Lockheed U-2

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
U-2R lub TR-1
Lockheed U-2 Dragon Lady
Lockheed U-2 Dragon Lady
Dane podstawowe
Państwo  Stany Zjednoczone
Producent Lockheed
Typ samolot rozpoznawczy
Załoga 1
Historia
Data oblotu 1 sierpnia 1955
Egzemplarze 54
Dane techniczne
Napęd Jeden silnik turboodrzutowy Pratt & Whitney J75-P-13B
Wymiary
Rozpiętość 30,9 m
Długość 19,2 m
Wysokość 4.8 m
Powierzchnia nośna 92.9 m²
Masa
Użyteczna 6,800 kg
Startowa 18,600 kg
Osiągi
Prędkość maks. 821 km/h
Pułap 27 400 m
Zasięg 5633 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
Brak
Użytkownicy
USAF
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Lockheed U-2 - amerykański wysokościowy samolot rozpoznawczy zbudowany na zamówienie CIA, lecz użytkowany również przez USAF i NASA. Samolot otrzymał nieoficjalny przydomek "Dragon Lady".

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Stratosferyczny jednosilnikowy odrzutowy samolot rozpoznawczy o konstrukcji półskorupowej wykonanej z duraluminium, z charakterystycznymi skrzydłami o dużej rozpiętości, nadającymi samolotowi własności lotne szybowca. Kabina z fotelem wyrzucanym (tylko późniejsze wersje) hermetyzowana częściowo (zapewniająca na dużych wysokościach ciśnienie odpowiadające ciśnieniu atmosferycznemu na wysokości 8800 m n.p.m.) wymaga noszenia przez pilota całkowicie ciśnieniowego kombinezonu, zbliżonego konstrukcyjnie do skafandrów astronautów (model S1034 produkcji David Clark Company).

Na godzinę przed startem, a potem w ciągu całego lotu pilot oddycha powietrzem z wyższym niż normalnie stężeniem tlenu, co ma obniżyć zawartość azotu we krwi, zwiększyć jej wysycenie tlenem i zredukować następstwa hipoksemii w wyniku ewentualnej dekompresji na znacznej wysokości.

Nowe wyposażenie kokpitu.
Pilot jest już odcięty od powietrza atmosferycznego, oddycha czystym tlenem z systemów pokładowych.

Na pokładzie znajdują się urządzenia radiolokacyjne i fotograficzne umożliwiające obserwację obiektów położonych do 480 km w bok od samolotu. Wiele urządzeń znajduje się w stałych zasobnikach w skrzydłach. Podwozie jednośladowe chowane, z odrzucanymi przy starcie podpórkami pod skrzydłami. W latających obecnie wersjach sukcesywnie do roku 1998 zmodernizowano napęd, wymieniając go na lżejsze i oszczędniejsze jednostki General Electric F-118-101, zapewniające jednocześnie większą siłę ciągu.

Modernizacji poddano również awionikę, wyposażenie kokpitu i urządzenia elektroniczne (m.in. samolot wyposażono w nowoczesny system radarowy Raytheon ASARS-2).

Znane misje[edytuj | edytuj kod]

U-2 w wersji TR-1B

Wiadomo, że U-2 latały z misjami rozpoznawczymi nad terytorium ZSRR, Chin, Kuby i innych państw bloku wschodniego. Wykryły one m.in. istnienie kosmodromu Bajkonur (5 sierpnia 1957) oraz stanowiska rakiet SS-4 podczas Kryzysu kubańskiego (14 października 1962). W trakcie jednej z tych misji zginął major Rudolf Anderson zestrzelony nad Kubą.

