Radomsko

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Współrzędne: 51°04'N 19°27'E / 51.067, 19.45

Radomsko
Herb Flaga
Herb Radomska Flaga Radomska
Województwo łódzkie
Powiat radomszczański
Gmina
• rodzaj		 Radomsko
miejska
Prawa miejskie 1266
Prezydent miasta Anna Milczanowska
Powierzchnia 51,43 km²
Położenie (punkt) 51° 04' N
19° 27' E
Wysokość od 219 do 254 m n.p.m.
Ludność (2008)
• liczba
• gęstość
48 997[1]
952,6 os./km²
Strefa numeracyjna
 44
Kod pocztowy 97-500
Tablice rejestracyjne ERA
Położenie na mapie Polski
"Tło mapy lokalizacyjnej, z zaznaczonymi granicami"
"Radomsko"
Radomsko
TERC10
(TERYT)		 1012011
SIMC10 0968078
Miasta partnerskie Węgry Makó
Ukraina Wozniesieńsk
Niemcy Offenbach am Main
Wielka Brytania Lincoln
Urząd miejski 3
ul. Tysiąclecia 5 97-500 Radomsko
tel. 44 683-09-90; faks 44 683-41-06
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Wiadomości w Wikinews Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa miasta
Położenie miasta Radomska na mapie powiatu radomszczańskiego
Klasztor oo. Franciszkanów
Neobarokowy kościół św. Lamberta
Ratusz (obecnie siedziba Muzeum Regionalnego)
Ratusz nocą
Miasto nocą przed świętami
Pomnik św. Jadwigi Andegaweńskiej na Placu 3 maja
Ulica Przedborska
Ulica Krakowska
Ulica Reymonta
Ulica Reymonta nocą przed świętami
Jedna z kamienic przy ulicy Piłsudskiego
Miejski Dom Kultury
Miejska Biblioteka Publiczna
Budynek Sądu Rejonowego w Radomsku
ZUS w Radomsku
Nowy szpital (nadal w budowie)
Bank PEKAO SA w Radomsku
Staw w Parku Świętojańskim
Fabryka firmy INDESIT przy miejskiej obwodnicy (ulica Unii Europejskiej, ul. A.Merloniego, rondo Edmunda Osterloffa.)

Radomsko – gmina miejska w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa piotrkowskiego.

Radomsko jest siedzibą gminy Radomsko i powiatu radomszczańskiego.

Według danych z 2008 roku, miasto miało 48 997 mieszkańców.

Położone jest w zachodniej części Wzgórz Radomszczańskich nad rzeką Radomką.

Jest trzecim co do wielkości miastem w województwie łódzkim i szóstym co do ludności.

Spis treści

[edytuj] Komunikacja i transport

[edytuj] Szlaki Drogowe

Miasto położone jest przy najważniejszych szlakach komunikacyjnych:

Miasto posiada już fragment zachodniej obwodnicy na odcinku od ul. Brzeźnickiej do ul. Krasickiego, przechodzący przez teren Łódzkiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Obecnie jej projekt obejmuje całą część północną od ul. Brzeźnickiej do ul. Narutowicza.

[edytuj] Komunikacja Autobusowa

Na terenie miasta i okolicy działa komunikacja autobusowa obsługiwana przez MPK Radomsko, której właścicielem jest Miasto Radomsko. Przedsiębiorstwo obsługuje 16 linii:

  • 7 miejskich (linie 0, 4, 6, 8, 9, 10, 13)
  • 1 międzymiejska (linia 1)
  • 8 podmiejskich (linie 2, 3, 5, 7, 12, 23, 24, 25)

W mieście działa też PKS Radomsko. Firma jest największym radomszczańskim przewoźnikiem wożącym pasażerów na liniach krajowych i zagranicznych.

[edytuj] Kolej

Przez Radomsko przebiega od 1846 roku dawna Kolej Warszawsko-Wiedeńska, obecnie jest to linia kolejowa nr 1: Warszawa – Skierniewice – Koluszki – Radomsko – Częstochowa – Zawiercie – Granica (Maczki), z odgałęzieniem do Łodzi Fabrycznej.

