Northrop YB-35

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Northrop YB-35
XB-35 w locie
XB-35 w locie
Dane podstawowe
Państwo  Stany Zjednoczone
Producent Northrop
Typ ciężki bombowiec strategiczny
Konstrukcja metalowa
Załoga 9+
Historia
Data oblotu 26 czerwca 1946
Egzemplarze 3
Dane techniczne
Napęd 4 x Pratt & Whitney R-4360
Moc 3000 KM każdy
Wymiary
Rozpiętość 52,2 m
Długość 16,2 m
Wysokość 8 m
Powierzchnia nośna 370 m²
Masa
Własna 54.432 kg
Użyteczna 82.000 kg
Startowa 95.000 kg
Osiągi
Prędkość maks. 629 km/h
Prędkość wznoszenia 190 m/min
Pułap praktyczny 12.100 m
Zasięg 13.100 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
20 km 12,7 mm, do 7257 kg bmb
Użytkownicy
United States Army Air Forces/United States Air Force
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Northrop YB-35 (Northrop NS-9) – amerykański ciężki bombowiec strategiczny typu latające skrzydło którego projektowanie i budowę rozpoczęto w czasie II wojny światowej. Samolot powstał na zamówienie United States Army Air Forces (AAF) na bombowiec będący w stanie przenieść 10.000 funtów bomb i z zasięgiem 10.000 mil (4535 kg bomb i 16.093 km). Początkowo zamówiono dwa eksperymentalne, trzynaście testowych i dwieście produkcyjnych maszyn tego typu (XB-35, YB-35 i B-35) ale z powodu znacznych opóźnień w ich konstrukcji kontrakt został anulowany po wybudowaniu zaledwie trzech samolotów. Wersją rozwojową YB-35 został Northrop YB-49 z napędem odrzutowym.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Geneza[edytuj | edytuj kod]

W kwietniu 1941 dowództwo United States Army Air Corps (Siły Powietrzne Armii Amerykańskiej, przemianowane w późniejszym czasie na Army Air Forces) ogłosiło konkurs na ciężki bombowiec strategiczny o zasięgu wynoszącym przynajmniej 10.000 mil, zdolnym przenieść ładunek bomb o masie 10.000 funtów z prędkością przelotową 300 mil na godzinę na pułapie 40.000 stóp (odpowiednio 16.093 km, 4353 kg, 482 km/h i 12.192 m)[1]. W Stanach Zjednoczonych spodziewano się wówczas rychłej kapitulacji Wielkiej Brytanii i uważano, że do prowadzenia wojny przeciwko III Rzeszy będzie potrzebny bombowiec o zasięgu międzykontynentalnym[1]. W odpowiedzi na konkurs w wytwórniach Boeing, Consolidated, North American, Canadian Car & Foundry (CC&F)oraz Northrop powstało szereg projektów z których wybrano samoloty Consolidated i Northropa[1].

Consolidated zaprojektował wówczas dwa samoloty, pierwszy z nich, Model 36, został zaakceptowany do produkcji jako późniejszy Consolidated B-36, ale zaprojektowano wówczas także inny bombowiec, znany jako Consolidated Six-Engine, Long Range, Flying Wing Bombardment Airplane w układzie latającego skrzydła[1][2]. Główny projektant CC&F, Vincent Justus Burnelli, także zaprojektował samoloty w układzie zbliżonym do latającego skrzydła[2]. Projekty Burnelli B-2000/B-1000B nie zostały co prawda zaakceptowane (między innymi z powodów politycznych, a nie technicznych), ale już samo to, że w różnych firmach niezależnie zaprojektowano samoloty w układzie latających skrzydeł pokazywało, że wielu projektantów uważało iż jedynie takie rozwiązanie dawało nadzieję na stworzenie samolotu o wymaganych osiągach[3][2].

Oficjalny kontrakt (W535-AC-21341) podpisano 22 listopada 1941, w zakładach Northropa miano zbudować latający model samolotu w skali 1:3 (Northrop N-9M), jedną pełnoskalową makietę samolotu i prototyp XB-35 z opcją na produkcję drugiego prototypu[2]. Data dostawy pierwszego XB-35 została bardzo optymistycznie ustalona na listopad 1943[2].