Nazwę U-2 świat poznał wkrótce po 1 maja 1960, kiedy to radzieckie rakiety przeciwlotnicze S-75 strąciły samolot pilotowany przez Francisa Gary'ego Powersa w pobliżu Swierdłowska (obecnie Jekaterynburg). Ze względu na stratosferyczną wysokość lotu (i brak bojowych testów rakiet) do jego zniszczenia konieczne było wystrzelenie aż czternastu rakiet S-75 (wiązało się to z dekonspiracją ich osiągów, które skrzętnie ukrywano).[potrzebne źródło] W zwalczaniu U-2 uczestniczyły także 2 samoloty myśliwskie MiG-19. Jeden z nich, pilotowany przez por. S.Safranowa, został zestrzelony na skutek błędu obsługi naziemnej stacji radio-lokacyjnej (pilot poległ). Pilot drugiej maszyny, zdołał uniknąć trafienia gwałtownie nurkując.

W latach 1960-1968, w ramach tajnego programu, samoloty U-2 startujące z Tajwanu, należące do Sił Powietrznych Republiki Chińskiej, wykonały 102 loty zwiadowcze nad komunistycznymi Chinami ze stratą pięciu samolotów.

Samolot miał służyć w amerykańskich siłach powietrznych do 2014 (miały go zastąpić bezzałogowe samoloty RQ-4 Global Hawk) jednak w wyniku cięć wydatków Pentagonu, zamiast nowych bezzałogowców, USAF planuje dalszą eksploatację samolotów U-2, przynajmniej do 2023.[1][2].

Przypisy

Historia rozwoju i wersje[edytuj | edytuj kod]

  • Jednomiejscowy prototyp z silnikiem Pratt&Whitney J57-P-37 oblatano 1 sierpnia 1955 roku.
  • U-2A - pierwsza, jednomiejscowa wersja produkcyjna z silnikiem Pratt&Whitney J57-P-31 o ciągu 57,85 kN. Korzystało z nich zarówno CIA jak i USAF.
  • U-2B - modyfikacja należących do CIA U-2A polegająca m.in. na dodaniu fotela katapultowego i wymianie silnika na Pratt&Whitney J75-P-13A o ciągu 66,75 kN.
  • WU-2A - przeróbka pięciu samolotów U-2A należących do USAF na maszyny meteorologiczne, służące do pobierania próbek powietrza na dużych wysokościach.
  • U-2C - przeróbka wszystkich U-2A należących do USAF polegająca na wymianie silnika na Pratt&Whitney J75-P-13B o ciągu 75,57 kN i związanym z tym powiększeniu wlotów powietrza znajdujących się przy kadłubie dokonana w 1966.
  • U-2D - pięć ostatnich z pierwszej serii samolotów dla USAF. Jest to wersja przeznaczona do pomiarów telemetrycznych w czasie prób pocisków rakietowych.
  • U-2CT - dwumiejscowa wersja treningowa USAF. Powstały dwa takie samoloty przerobione z jednego U-2C w 1973 i jednego U-2D w 1975.
  • U-2E - modernizacja 18 należących do CIA U-2A i U-2B identyczna z U-2D.
  • U-2R - jednomiejscowe rozwinięcie U-2A dla USAF i CIA z 28 sierpnia 1967. Samoloty należące do USAF i stacjonujące w Europie otrzymały na prośbę sojuszników mniej "szpiegowskie" oznaczenie TR-1A (od ang. Tactical Reconnaissance - "rozpoznanie taktyczne") jednak po 1989 wrócono do oznaczenia U-2R.
  • ER-2 - wersja U-2R dla NASA pozbawiona urządzeń wojskowych, wykorzystywana m.in. do badań geologicznych .
  • TR-1B - dwumiejscowa wersja treningowa TR-1. Po 1989 przemianowana na TU-2R.
  • U-2S - modernizacja U-2R polegająca na wymianie silnika na General Electric F118-GE-101 o ciągu 84,5 kN oraz unowocześnieniu urządzeń elektronicznych. Wersję oblatano 23 maja 1989.
  • TU-2S - dwumiejscowa wersja treningowa U-2S.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]