9 Pułk Strzelców Konnych (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy 9 Pułku Strzelców Konnych (II RP). Zobacz też: 9 Pułk Strzelców Konnych.
9 Pułk Strzelców Konnych
Prop 9psk.png
Historia
Państwo Polska II Rzeczpospolita
Sformowanie 1921
Rozformowanie 1939
Patron Kazimierz Pułaski
Tradycje
Święto 29 czerwca
Tradycje jednostki kontynuuje lub kontynuowały 15 Brygada Zmechanizowana
Dowódcy
Ostatni płk Tadeusz Falewicz
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Hrubieszów (1921),
Włodawa (1921-1924),
Grajewo i Osowiec, Białystok (1924-1939)
Podporządkowanie DOK IX (1921-1924),
XI BK (1924-1929),
BK „Białystok” (1929-1937),
Podlaska BK (1937-1939)
Rodzaj wojsk jazda (1921-1924),
kawaleria (1924-1939)
Rodzaj sił zbrojnych wojsko

9 Pułk Strzelców Konnych im. gen. Kazimierza Pułaskiego (9 psk) – oddział kawalerii Wojska Polskiego II RP.

Pułk w okresie pokoju[edytuj | edytuj kod]

Pułk został sformowany 10 października 1921 roku w Hrubieszowie. Od listopada 1921 roku stacjonował eksterytorialnie w garnizonie: Włodawa (Okręg Korpusu Nr II), a od maja 1924 roku w garnizonach: Grajewo (dowództwo, 1 i 2 szwadron), Osowiec (3 szwadron i szwadron karabinów maszynowych) i Białystok (szwadron zapasowy) na terenie Okręgu Korpusu Nr III.

W latach 1921-1924 pułk był bezpośrednio podporządkowany dowódcy Okręgu Korpusu Nr IX w Brześciu, a pod względem wyszkolenia podlegał inspektorowi jazdy nr I w Wilnie, gen. bryg. Juliuszowi Rómmel. W tym okresie oddział był jednostką kawalerii dywizyjnej. W czasie mobilizacji formował i wystawiał ze swego składu trzy dywizjony kawalerii, każdy z plutonem karabinów maszynowych. W czasie wojny dywizjony miały walczyć w składzie 9, 20 i 30 DP.

W 1924 roku pułk przestał spełniać funkcje kawalerii dywizyjnej. Przyjął organizację pułku kawalerii samodzielnej i został włączony w skład XI Brygady Kawalerii.

W 1929 roku jednostka została podporządkowana dowódcy Brygady Kawalerii „Białystok”, która w marcu 1937 roku została przemianowana na Podlaską Brygadę Kawalerii.

W dniu 18 lutego 1933 roku Minister Spraw Wojskowych koszarom pułku w Grajewie nadał nazwę „Koszary imienia generała Kazimierza Pułaskiego”[1].

Święto pułkowe obchodzono 29 czerwca, w rocznicę walk stoczonych w 1920 roku przez I dywizjon 2 psk.

Działania zbrojne[edytuj | edytuj kod]

Kampanię wrześniową pułk odbył w ramach Podlaskiej Brygady Kawalerii.

Pułk brał udział w wypadzie do Prus Wschodnich w dniach 1 – 3 września docierając do miejscowości Bialla. Do 7 września walczył na odcinku Szczuczyn – Grajewo. Walczył następnie pod Ostrowią Mazowiecką, Małkinią (8 – 10 września), Domanowem (12 – 13 września). Od 28 września walczył z sowiecką kawalerią i bronią pancerną. Od 3 do 5 października walczył w bitwie pod Kockiem, gdzie zakończył swój szlak wojenny.

W AK od 1943 zaczęło się odtwarzanie pułku. Rozwiązanie nastąpiło w styczniu 1945, wraz z rozwiązaniem AK.

Sgo narew 1939.png
Bitwa kock 1939 1.png
Bitwa kock 1939 2.png

Strzelcy konni[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy pułku:

  • mjr Adam Michalski (p.o. 10 X – 25 XI 1921)
  • ppłk/płk Franciszek Kaczkowski (25 XI 1921 – 1 I 1928)
  • płk dypl. Tadeusz Grabowski (1 I 1928 – 15 VIII 1931)
  • mjr Bronisław Lechowski (cz.p.o. 15 VIII – X 1931)
  • mjr Jerzy Staniszewski (do 28 X 1931)
  • ppłk/płk Tadeusz Falewicz (28 X 1931 – 6 X 1939)
  • rtm. Wiktor Konopko (1944 – poległ)

Oficerowie pułku:

Obsada personalna we wrześniu 1939

  • dowódca pułku – płk Tadeusz Falewicz
  • zastępca dowódcy – mjr Józef Trenkwald
  • kwatermistrz – mjr Bohdan Dobrzyński
  • dowódca 1 szwadronu – rtm. Władysław Robak
  • dowódca 2 szwadronu – por. Zygmunt Tucewicz
  • dowódca 3 szwadronu – rtm. Waldemar Waldeck
  • dowódca 4 szwadronu – rtm. Jan Bielicki
  • dowódca szwadronu ckm – rtm. Walenty Pierzak
  • dowódca plutonu przeciwpancernego – por. Henryk Kosz
  • dowódca plutonu kolarzy – ppor. rez. Mieczysław Franciszek Rowiński
  • dowódca plutonu łączności – ppor. Edward Maruszczak

Symbole pułku[edytuj | edytuj kod]

Pomnik w Grajewie

Odznaka pamiątkowa
Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 26, poz. 295 z 2 października 1928 roku. Posiada kształt Krzyża Rupperta o wypukło zaokrąglonych końcach ramion powleczonych przezroczystą emalią. Pośrodku krzyża okrągła szmaragdowa tarcza z amarantowym obrzeżem, na której wpisano numer i inicjały 9 SK. Jednoczęściowa – oficerska wykonana w srebrze, emaliowana. Wymiary: 40x40 mm. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk – Warszawa[2]

Barwy
Proporczyk szmaragdowo-żółty z wąskim amarantowym paskiem pośrodku.

Otok żółty.png Czapka rogatywka, otok żółty[3].

Spod 3pszw.png Szasery ciemnogranatowe z żółtymi lampasami i takąż wypustką.

Żurawiejka

Poznać Pana po cholewie,
to „Dziewiąty” Pułk w Grajewie.
Lance do boju, szable w dłoń ...
0 „Dziewiątym” to nikt nie wie,
bo on siedzi gdzieś w Grajewie.
Lance do boju, szable w dłoń ...
Dużo synów miała Ewa
Lecz najlepsi są z Grajewa
Lance do boju, szable w dłoń ...
Jajecznica ze szczypiorem
Dziewiątego pułku wzorem
Lance do boju, szable w dłoń ...

Przypisy

  1. Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 2 z 18 lutego 1933 r., poz. 23.
  2. Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 223.
  3. Dziennik Rozkazów MSWojsk. nr 6 z 24 lutego 1928 roku.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

'