N-9M[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Northrop N-9M.
N-9M-B

Prace nad pierwszym N-9M rozpoczęto od razu po podpisaniu kontraktu, w czasie ich trwania podpisano dodatkowy kontrakt (W535-AC-33920) opiewający między innymi na dwa dodatkowe prototypy N-9M[2]. Pierwszy N-9M (oznacznie N-9M-1, brak numeru seryjnego Armii i rejestracji cywilnej) wzbił się w powietrze 27 grudnia 1942, w trakcie jego oblatywania borykano się z szeregiem problemów, do 19 maja 1943 samolot spędził w powietrzu jedynie 22,5 godziny[2]. 19 maja pilotowana przez Maxa Constanta maszyna rozbiła się zabijając pilota[2]. 24 czerwca 1943 w powietrze po raz pierwszy wzleciał N-9M-2 który był oblatywany do końca roku, w tym czasie pracowano już nad pierwszym prototypem XB-35 i trzecim N-9M[2]. który otrzymał oznaczenie N-9M-A i zdecydowano się na budowę czwartego N-9M noszącego oznaczenie N-9M-B[4].

28 czerwca 1944 N-9M-A został zaakceptowany przez AAF, samolot miał już wówczas bardzo zbliżoną konstrukcję do właściwego XB-35[4]. Testy samolotu były kontynuowane do końca roku, w tym czasie AAF przyjął także N-9M-B[4]. Wszystkie N-9M były testowane do końca wojny, N-9M-B został przekazany do Chino Planes of Fame Museum, używany wcześniej Northrop N-1M trafił do National Air & Space Museum, a dwa pozostałe N-9M zostały złomowane[4].

XB-35[edytuj | edytuj kod]

Już w trakcie przedłużających się prac nad pierwszym prototypem, Northrop otrzymał zamówienie na trzynaście samolotów testowych (YB-35) i dwieście samolotów produkcyjnych (B-35)[4]. Spodziewano się, że pierwszy prototyp odbędzie pierwszy lot w połowie 1945, Jack Northrop rozpoczął wówczas poszukiwania firmy która zgodziłaby się na produkcję seryjną samolotów[4]. W porozumieniu z AAF zdecydowano, że Northrop zajmie się produkcją prototypów i serii przedprodukcyjnej YB, a produkcja seryjna będzie miała miejsce w zakładach Glen L. Martin Company[4].

Prace nad pierwszym XB-35 posuwały się bardzo powoli w miarę postępów z testowaniem i analizą danych pochodzących z N-9M[5] ale powoli stawało się oczywiste, że osiągi nowego bombowca nie będą tak dobre jak początkowo zakładano[6]. 24 maja 1944 Pentagon zdecydował się anulować kontrakt Martina na 200 samolotów, ale dowództwo Air Technical Service Command uważało, że należy program powinien być przynajmniej częściowo kontynuowany i w grudniu 1944 podjęto decyzję aby nie zaprzestawać prac nad prototypami[6]. Po zakończeniu wojny w Europie AAF zdecydował się anulować projekty samolotów z napędem śmigłowym i Northrop został poinstruowany aby dwa prototypy XB-35 zostały przebudowana na napęd odrzutowy z silnikami Allison J-35-A-5[6]. Nowy projekt otrzymał oznaczenie YB-35B, w późniejszym czasie zmienione na Northrop YB-49[6]. Jeszcze w czasie prac nad pierwszym XB-35 kontrakt został ponownie zmieniony, dowództwo AAF zażyczyło aby zbudowano dwa YB-35 mające zastąpić dwa samoloty przebudowane na napęd odrzutowy[7]. Dwa dodatkowe prototypy miały powstać w nieco zmodyfikowanej wersji i otrzymały oznaczenie YB-35A[7].

Pierwszy XB-35 (numer seryjny AAF 42-13603) został ukończony w połowie 1946, po raz pierwszy wzbił się w powietrze 25 czerwca, za jego sterami zasiadał Max R. Stanley[7]. Pierwszy lot został zakończony tuż po starcie z powodu problemów z silnikami, te same problemy powtarzały się w czasie całego programu testowego[7]. Pierwszy prototyp odbył łącznie dziewiętnaście lotów, ostatni lot odbył się 11 września 1946[7]. W trakcie oblatywania samolotu odkryto, że był on trudny w pilotażu, bardzo niestabilny i cierpiał na problemy z silnikami i ich chłodzeniem, żadna z tych wad nie została do końca wyeliminowana w żadnym z prototypów[7].Drugi prototyp (42-38323) wzbił się w powietrze 26 czerwca 1947 ale podobne problemy spowodowały zawieszenie jego program testowy po zaledwie ośmiu lotach[7].