W planach na 2009 rok jest zakończenie budowy bocznicy kolejowej do ŁSSE.

[edytuj] Geografia

[edytuj] Struktura powierzchni

Według danych z roku 2005 6, Radomsko ma obszar 51,45 km², w tym:

  • użytki rolne: 71%
  • użytki leśne: 3%

Miasto stanowi 3,57% powierzchni powiatu.

[edytuj] Dzielnice Radomska

[edytuj] Pozostałe osiedla

[edytuj] Demografia

Dane demograficzne 2:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 49 487 100 25 872 52,3 23 615 47,7
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)		 984,4 502,9 459

Według danych z roku 2005 6, średni dochód na mieszkańca wynosił 1564.51 zł.

 Zobacz też: Ludność Radomska.

[edytuj] Historia

 Osobny artykuł: Historia Radomska.

Kalendarium

  • XIw. - pierwsze osadnictwo.
  • 1243 - pierwsza pisemna wzmianka o Radomsku.
  • 1266 - nadanie praw miejskich przez Leszka Czarnego.
  • 1288 - sprowadzenie Franciszkanów.
  • XIVw. - utworzenie powiatu radomszczańskiego.
  • 1382 - pierwszy zjazd szlachty w sprawie wyboru Króla Polski.
  • 1384 - drugi zjazd szlachty, wybór Jadwigi Andegaweńskiej na Króla Polski.
  • XVw. - utworzenie starostwa niegrodowego.
  • 1624 - splądrowanie i spalenie miasta przez Lisowczyków.
  • 1789 - delegaci miasta biorą udział w czarnej procesji.
  • 1793 - w wyniku II rozbioru Polski miasto trafia pod zabór Pruski.
  • 1807 - miasto wchodzi w skład Księstwa Warszawskiego.
  • 1815 - upadek Księstwa Warszawskiego, miasto znalazło się w granicach Królestwa Polskiego.
  • 1828 - zatwierdzenie planu regulującego zabudowę miasta.
  • 1869-1876 - wybudowany został na miejscu dawnego nowy kościół pw. św. Lamberta.
  • 1879 - Francuz Piotr Chanove założył fabrykę "Metalurgia".
  • 1881 - Bracia Thonet z Wiednia wybudowali fabrykę mebli giętych.
  • 1908 - wybudowanie synagogi.
  • 1912 - wybudowanie Fabryki Maszyn.
  • 1917 - wybuch epidemii tyfusu.
  • 1920 - przeniesienie do miasta Huty Szkła.
  • 1939 - 3 września Niemcy zajmują miasto.
  • 1939 - 4 września hitlerowcy rozstrzelali kilkanaście osób na Folwarkach, Bartodziejach, w Stobiecku Miejskim.
  • 1939 - powstają pierwsze oddziały ZWZ AK i później jest to największa org. zbrojnego podziemia w centralnej Polsce (Armia Krajowa dowodzona przez por. Stanisława Sojczyńskiego).
  • 1941 - aresztowanie przez Niemców w Radomsku 151 osób. Egzekucje były dokonywane na tzw. kopcu oraz w pobliskich miejscowościach jak: na Wygodzie, w Dmeninie, Pławnie, Strzałkowie.
  • 1943 - likwidacja radomszczańskiego getta i masowe mordy na Żydach przez niemieckich okupantów; Armia Krajowa pod dowództwem porucznika Sojczyńskiego dokonuje akcji odbicia 51 więźniów (40 Polaków i 11 Żydów) z hitlerowskiego gestapo w Radomsku.
  • 1945 - 16 stycznia Armia Czerwona wkracza do miasta i instaluje komunistyczną "władzę ludową".
  • 1945 - tzw." wyzwoliciele" czyli bolszewicy z NKWD rozpoczynają liczne aresztowania żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych i Armii Krajowej w Radomsku i całym woj. łódzkim, mordując ich lub wywożąc na Syberię.
  • 04.1945 - kpt. Stanisław Sojczyński ps."Warszyc" wspólnie z byłymi żołnierzami Armii Krajowej zakłada największe w centralnej Polsce niepodległościowe Konspiracyjne Wojsko Polskie (KWP) do walki z bezprawiem komunistycznej Armii Czerwonej i szerzącym się bandytyzmem.
  • 1946 - 19-20 kwietnia oddział Jana Rogólki ps. "Grot" z KWP opanował chwilowo Radomsko i uwolnił 57 aresztowanych z więzienia powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa.
  • 1946 - w czerwcu UB aresztuje legendarnego "Warszyca" i jego dowódców rozbijając KWP choć nieliczne oddziały walczyły do 1947r. a resztki organizacji pozostały w podziemiu aż do 1954 r. aby w końcu tzw. "władza ludowa" już bez przeszkód mogła zbudować "szczęście" robotnikom i chłopom.
  • 1967 - wybudowanie Miejskiego Domu Kultury.
  • 1970 - otwarcie Muzeum.
  • 1979 - powstanie Radomszczańskiego Klubu Sportowego.
  • 1980 - powstanie radomszczańskich struktur NSZZ Solidarność z przew. Józefem Kowalczykiem z FMR na czele i ponowne rozpoczęcie jawnej ale pokojowej walki z komunistami do 13.12.1981r. Podziemna pokojowa walka Solidarności z PRLem w Radomsku, podobnie jak w całej Polsce trwała do 1989r.
  • 1991 - pierwsze wolne wybory do Rady Miejskiej w Radomsku
  • 1997 - wybudowanie Hali Sportowej przy PSP nr 6.
  • 2003 - podpisanie umowy partnerskiej z miastem Makó.
  • 2004 - podpisanie umowy partnerskiej z miastem Wozniesieńsk.
  • 2006 - podpisanie umowy partnerskiej z miastem Lincoln.
  • 2008 - utworzenie w MDK "europejskiej Sceny Teatru im. Stefana Jaracza".
  • 2009 - otwarcie małej obwodnicy Radomska (przedłużenie ul. Tysiąclecia)

