC, umożliwiających jazdę pociągów pasażerskich z prędkością 160 km/h, a towarowych 120 km/h z naciskiem na oś 230 kN[potrzebne źródło].

Odcinek Warszawa Rembertów – Mińsk Mazowiecki został przebudowany w latach 1998-2000 w ramach programu PHARE (PL 9606), dotacji budżetowych oraz kredytów EBI i EBOR[potrzebne źródło].

W 2000 z wykorzystaniem unijnego funduszu spójności rozpoczęto modernizację 52-kilometrowego odcinka Mińsk Mazowiecki – Siedlce. W ramach projektu w 2003 zakończono modernizację odcinka Mińsk MazowieckiMrozy, polegającą na przebudowie torów i sieci trakcyjnej oraz zmianie na przystanek stacji Mienia. Zmodernizowano także stację Mrozy. W grudniu 2004 zakończono prace na odcinku MrozySiedlce (m.in. wybudowano przystanek Siedlce Zachodnie oraz wyposażono linię w samoczynną sygnalizację przejazdową). W 2007 oddano do użytku przejście dla pieszych pod torami w Mińsku Mazowieckim. Cały odcinek wyposażono w samoczynną blokadę liniową. Całkowity koszt inwestycji na odcinku Warszawa – Siedlce to 210,5 mln euro[potrzebne źródło].

W Mińsku Mazowieckim powstało Lokalne Centrum Sterowania które kieruje ruchem na odcinku Warszawa Rembertów – Siedlce[potrzebne źródło].

W roku 2006 rozpoczęto I etap modernizacji odcinka Siedlce – Terespol o długości 121 km. Całą inwestycję podzielono na dwa etapy. Pierwszy polega na przebudowie podtorza i nawierzchni, sieci trakcyjnej oraz obiektów inżynieryjnych. Drugi – na przebudowie sterowania ruchem oraz modernizacji stacji na całym odcinku. Całkowity koszt I etapu to 217,1 mln euro, wkład budżetu państwa wynosi 25%. Planowany czas realizacji inwestycji to 2009[potrzebne źródło].

6 czerwca 2010 roku odbył się pierwszy kurs z pasażerami (ogólnodostępny) z prędkością 160 km/h. Był to pociąg osobowy przyspieszony Kolei Mazowieckich relacji Siedlce – Warszawa Zachodnia obsługiwany przez elektryczny zespół trakcyjny Stadler FLIRT ER75-007.

Czas jazdy[edytuj | edytuj kod]

Najkrótszy czas jazdy pociągów danej kategorii w wybranych relacjach (deklarowany w rozkładzie jazdy)

Rozkład jazdy Warszawa Zachodnia – Siedlce Siedlce – Łuków Łuków – Terespol Warszawa Zachodnia – Terespol
O P O P O P O P
2006/2007 1 h 50' 1 h 10' 32' 26' 1 h 50' 1 h 38' x 3 h 28'
2007/2008 1 h 50' 1 h 20' 29' 17' 1 h 57' 1 h 40' x 3 h 23'
2008/2009 1 h 38' 1 h 17' 31' 18' 1 h 40' 1 h 34' x 3 h 15'
2009/2010 1 h 38' 1 h 19'  ?  ?  ?  ? x 2 h 45'
2009/2010 1 h 38' 1 h 19'  ?  ?  ?  ? x 2 h 45'
2010/2011 1 h 39' 1 h 12'  ?  ? 1 h 35' 1 h 08' x 2 h 49'
2011/2012 1 h 39' 1 h 16' 27' 17' 1h 36' 1h 10' x 2h 52'
2012/2013 1h 40' 1h 18' 27' 18' 1h 36' 1h 14' x 2h 57'
2013/2014 1 h 36' 1 h 16' 28' 18' 1h 37' 1h 15' x 2 h 50'

O – pociąg osobowy (z wyłączeniem przyspieszonych), P – pociąg pospieszny lub przyspieszony, x – brak połączenia bezpośredniego

Maksymalne prędkości[edytuj | edytuj kod]

Pociągi pasażerskie mogą rozwijać maksymalną prędkość 160 km/h w obu kierunkach jedynie na odcinku Warszawa Rembertów – Siedlce (z wyjątkiem okolic stacji Mińsk Mazowiecki gdzie jest ograniczenie do 120 km/h). Jest to możliwe dzięki odpowiedniej geometrii torów (m.in. wyczuwalny przechył toru na łuku w Sabince mający za zadanie zredukować siłę odśrodkową) i budowie rozjazdów pozwalającej na przejazd składu po torze zasadniczym bez zmiany prędkości. Na pozostałych odcinkach linii prędkość maksymalna nie przekracza 140 km/h, a w wielu miejscach w związku ze złym stanem torowiska jest ograniczana nawet do 40 km/h[1].

