To jest dobry artykuł

Boeing P-8 Poseidon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Boeing P-8 Poseidon
Boeing P-8 Poseidon
Dane podstawowe
Państwo  Stany Zjednoczone
Producent Boeing
Typ morski samolot rozpoznawczy
Konstrukcja metalowa
Załoga 2 pilotów
7 operatorów
Historia
Data oblotu 25 kwietnia 2009
Egzemplarze 57
Dane techniczne
Napęd silnik turbowentylatorowy CFM International CFM56-7B
Ciąg 120 kN każdy
Wymiary
Rozpiętość 35,72 m
Długość 39,47 m
Wysokość 12,8 m
Masa
Własna 62 730 kg
Startowa 85 370 kg
Osiągi
Prędkość maks. 907 km/h
Prędkość patrolowa 815 km/h
Pułap praktyczny 12 500 m
Zasięg 7040 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
pociski manewrujące:
  • AGM-84L Harpoon
  • AGM-84H SLAM ER
Użytkownicy
 US Navy,  Indian Navy, Australia RAAF
P-8 wraz z Orionem w locie

Boeing P-8 Poseidonamerykański morski samolot rozpoznawczy i patrolowy bazowania lądowego, przeznaczony do wykrywania i zwalczania okrętów podwodnych (Anti-Submarine Warfare) i nawodnych[1] oraz celów ratowniczych. skonstruowany przez przedsiębiorstwo Boeing. Konstrukcja ma zastąpić używane do dnia dzisiejszego w United States Navy samoloty Lockheed P-3 Orion. Samolot jest zmilitaryzowaną wersją maszyny pasażerskiej Boeing 737. Obok Stanów Zjednoczonych jej użytkownikiem są Indie, Australia a w przyszłości dołączy do nich Wielka Brytania i Norwegia.

Historia[edytuj]

Geneza[edytuj]

Przez kilka dziesięcioleci podstawowym morskim samolotem rozpoznawczym bazowania lądowego United States Navy był P-3 Orion, który pierwszy lot odbył w 1958 roku[2]. Osiągi uzyskiwane przez samoloty uległy pogorszeniu wraz z upływem kolejnych lat eksploatacji, m.in. ze względu na zwiększenie masy startowej wskutek wymiany wyposażenia i uzbrojenia Orionów[3]. Aby zaradzić problemom, w sierpniu 1986 roku ruszył program głębokiej modernizacji samolotów oznaczonych jako P-3G[4]. Rok później marynarka amerykańska wysłała zapytanie ofertowe do producentów lotniczych chętnych do udziału w budowie nowego samolotu mającego zastąpić wysłużone Oriony. Pomimo udziału wytwórni Boeing i McDonnell Douglas, samolotem wybranym przez US Navy został produkt Lockheeda będący daleko posuniętą modernizacją Oriona. 5 stycznia 1989 roku marynarka podpisała kontrakt na budowę samolotu oznaczonego jako P-7A LRAAC (Long-Range Air ASW-Capable Aircraft/Samolot do Zwalczania Okrętów Podwodnych Dalekiego Zasięgu)[4]. Produkt Lockheeda był głęboką modernizacją Oriona z powiększonym kadłubem i nowymi, mocniejszymi silnikami. Dzięki takiemu rozwiązaniu wygrała oferta najtańsza. Marynarka planowała nabyć 125 nowych maszyn[4]. Jednak w listopadzie 1989 roku okazało się, że koszty wybudowania prototypu znacząco wzrosły. Pojawiające się problemy techniczne, wynikające z tego powodu opóźnienia i rosnące koszty doprowadziły do anulowania zamówienia ze strony marynarki 20 lipca 1990 roku. Kasacja całego programu wpłynęła również na sytuację w Wielkiej Brytanii, w której nowy P-7 miał zastąpić wysłużone Nimrody. Zakończenie prac przy P-7 zaowocowało dalszą, kolejną już modernizacją Oriona. Jasnym było jednak, że jest to rozwiązanie tymczasowe i w dalszej perspektywie konieczne jest powstanie całkiem nowej konstrukcji. Zakończenie zimnej wojny spowodowało obniżenie aktywności radzieckiej marynarki na morzach i oceanach, dlatego potrzeba znalezienia następcy P-3 nie była nagląca.