[edytuj] Architektura

[edytuj] Zabytki

[edytuj] Obecnie

  • Klasztor Franciszkanów ufundowany przez Władysława Łokietka; reprezentuje style od gotyku po późny barok, trawiony licznymi pożarami; XIII/XIV w.;
  • Drewniany kościół św. Marii Magdaleny (XVI, XVIII wiek; murowane kamienne prezbiterium, najstarsza część kościoła) - fundacja królowej Bony);
  • Kościół św. Lamberta (1869-1876) zaprojektowany przez jednego z najwybitniejszych polskich architektów końca XIX w. Konstantego Wojciechowskiego, w stylu neobarokowym;

Dane z 30 czerwca 2004

  • Ratusz (1857) w stylu romantycznym, obecnie siedziba Muzeum Regionalnego w Radomsku;
  • Drewniany kościół parafialny pw. św. Rocha w dzielnicy Stobiecko Miejskie (1502); wewnątrz piękny gotycko-renesansowy tryptyk z XVI w.;
  • Cmentarz żydowski (kirkut);
  • Chałupa tatarska w dzielnicy Stobiecko Miejskie, obecnie należy do Muzeum Regionalnego Ziemi Radomszczańskiej;
  • Kamienice z XVII wieku na ulicach Reymonta, Kościuszki, Żeromskiego oraz placu 3 Maja;
  • Pałacyk na ul. Stefana Batorego, obecnie Hotel Zameczek;
  • Dworek z początków XX w. przy ulicy Młodzowskiej;
  • Zabytki architektury przemysłowej, m.in. wieża ciśnień;
  • Stary cmentarz;
  • Willa przy ul. Gabriela Narutowicza, obecnie Miejska Biblioteka Publiczna.

[edytuj] Nieistniejące

[edytuj] Pomniki

[edytuj] Parki

[edytuj] Kościoły

Kościół Rzymskokatolicki:

Kościoły Protestanckie:

[edytuj] Kultura

W Radomsku działa Miejski Dom Kultury, który jest głównym ośrodkiem życia kulturalnego i rozrywkowego w mieście. Przy MDKu działa wiele kół zainteresowań, między innymi plastyczne i teatralne. Z sal MDKu korzystają organizacja pozarządowe do organizowania spotkań , wystaw czy prelekcji. MDK jest organizatorem przedstawień i koncertów. Przy MDKu działa Towarzystwo Śpiewacze im. Stanisława Moniuszki w Radomsku, które jest organizatorem Międzynarodowego Festiwalu Chóralnego "Wschód - Zachód - Zbliżenia".

