Janusz Suchywilk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Janusz Suchywilk
Janusz Suchywilk
Herb Janusz Suchywilk
Data urodzenia ok. 1310
Data śmierci 5 kwietnia 1382
arcybiskup gnieźnieński
Okres sprawowania 1374-1382
Wyznanie katolickie
Kościół łaciński
Nominacja biskupia 1374
Sakra biskupia brak danych

Janusz Suchywilk ze Strzelc ( w ziemi sandomierskiej), herbu Grzymała (ur. ok. 1310, zm. 5 kwietnia 1382 w Żninie) – kanclerze ruski 1356, kanclerz krakowski w latach 1357-1373, prepozyt gnieźnieński, dziekan krakowski, arcybiskup gnieźnieński w latach 1374 -1382.

Ojciec Janusza Suchywilka pozostaje nieznany, jego matką zas była siostra arcybiskupa Jarosława Bogorii ze Skotnik.. Był więc jego siostrzeńcem. Janusz ukończył studia prawnicze w Bolonii i uzyskał stopień doktora dekretów. Należał do Rady Królewskiej już w latach pięćdziesiątych XIV wieku. Nazwany był Suchymwilkiem podobno z racji szczupłego wyglądu.

W latach 1357-1370 należał do grona najbliższych współpracowników i doradców Kazimierza Wielkiego. Jednym z jego pierwszych poważnych zadań było redagowanie Statutów króla Kazimierza, ogłoszonych w latach 1357-1360, najpierw dla Wielkopolski, potem dla Małopolski. Był zapewne współautorem dokumentu fundacyjnego Uniwersytetu Krakowskiego w roku 1364. Negocjował graniczne porozumienie z Brandenburgią w roku 1368. nie można wykluczyć, że był współautorem koncepcji adoptowania przez Kazimierza Wielkiego księcia Kazimierza słupskiego, królewskiego wnuka. Po śmierci króla był wykonawcą jego testamentu. W literaturze uchodzi za przywódcę opozycji przeciw Ludwikowi Węgierskiemu, której celem było osadzenie na tronie polskim właśnie Kazimierza słupskiego, po śmierci Ludwika, który nie miał syna. Jednak interpretacja jego postawy wobec rządów andegaweńskich nie jest wcale tak jednoznaczna i wymyka się prostym osądom. W roku 1374, po śmierci Jarosława Bogorii ze Skotnik, opuscił urząd kanclerza krakowskiego i z poparciem cesarza rzymskiego Karola IV Luksemburskiego oraz króla Ludwika Węgierskiego, otrzymał w Awinionie od papieża Grzegorza XI sakrę biskupią i został arcybiskupem gnieźnieńskim.

  • 1377Ludwik Węgierski zorganizował zbrojną wyprawę na Litwę, ponieważ władający Chełmem i Bełzem bratanek Witolda nie składał mu hołdu lennego, który składał Kazimierzowi Wielkiemu. Wyprawę wsparł finansowo Janusz Suchywilk przeznaczając na nią 200 kop groszy praskich.
  • 1378 – zwołał synod biskupi w Kaliszu z udziałem biskupów: włocławskiego, lubuskiego i krakowskiego, którego celem było uwolnienie duchowieństwa od danin królewskich. Wysłano delegację z postulatami do Ludwika Węgierskiego, który zmniejszył poradlne z 3 na 2 grosze z łana. Został wyniesiony przez króla Ludwika Węgierskiego na pierwszy stopień senatu.

W czasie swojego pontyfikatu erygował min. kościół parafialny w Budzisławiu Kościelnym.

W 1364 roku został właścicielem klucza kobylańskiego, w skład którego wchodziła Dukla. Otrzymał ten klucz od swoich rodziców. W 1366 roku przekazał swoje dobra bratankom z wyłączeniem linii żeńskiej, ustanowił w ten sposób pierwszą ordynację w Polsce. Kazimierz Wielki potwierdził ten dokument. W 1376 r oddał zarząd nad zamkiem w Opatówku (własność biskupów gnieźnieńskich) swoim bratankom Piotrowi i Mikołajowi, którzy po jego śmierci nie chcieli go dobrowolnie zwrócić.

Bibliografia[edytuj]

  • Marceli Kosman: Między ołtarzem a tronem : poczet prymasów Polski. Poznań: Oficyna Wydawnicza G & P, 2000. ISBN 83-7272-017-7.
  • Antoni Gąsiorowski, Jerzy Topolski [red.]: Wielkopolski Słownik Biograficzny. Warszawa-Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, s. 288-289. ISBN 83-01-02722-3.