Procentowy udział kilometrów torów z ograniczeniami prędkości w całej linii
Wykaz maksymalnych prędkości[1]
(km/h)
Tor 1 odcinek linii Tor 2
pociągi
pasażerskie
szynobusy pociągi
towarowe
pociągi
pasażerskie
szynobusy pociągi
towarowe
km pocz. km końcowy
60 0,345 4,800 60
100 60 4,800 5,500
80 5,500 6,700 100 100
6,700 9,200 120
120 9,200 12,900
160 100 12,900 20,530 160
120 20,530 39,000 120
120 39,000 41,700 120
160 41,700 90,500 160
130 80 90,500 92,000 130 80
80 60 92,000 95,100 80 60
120 95,100 118,450 120
60 40 118,450 122,100 40
40 122,100 123,800
120 123,800 138,150 120
140 120 138,150 148,000 140 120
40 148,000 150,500 40
130 120 150,500 160,490 140 120
140 160,490 171,300
40 171,300 177,500 40
140 120 177,500 197,300 140 120
60 197,300 202,550 60
140 120 202,550 207,400 140 120
60 207,400 208,600 60
40 208,600 209,990 40
209,990 211,657 Odcinek jednotorowy

Ważniejsze stacje[edytuj | edytuj kod]

Dworce Kolei Warszawsko-Terespolskiej
Parowóz „Friedrich Rembert” Kolei Warszawsko-Terespolskiej przed dworcem Terespolskim z 1866 roku w Warszawie
Parowóz „Friedrich Rembert” Kolei Warszawsko-Terespolskiej przed dworcem Terespolskim z 1866 roku w Warszawie

Ruch pociągów[edytuj | edytuj kod]

Według sieciowego rozkładu jazdy linię obsługują następujące pociągi[5] (nie licząc pociągów korzystających jedynie z fragmentu Warszawa CentralnaWarszawa Rembertów lub stacji Rembertów jako węzła):

Koleje Mazowieckie[edytuj | edytuj kod]

Linię w granicach województwa mazowieckiego obsługują pociągami osobowymi i osobowymi przyśpieszonymi Koleje Mazowieckie. Tabor KM składa się z trzech modeli elektrycznych zespołów trakcyjnych: EN57, EN71 i ER75 (głównie ER75 i zmodernizowane EN57), oraz wagonów piętrowych Bombardier ciągniętych przez lokomotywę EU43 i spalinowych zespołów trakcyjnych m.in. VT628.

Pociągi ER75 pokonują całą trasę z Siedlec do Warszawy Zachodniej ze średnią prędkością 60 km/h (licząc postoje), co jest wynikiem bezkonkurencyjnym wśród pociągów osobowych (zatrzymujących się na każdym dostępnym przystanku) w Polsce. Jako pociąg przyspieszony pokonuje trasę długości 93 km, z Warszawy Centralnej do Siedlec w 62 minuty.

Połączenia wg rozkładu 2013/2014 (dzień powszedni):

  • 2 pociągi przyspieszone Warszawa – Łuków (w obie strony, tabor: raz skład wagonowy, raz ER75)
  • pociąg osobowy Warszawa – Łuków (w obie strony, tabor: ER75)
  • pociąg przyspieszony Czeremcha – Mińsk Mazowiecki (w obie strony, tabor: spalinowy zespół trakcyjny)
  • pociągi Warszawa – Siedlce: 1 przyspieszony i 18 osobowych (tabor: ER75 i skład wagonowy)
  • pociągi Siedlce – Warszawa: 2 przyspieszone i 19 osobowych (tabor: ER75 i skład wagonowy)
    • Razem w relacji Warszawa – Siedlce i Siedlce – Warszawa, po 24 pociągi
  • 10 pociągów osobowych Warszawa – Mrozy (w obie strony, tabor: EN57)
    • Razem w relacji Warszawa – Mrozy i Mrozy – Warszawa, po 34 pociągów
  • pociągi Warszawa – Mińsk Mazowiecki: 3 przyspieszone i 9 osobowych (przyspieszone jadą bezpośrednio przed pociągami dłuższych relacji i jako osobowe nie zmieściłyby się w rozkładzie, tabor: EN57 i EN71)
  • pociągi Mińsk Mazowiecki – Warszawa: 23 osobowe (tabor jak wyżej)
    • Razem w relacji Warszawa – Mińsk Mazowiecki i Mińsk Mazowiecki – Warszawa, po 57 pociągów spółki Koleje Mazowieckie.

Poza tym jest po 15 pociągów Siedlce – Łuków i Łuków – Siedlce (tabor: EN57AKM).