Projekt[edytuj]

Boeing P-8 Poseidon w locie nad Pacyfikiem

22 marca 2000 roku rozpoczął się program Multimission Maritime Aircraft[4], mający na celu powstanie samolotu, który wypełniałby zadania patrolowe, rozpoznawcze, zwalczania okrętów nawodnych i podwodnych, prowadził rozpoznanie elektroniczne, wykrywał i oznaczał cele morskie[5]. Do konkursu na nową maszynę stanął tradycyjnie już Lockheed Martin z kolejną zmodernizowaną wersją Oriona (program SLEP - Service Life Extended Program), Boeing ze zmilitaryzowaną wersją pasażerskiego samolotu Boeing 737-700, EADS z Airbusem A320MPA, BAE Systems z Nimrodem MRA.4 i Raytheon oferujący maszynę oznaczoną jako Procyon a będącą głęboko zmodernizowanym Orionem. Alternatywą dla samolotów załogowych były bezzałogowe aparaty latające współdziałające z pilotowanymi samolotami[4], pieniądze na opracowanie projektu wykorzystania tego typu maszyn w planowanych misjach dostał Northrop Grumman. 10 września 2002 roku wyłoniono dwie konstrukcje, które miały przejść do dalszego etapu rywalizacji, były to maszyny Boeinga i Lockheeda (maszyna Lockheeda znana jest jako Orion 21[4]). W lutym 2003 roku obydwie wytwórnie otrzymały pieniądze na opracowanie koncepcji i projektów dwóch wersji nowego samolotu, jednej w wersji uderzeniowej a drugiej w wersji patrolowo - rozpoznawczej[4]. 14 czerwca 2004 roku zwycięzcą został Boeing[6]. To, co nie udało się firmie w 1987 roku z Boeingiem 757, udało się Boeingiem 737. W celu realizacji projektu, w listopadzie 2003 roku Boeing powołał konsorcjum Boeing MMA Industry Team odpowiedzialne za budowę samolotu[4]. W jego skład weszły firmy CFM International odpowiedzialny za jednostki napędowe, Northrop Grumman, odpowiedzialny za systemy obronne samolotu, Raytheon – producent radaru maszyny, GE Aviation wytwórca systemów kontroli lotu i Spirit AeroSystems odpowiedzialny za budowę kadłuba samolotu[7]. 1 kwietnia 2008 roku rozpoczęto ostateczny motaż pierwszego prototypu[8]. Wybudowano łącznie pięć prototypów biorących udział w lotach oraz próbach naziemnych (T1, T2 i T3 przeznaczone do badań w locie oraz S1 i S2 przeznaczonych do badań na ziemi). Pierwszy z nich, oznaczony jako T1, do swojego dziewiczego lotu wzbił się 25 kwietnia 2009 roku[4]. Samolot wystartował z lotniska Renton w stanie Waszyngton, aby po trzech godzinach lotu wylądować na lotnisku Boeing Fields w Seattle[9]. Ostatni z latających prototypów dołączył do pozostałych dwóch samolotów 29 lipca 2010 roku. Testy samolotów odbywały się na lotniskach i zakładach Boeinga oraz w ośrodku doświadczalnym Sił Morskich Stanów Zjednoczonych w Naval Air Station Patuxent River[10]. 9 marca 2011 roku rozpoczął się montaż pierwszego egzemplarza seryjnego z serii liczącej sześć samolotów. Oblot gotowej maszyny odbył się 7 lipca 2011 roku[11]. 4 marca 2012 roku ukończony i gotowy pierwszy seryjny egzemplarz został przekazany US Navy[12] i trafił do Naval Air Station Jacksonville na Florydzie do jednostki Air Test and Evaluation Squadrons[13]. Jeszcze przed oficjalnym przekazaniem maszyny marynarce, 4 lutego 2012 roku samolot wziął udział w pierwszej misji operacyjnej uczestnicząc w ćwiczeniach Bold Alligator. Ćwiczenia odbywały się u wybrzeży Florydy, Karoliny Północnej i Wirginii. Ich celem było przeprowadzenie operacji desantowych przez United States Marine Corps i US Navy. P-8 biorący udział w ćwiczeniach wykonał 20 misji działając na korzyść grupy uderzeniowej lotniskowca USS Enterprise (CVN-65) (Enterprise Carrier Strike Group)[14]. W 2013 roku maszyna ma osiągnąć gotowość operacyjną[15]. 13 października 2011 roku z pokładu lecącego na wysokości 150 metrów trzeciego prototypu P-8 dokonano zrzutu lekkiej torpedy Mk 54 kalibru 324 mm. Była to pierwsza tego typu próba. Test został przeprowadzony w rejonie bazy lotniczej Naval Air Station Patuxent River[16]. Ten sam egzemplarz Poseidona, jako pierwszy przeprowadził również odpalenie pocisku AGM-84D Harpoon Block IC. 24 czerwca 2013 roku, wystrzelony z pokładu samolotu pocisk, trafił w pływającą tarczę zakotwiczoną na poligonie morskim Pacific Missile Test Center w rejonie Point Mugu w Kalifornii. Podwieszony na jednym z dwóch pylonów lewego skrzydła Harpoon, po odpaleni trafił dokładnie w cel[17]. 31 lipca Boeing podpisał umowę z Departamentem Obrony o dostarczeniu kolejnych trzynastu egzemplarzy IV partii wstępnej oraz rozpoczęciu przygotowań do produkcji wielkoseryjnej następnych szesnastu samolotów[18].