Muzeum Regionalne w Radomsku mieści się w zabytkowym budynku dawnego ratusza. Aktualnie muzeum posiada 4 wystawy stałe pokazujące historie miasta i okolic. W posiadaniu muzeum jest ponad 16 tysięcy muzealiów. Przy muzeum działa galeria sztuki w której organizowane są wystawy lokalnych (i nie tylko) artystów.

Biblioteka Publiczna w Radomsku jest organizatorem spotkań ze znanymi pisarzami, zajmuje się promocją lokalnie wydawanych pozycji książkowych.

[edytuj] Sport

W Radomsku działa "liga miejska szóstek" organizowana przez MOSiR w Radomsku.

Na terenie miasta Radomska i powiatu prężnie działa też Powiatowe Zrzeszenie LZS, które jest organizatorem licznych imprez sportowo rekreacyjnych o randze gminnej, powiatowej i wojewódzkiej.

[edytuj] Gospodarka

Radomsko jest dużym ośrodkiem przemysłu drzewnego z ponad 125 letnią tradycją. Najstarszym i zarazem najbardziej znanym zakładem meblowym jest FAMEG obecnie w upadłości. W najlepszym okresie FAMEG sprzedawał meble na wszystkich kontynentach, a meble projektowane w Radomsku były hitami na światowych targach meblowych. Przez pewien okres firma reklamowała się hasłem „Na krzesłach z Radomska siedzi cały świat”. Dziś na terenie Radomska i najbliższej okolicy zarejestrowanych jest ponad 600 zakładów stolarskich, z których większość powstała po 1990 roku. Do największych zakładów stolarskich w Radomsku można zaliczyć Meble Radomsko Sp.z o.o. oraz Meble Sokół, a w najbliższej okolicy radomska Mebin, Meble Nems, Meble Krysiak oraz producenta akcesoriów do produkcji mebli firmę KORNER. Radomsko jest też dużym ośrodkiem przemysłu metalowego, maszynowego i szklarskiego.

Radomsko leży na dobrym szlaku komunikacyjnym[potrzebne źródło] i posiada duży obszar[potrzebne źródło] Łódzkiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej (ŁSEE), która powstała dzięki staraniom koalicyjnych władz miasta (AWS,PSL,LM) w latach 1998-2002 na czele z ówczesnym Marszałkiem Województwa Łódzkiego Stanisławem Witaszczykiem i Prezydentem Miasta Jerzym Słowińskim. W roku 2006 zaplanowano budowę fabryki Indesit i włoskiej firmy Bora oraz budowę Centrum Logistycznego[potrzebne źródło]. Obecnie na trwa budowa fabryki szyb zespolonych firmy Press-Glas i teren pod budowę swojej fabryki przygotowuje firma Aquila producent tektury.

Pod południową częścią Radomska (w dzielnicy Stobiecko Miejskie), znajdują się odkryte w latach 70., duże pokłady wód geotermalnych[potrzebne źródło].

W mieście jest 5 hoteli[2].

[edytuj] Przemysł i magazyny

(ksż)
 Ta sekcja wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji od 2008-10.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Lista zakładów zatrudniających ponad 1000 osób:

  • Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Radomsku
  • PPHU Barda
  • FMG Fameg
  • HSG Rozalia
  • FON
  • Metalurgia SA

Oprócz tego w Radomsku znajdują się zakłady:

  • Indesit
  • Aquilla - producent tektury falistej
  • Bora - producent części do pralek
  • Frigo Logistics - mroźnie
  • Leitz - producent narzędzi do obróbki ręcznej

