Lockheed S-3 Viking

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Lockheed S-3 Viking
(dane wersji S-3A)
S-3B Viking
S-3B Viking
Dane podstawowe
Państwo  Stany Zjednoczone
Producent Lockheed Corporation
Typ samolot patrolowy
Konstrukcja grzbietopłat o konstrukcji metalowej, podwozie trójpodporowe – chowane w locie
Załoga 4 (2 pilotów, oficer taktyczny, operator systemu radioakustycznego)
Historia
Data oblotu 21 stycznia 1972
Lata produkcji 19741978
Dane techniczne
Napęd 2 silniki turbinowe General Electric TF34-GE-100
Ciąg 4127 daN (4207 kG) (każdy)
Wymiary
Rozpiętość 20,93 m (całkowita)
8,99 m (po złożeniu skrzydeł)
Długość 16,26 m
Wysokość 6,93 m
Powierzchnia nośna 55,55 m²
Masa
Własna 12 088 kg
Startowa 19 277 kg (normalna)
23 831 kg (z maksymalnym podwieszonym uzbrojeniem)
Osiągi
Prędkość maks. 834 km/h
Prędkość przelotowa 686 km/h
Prędkość patrolowa 296 km/h (na małej wysokości)
Prędkość wznoszenia 21,3 m/s
Pułap 10 670 m
Zasięg 3 705 km (normalny)
5 558 km (maksymalny)
Dane operacyjne
Uzbrojenie
patrz tekst
Wyposażenie dodatkowe
patrz tekst
Użytkownicy
Stany Zjednoczone
Rzuty
Rzuty samolotu
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Lockheed S-3 Vikingamerykański samolot patrolowy, bazujący na pokładach lotniskowców, opracowany i zbudowany w 1972 roku w amerykańskiej wytwórni lotniczej Lockheed Corporation.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1969 roku w biurze konstrukcyjnym amerykańskiej wytwórni Lockheed Corporation opracowano projekt samolotu patrolowego, bazującego na pokładach lotniskowców, a przeznaczonego do patrolowania akwenów morskich oraz wykrywania i zwalczania okrętów podwodnych. Projekt ten otrzymał oznakowanie S-3 Viking.

Był to dwusilnikowy samolot, grzbietopłat o skrzydłach skośnych, mający odpowiednie do wykonywanych zadań wyposażenie elektroniczne i akustyczne oraz różnorodne i silne uzbrojenie.

Pierwszy prototyp został oblatany w dniu 21 stycznia 1972 roku. W sumie zbudowano jeszcze siedem prototypów a ostatni został oblatany w 1973 roku.

Produkcję seryjną rozpoczęto w 1974 roku, modernizując w kolejnych latach samolot. Produkcję zakończono w 1978 roku. Łącznie w latach 19741978 zbudowano 187 samolotów S-3 Viking wszystkich wersji.

Samolot S-3B Viking startujący z lotniskowca USS Abraham Lincoln. (sierpień 2002 rok)
Samolot S-3 Viking ze złożonymi skrzydłami na pokładzie lotniskowca

Produkowane wersje samolotu S-3 Viking[edytuj | edytuj kod]

  • S-3A Viking – wersja podstawowa, samolot patrolowy
  • S-3B Viking – zmodernizowane samoloty wersji podstawowej, różniące się systemem przetwarzania danych pochodzących z boi akustycznych, nowocześniejszą stacją radiolokacyjną oraz możliwością podwieszania i odpalania pocisków rakietowych Harpoon. Początkowo na tę wersję przerobiono 2 samoloty S-3A (oblot pierwszego nastąpił 13 września 1984 roku). W latach osiemdziesiątych przerobiono dalszych 30 samolotów, a w 1991 roku 160.
  • US-3A – wersja transportowo-dostawcza, przeznaczona do przewozu 6 osób i 2100 kg ładunku lub 3400 kg ładunku przy dwuosobowej załodze z lądu na pokład lotniskowca. Samolot ten miał możliwość przewiezienia pod skrzydłami 2 kontenerów z silnikami turbinowymi. Oblot pierwszego samolotu tej wersji nastąpił 2 lipca 1976 roku. Łącznie zbudowano 30 samolotów tej wersji.
  • KS-3A – wersja latającego zbiornikowca z zamontowanymi dodatkowymi zbiornikami paliwa w komorach bombowych i komorach innego uzbrojenia wewnętrznego oraz ze dwoma zbiornikami podwieszanymi pod skrzydłami. Samolot ten mógł łącznie przewieźć 9318 kg paliwa.
  • ES-3A – wersja przeznaczona wyłącznie do zwiadu elektronicznego , wyposażona m.in. w 60 anten na kadłubie. Załoga może dokładnie określić położenie samolotu w przestrzeni we współpracy z systemem satelitarnym GPS.