Stacjami i przystankami na których zatrzymują się wszystkie pociągi są: Halinów, Mińsk Mazowiecki, Cegłów, Mrozy, Kotuń, Siedlce, Łuków oraz wszystkie przystanki między Siedlcami, a Łukowem. W Warszawie wszystkie pociągi zatrzymują się na stacjach i przystankach Kolei Średnicowej, w zależności od tego z której jej nitki korzystają. Pozostałe przystanki na trasie mają różną liczbę pociągów Kolei Mazowieckich przejeżdżających bez zatrzymania.

Najdłuższe przerwy w odjazdach (pierwsze i ostatnie pociągi kursują codziennie):

  • w relacji Warszawa Zachodnia – Mińsk Mazowiecki, od 0:24 do 3:16
  • w relacji Warszawa Zachodnia – Siedlce, od 23:06 do 3:16
  • w relacji Warszawa Zachodnia – Łuków, z przesiadkami, od 23:06 do 3:16
  • w relacji Mińsk Mazowiecki - Warszawa Zachodnia, od 23:39 do 4:13
  • w relacji Siedlce – Warszawa Zachodnia, od 22:33 do 3:24
  • w relacji Łuków – Warszawa Zachodnia, z przesiadkami, od 21:51 do 3:45

Przewozy Regionalne[edytuj | edytuj kod]

Przewozy Regionalne obsługują pociągami osobowymi relacje ŁukówTerespol w tym TerespolŁukówLublin, a także Siedlce – Czeremcha.

W rozkładzie 2010/2011, pociąg InterRegio Skrzyczne jedzie w piątek z Łukowa przez Katowice do Bielska-Białej, zaś w niedzielę z Bielska-Białej przez Katowice do Łukowa. Pociąg kursuje przez Siedlce i Mińsk Mazowiecki, przez Warszawę Centralną oraz Centralną Magistralą Kolejową.

PKP Intercity (w tym kooperacja z przewoźnikami zagranicznymi)[edytuj | edytuj kod]

Według rozkładu 2013/2014:

Pociągi międzynarodowe korzystające z całej linii:

  • Nicea – Moskwa (raz w tygodniu, niedostępny dla pasażerów nabywających bilety w Polsce)
  • Paryż - Moskwa (trzy razy w tygodniu, niedostępny dla pasażerów nabywających bilety w Polsce)
  • Polonez Warszawa – Moskwa
  • Warszawa – Mińsk

Pociągi międzynarodowe korzystające z odcinka Terespol - Łuków:

Pociągi międzynarodowe korzystające z odcinka Warszawa – Stojadła (Mińsk Mazowiecki):

Pociągi krajowe Warszawa – Biała Podlaska – Terespol:

Pociągi krajowe korzystające z odcinka Warszawa – Stojadła (Mińsk Mazowiecki):

Warszawska Szybka Kolej Miejska[edytuj | edytuj kod]

Warszawska Szybka Kolej Miejska korzysta ze stacji Sulejówek Miłosna, Warszawa Rembertów, oraz z krótkiego fragmentu linii między tymi stacjami.

PKP Cargo[edytuj | edytuj kod]

Na odcinku Warszawa – Łuków, bocznice nie wykorzystywane przez przewoźników pasażerskich znajdują się na stacjach:

W Małaszewiczach znajduje się suchy port dla przeładunku towarów pomiędzy pociągami o różnym rozstawie kół.

Także m.in. stacje Łuków i Biała Podlaska posiadają bocznice.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Pisarz Stefan Żeromski pracował jako dróżnik przy stacji w Mińsku Mazowieckim[6].
  • Na odcinku Mińsk Mazowiecki – Siedlce zamontowano 62 urządzenia UOZ-1 do odstraszania zwierząt. Na minutę przed przejazdem pociągu urządzenie automatycznie emituje 60-sekundową sekwencję dźwięków, składającą się z ostrzegawczego głosu sójki, ujadania psów w nagonce, rżenia konia oraz odgłosów uśmiercanych zająca i świni[7].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Wykazy prędkości na liniach kolejowych zarządzanych przez PKP PLK: pociągi pasażerskie, autobusy szynowe, pociągi towarowe.
  2. 2,0 2,1 W.A. Rakow: Łokomotiwy otieczestwiennych żeleznych dorog 1845-1955 (Локомотивы отечественных железных дорог), Moskwa 1995, s.28, ISBN 5-277-00821-7.
  3. Welik, Grzegorz: Wiosna 1865 r. Budowa linii kolejowej Warszawa – Siedlce. Kurier Siedlecki, nr 2/2009, s. 28. (2009-08-12).
  4. Ogólnopolska Baza Kolejowa.
  5. Sieciowy Rozkład Jazdy (tabela 613) (2010-01-08).
  6. Historia dworca (2008-01-09).
  7. Strona producenta UOZ (2008-01-09).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]