9 Pułk Strzelców Konnych (II RP)
| 9 Pułk Strzelców Konnych | |
| Historia | |
| Państwo | |
| Sformowanie | 1921 |
| Rozformowanie | 1939 |
| Patron | Kazimierz Pułaski |
| Tradycje | |
| Święto | 29 czerwca |
| Dowódcy | |
| Ostatni | płk Tadeusz Falewicz |
| Działania zbrojne | |
| kampania wrześniowa | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Hrubieszów (1921), Włodawa (1921-1924), Grajewo i Osowiec, Białystok (1924-1939) |
| Podporządkowanie | DOK IX (1921-1924), XI BK (1924-1929), BK "Białystok" (1929-1937), Podlaska BK (1937-1939) |
| Rodzaj wojsk | jazda (1921-1924), kawaleria (1924-1939) |
| Rodzaj sił zbrojnych | wojsko |
9 Pułk Strzelców Konnych im. gen. Kazimierza Pułaskiego (9 psk) - oddział kawalerii Wojska Polskiego II RP.
Pułk został sformowany 10 października 1921 roku w Hrubieszowie. Od listopada 1921 roku stacjonował eksterytorialnie w garnizonie: Włodawa (Okręg Korpusu Nr II), a od maja 1924 roku w garnizonach: Grajewo (dowództwo, 1 i 2 szwadron), Osowiec (3 szwadron i szwadron karabinów maszynowych) i Białystok (szwadron zapasowy) na terenie Okręgu Korpusu Nr III.
W latach 1921-1924 pułk był bezpośrednio podporządkowany dowódcy Okręgu Korpusu Nr IX w Brześciu, a pod względem wyszkolenia podlegał inspektorowi jazdy nr I w Wilnie, gen. bryg. Juliuszowi Rómmel. W tym okresie oddział był jednostką kawalerii dywizyjnej. W czasie mobilizacji formował i wystawiał ze swego składu trzy dywizjony kawalerii, każdy z plutonem karabinów maszynowych. W czasie wojny dywizjony miały walczyć w składzie 9, 20 i 30 DP. W 1924 roku pułk przestał spełniać funkcje kawalerii dywizyjnej. Przyjął organizację pułku kawalerii samodzielnej i został włączony w skład XI Brygady Kawalerii. W 1929 roku jednostka została podporządkowana dowódcy Brygady Kawalerii "Białystok", która w marcu 1937 roku została przemianowana na Podlaską Brygadę Kawalerii.
Święto pułkowe obchodzono 29 czerwca, w rocznicę walk stoczonych w 1920 roku przez I dywizjon 2 psk.
Spis treści |
[edytuj] Działania zbrojne
Kampanię wrześniową pułk odbył w ramach Podlaskiej Brygady Kawalerii.
Pułk brał udział w wypadzie do Prus Wschodnich w dniach 1 - 3 września docierając do miejscowości Bialla. Do 7 września walczył na odcinku Szczuczyn - Grajewo. Walczył następnie pod Ostrowią Mazowiecką, Małkinią, (8 - 10 września), Domanowem (12 - 13 września). Od 28 września walczył z sowiecką kawalerią i bronią pancerną. Od 3 do 5 października walczył w bitwie pod Kockiem, gdzie zakończył swój szlak wojenny.
[edytuj] Pułk w Armii Krajowej
W AK od 1943 zaczęło się odtwarzanie pułku. Rozwiązanie nastąpiło w styczniu 1945, wraz z rozwiązaniem AK.
[edytuj] Strzelcy konni
Dowódcy pułku:
- mjr Adam Michalski (p.o. 10 X - 25 XI 1921)
- ppłk/płk Franciszek Kaczkowski (25 XI 1921 - 1 I 1928)
- płk dypl. Tadeusz Grabowski (1 I 1928 - 15 VIII 1931)
- mjr Bronisław Lechowski (cz.p.o. 15 VIII - X 1931)
- mjr Jerzy Staniszewski (do 28 X 1931)
- ppłk/płk Tadeusz Falewicz (28 X 1931 - 6 X 1939)
- rtm. Wiktor Konopko (1944 - poległ)
Oficerowie pułku:
- mjr Józef Trenkwald
- por. rez. Wacław Budzyński
Obsada personalna we wrześniu 1939
- dowódca pułku - płk Tadeusz Falewicz
- zastępca dowódcy – mjr Józef Trenkwald
- kwatermistrz - mjr Bohdan Dobrzyński
- dowódca 1 szwadronu – rtm. Władysław Robak
- dowódca 2 szwadronu - por. Zygmunt Tucewicz
- dowódca 3 szwadronu - rtm. Waldemar Waldeck
- dowódca 4 szwadronu – rtm. Jan Bielicki
- dowódca szwadronu ckm – rtm. Walenty Pierzak
- dowódca plutonu przeciwpancernego - por. Henryk Kosz
- dowódca plutonu kolarzy - ppor. Stanisław Rowiński
- dowódca plutonu łączności - ppor. Edward Maruszczak
[edytuj] Symbole pułku
Odznaka pamiątkowa
Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 26, poz. 295 z 2 października 1928 roku. Posiada kształt Krzyża Rupperta o wypukło zaokrąglonych końcach ramion powleczonych przezroczystą emalią. Pośrodku krzyża okrągła szmaragdowa tarcza z amarantowym obrzeżem, na której wpisano numer i inicjały 9 SK. Jednoczęściowa - oficerska wykonana w srebrze, emaliowana. Wymiary: 40x40 mm. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa [1]
Barwy
Proporczyk szmaragdowo-żółty z wąskim amarantowym paskiem pośrodku.
Czapka rogatywka, otok żółty[2].
Spodnie długie[a] ciemnogranatowe, lampasy żółte, wypustka żółta
Żurawiejka
- Poznać Pana po cholewie,
- to "Dziewiąty" Pułk w Grajewie.
- Lance do boju, szable w dłoń ...
- 0 "Dziewiątym" to nikt nie wie,
- bo on siedzi gdzieś w Grajewie.
- Lance do boju, szable w dłoń ...
- Dużo synów miała Ewa
- Lecz najlepsi są z Grajewa
- Lance do boju, szable w dłoń ...
- Jajecznica ze szczypiorem
- Dziewiątego pułku wzorem
- Lance do boju, szable w dłoń ...
Uwagi
- ↑ szasery
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
- Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1990. ISBN 83-211-1104-1.
- "Księga jazdy polskiej": pod protektoratem marsz. Edwarda Śmigłego–Rydza. Warszawa 1936. Reprint: Wydawnictwo Bellona Warszawa 1993
- Najkrótsza historia 9 psk i Ordre de Bataille w dniu 01.09.1939 r., Towarzystwo Przyjaciół 9 Pułku Strzelców Konnych w Grajewie
- Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siy Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5.
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||