Użycie w lotnictwie[edytuj | edytuj kod]

Samoloty S-3A Viking zostały wprowadzone w 1974 roku do lotnictwa amerykańskiej marynarki wojennej. Uroczyste wprowadzenie nastąpiło w dniu 20 lutego 1974 roku. Następnie sukcesywnie wprowadzano je do jednostek lotnictwa marynarki i na poszczególne lotniskowce.

Zmodernizowane samoloty wersji S-3B Viking wprowadzono do jednostek w grudniu 1987 roku. Używane były wyłącznie przez lotnictwo marynarki USA.

Samoloty zostały wycofane z użycia 30 stycznia 2009.

Opis konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

Samolot Lockhhed S-3A Viking jest czteromiejscowym pokładowym samolotem patrolowym do wykrywania i zwalczania okrętów podwodnych. Grzbietopłatem o konstrukcji metalowej (skrzydła i usterzenie pionowe – składane do bazowania na lotniskowcach). Podwozie trójpodporowe z kółkiem przednim wciąganym hydraulicznie w locie. Z tyłu w dolnej części kadłuba znajduje się hak wypuszczany podczas lądowania do chwytania lin hamujących rozpiętych w poprzek pokładu lotniskowca. Napęd: 2 dwuprzepływowe silniki turbinowe. Samolot wyposażany jest w klimatyzowaną kabinę ciśnieniową mieszczącą z przodu obok siebie fotele I i II pilota, a za nimi fotele oficera taktycznego i operatora systemu radioakustycznego.

Obok przyrządów pokładowych pilotażowo-nawigacyjnych, w skład wyposażenia samolotu wchodzą:

  • stacja radiolokacyjna AN/APS 116 – umożliwiająca wykrywanie małych obiektów i stosowania do celów nawigacyjnych
  • komputer centralny Sperry Univac AN/AYK-10 – służący do sterowania systemem poszukiwania i niszczenia okrętów podwodnych
  • bezwładnościowy system nawigacyjny
  • system dopplerowski APN-200
  • wysokościomierz radiolokacyjny z urządzeniem ostrzegającym
  • system łączności z bojami hydroakustycznymi
  • system wykrywania pasywnego
  • radiowe boje hydroakustyczne i odbiornik do odbierania z nich sygnałów
  • kamera termowizyjna z wybieraniem liniowym z dwoma obiektywami (szerokokątnym i teleobiektywem o zmiennej ogniskowej) umieszczona w wysuwanej z kadłuba do dołu wysuwanej wieżyczce – służącej do wykrywania promieniowania podczerwonego celu (wieżyczka ustawiana jest przez komputer, a cel po wykryciu śledzony jest automatycznie)
  • magnetometr przeznaczony do zwiększenia dokładności oznaczenia położenia celu

Uzbrojenie:

  • 4 torpedy Mk 46 lub 4 miny przeciwpodwodne Mark 57 albo
  • 4 bomby ogólnego przeznaczenia Mk 82 względnie 4 miny głębinowe Mk 53 albo
  • niekierowane pociski rakietowe lub kierowane pociski rakietowe przeciwokrętowe Harpoon o masie 2 x 529 kg
  • bomby oświetleniowe rozmieszczone w komorach bombowych i podwieszone na dwóch węzłach pod skrzydłami
  • w tylnej części kadłuba w prowadnicach rurowych znajduje się 60 boi radioakustycznych

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]