[edytuj] Lista szkół w Radomsku

  • Żłobki i przedszkola
    • Żłobek publiczny
    • Przedszkole nr 1
    • Przedszkole nr 2
    • Przedszkole nr 3
    • Przedszkole nr 4 "Pod Zielonym Ludkiem"
    • Przedszkole nr 5
    • Przedszkole nr 6 im. Marii Konopnickiej
    • Przedszkole nr 9
    • Przedszkole nr 10
    • Przedszkole Specjalne
  • Szkoły podstawowe
  • Zespoły Szkolno-Gimnazjalne
  • Gimnazja
    • Gimnazjum Stowarzyszenia Przyjaciół Szkół Katolickich
  • Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy
    • Szkoła Podstawowa Specjalna
    • Gimnazjum Specjalne
    • Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna
    • Szkoła Specjalna Przysposabiająca do Pracy
  • Szkoły ponadgimnazjalne
  • Szkoły policealne i wyższe
    • Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi, Punkt w Radomsku
    • Policealne Studium Rachunkowości i Controllingu
    • Policealne Studium Techniczne
  • Szkoły muzyczne

[edytuj] Media

Na terenie regionu radomszczańskiego działają cztery lokalne gazety: Dziennik Łódzki/Co Nowego, Gazeta "Po Prostu Informacje", "Gazeta Radomszczańska", "Komu i Czemu". W mieście nadaje także jedna z najwcześniej powstałych w Polsce telewizji lokalnych - Niezależna Telewizja Lokalna. Należy do TVN, jej właścicielem jest grupa ITI.

W 2003 roku na terenie Radomska powstał portal internetowy www.Wirtualne Radomsko.pl wskutek przekształcenia z Internetowego Radia Radomsko. Największą popularnością portal cieszył się w 2006 roku, kiedy wygenerował 1 315 029 odwiedzin. 1 stycznia 2007 roku portal zawiesił działalność.[potrzebne źródło]

We wrześniu 2006 roku powstało Ersko, nadające na dwóch kanałach radio internetowe regionu radomszczańskiego. W ofercie jest głównie muzyka techno i dance na kanale głównym oraz inne rodzaje muzyki na kanale "Mix". Od sierpnia 2008 z Radomska emituje swój sygnał radio RMF MAXXX Kielce/Radom, na 101,1 FM.

[edytuj] Osoby urodzone w Radomsku, bądź z nim związane.

[edytuj] Ciekawostki

  • Radomsko jest jednym z najstarszych miast w Polsce
  • Nazwa miasta pojawiała się kilkakrotnie w filmach i serialach np. "Graczykowie", "Złoto dezerterów", "Miodowe Lata".
  • Bona Sforza lubiła przebywać w Kościele św. Marii Magdaleny
  • W Radomsku podjęto decyzję o koronacji Królowej Jadwigi
  • O radomszczańskim kinie "Kinema" został nakręcony film dokumentalny o tym samym tytule

[edytuj] Sąsiednie gminy

Dobryszyce, Gomunice, Kodrąb, Ładzice,Gidle

[edytuj] Miejscowości sąsiednie (miasta)

W sąsiedztwie 'Radomska' znajdują się następujące miejscowości:
Bełchatów (45 km) Kamieńsk (12 km), Piotrków Trybunalski (45 km), Łódź (85 km) Sulejów (50 km), Tomaszów Mazowiecki (70 km)
Pajęczno (35 km), Wieluń
N
W E
S
Przedbórz (30 km), Końskie (80 km), Skarżysko-Kamienna (100 km)
Kłobuck (50 km) Częstochowa (35 km) Włoszczowa (50 km), Kielce (110 km)

Przypisy

  1. ↑ Ludność 2008 GUS
  2. ↑ Hotel Zameczek, Hotel Europa, Hotel As, Hotel Exclusive, Hotel Milenium

[edytuj] Linki zewnętrzne

p • d • e
Miasta województwa łódzkiego
Miasta powiatowe Herb województwa łódzkiego
Miasta gminne
p • d • e
Powiat radomszczański
Miasta
Kamieńsk • Przedbórz • Radomsko
 Herb powiatu radomszczańskiego
Gminy miejskie
Radomsko
Gminy miejsko-wiejskie
Gminy wiejskie
Źródło „http://pl.wikipedia.org/wiki/Radomsko”
Utwórz książkę