Z powodu ciągłych kłopotów ze śmigłami przeciwbieżnymi postanowiono je zastąpić tradycyjnymi śmigłami i loty zostały wznowione 12 lutego 1948, okazało się jednak, że nowe śmigła pogorszyły osiągi samolotu i powodowały znaczne wibracje[7]. W tym czasie ukończono pierwszy z zamówionych YB-35A (42-102366) który od początku dostał tradycyjne śmigła, został wyposażony także we wszystkie systemy pokładowe włącznie z uzbrojeniem obronnym[7]. Pierwszy lot YB-35A odbył się 15 maja 1948[7].

Pomimo znacznych modyfikacji wprowadzonych do nowego samolotu, także ta maszyna cierpiała na podobne problemy jak jej poprzednicy i program rozwojowy został YB-35 został ostatecznie zakończony[7].

Opis konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

Northrop yB-35 był czterosilnikowym, ciężkim samolotem bombowym o układzie latającego skrzydła[4]. Rozpiętość skrzydeł wynosiła 52,2 metry, długość maszyny 16,2 metrów, a jej wysokość 6,2 metry[4]. Skrzydło samolotu miało zbieżną cięciwę o skosie krawędzi natarcia wynoszącym 27°[4]. Samolot miał podwozie trójkołowe, chowane w locie, z kołem przednim[5].

Konstrukcja samolotu była prawie całkowicie metalowa, w znacznej części używała stopów aluminiowych opracowanych przez Alcola[5].

Powierzchnia nośna wynosiła 370 m² co przy normalnej masie startowej 82.000 kilogramów dawało obciążenie powierzchni wynoszące 220 kg/m²[6]. Masa własna maszyny wynosiła 120.000 tysięcy funtów, a maksymalna masa startowa do 209.000 funtów (54.423 i 95.000 kg)[6].

Samolot był napędzany czterema silnikami typu Pratt & Whitney R-4360 o mocy 3000 KM każdy w układzie pchającym, umieszczonymi na krawędzi spływu skrzydła[6]. Samoloty początkowo były wyposażone w śmigła przeciwbieżne wymienione w późniejszym czasie na tradycyjne, pojedyncze śmigła[6].

Uzbrojenie obronne stanowiło dwadzieścia karabinów maszynowych kalibru 12,7 mm w dziesięciu zdalnie kierowanych wieżyczkach uzbrojonych w dwa karabiny maszynowe każda[6].

Załogę stanowiło przynajmniej dziewięć osób[4] - pilot, drugi pilot, mechanik pokładowy, radiooperator, bombardier i trzech strzelców pokładowych[5]. W dłuższych misjach załoga samolotu mogła być powiększona o dodatkową obsługę, na pokładzie znajdowało się sześć składanych łóżek i mała kuchnia[5].

Samolot miał osiem osobnych komór bombowych w których mógł przenosić łącznie do 16.000 funtów bomb (7257 kg)[5].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 B. Rose: Secret Projects. s. 73.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 B. Rose: Secret Projects. s. 75.
  3. B. Rose: Secret Projects. s. 74.
  4. 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 B. Rose: Secret Projects. s. 76.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 B. Rose: Secret Projects. s. 77.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 6,8 B. Rose: Secret Projects. s. 78.
  7. 7,00 7,01 7,02 7,03 7,04 7,05 7,06 7,07 7,08 7,09 7,10 B. Rose: Secret Projects. s. 79.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bill Rose: Secret Projects: Flying Wings And Tailless Aircraft. Midland Publishing. ISBN 978-1-85780-320-4.
  • Garry R. Pape, John Creighton Campbell, Donna M. Campbell, John Howard Northrop: The Flying Wings of Jack Northrop: A Photo Chronicle. Schiffer Publishing. ISBN 978-0-88740-597-6.