Konstrukcja[edytuj]

W ostatecznej wersji Boeing użył zmodyfikowanej wersji pasażerskiego Boeinga 737-800ERX ze skrzydłami z wersji 737-900. Za skrzydłami w kadłubie znajduje się komora uzbrojenia z pięcioma węzłami do podwieszania min morskich, torped. Planowane jest zastosowanie torped Torpeda Mark 54 MAKO) lub bomb głębinowych. Torpedy Mark 54 MAKO mogą być również wyposażone w system określany kryptonimem Fish Hawk. Jest to innercyjny system nawigacyjny oparty o Global Positioning System umożliwiający kierowanie lotem torpedy po zrzucie z samolotu. Dzięki takiemu rozwiązaniu możliwe będzie zrzucanie torped z dużej wysokości a tym samym nienarażanie samolotu na środki przeciwlotnicze w jakie wyposażone mogą być okręty podwodne. Dodatkowe węzły uzbrojenia znajdują się pod skrzydłami (po dwa na każde skrzydło) i dwa kolejne pod kadłubem. Na zewnętrznych węzłach P-8 może przenosić pociski rakietowe powietrze-woda.

Wyposażenie[edytuj]

Na pokładzie Boeinga P-8 Poseidon podczas akcji poszukiwawczej samolotu Malaysia Airlines 370

Głównym narzędziem pracy samolotu jest radar AN/APY-10 (AN/APS-137D (V)5)[4]. Jest to zmodernizowana wersja radaru używanego na samolotach P-3 Orion oraz Lockheed S-3 Viking. Stacja może pracować w dwóch trybach. Pierwszy z nich oznaczony jako SAR (Synthetic aperture radar) i ISAR (Inverse synthetic aperture radar). Radar może wykrywać i śledzić jednostki nawodne o skutecznej powierzchni odbicia (SPO) wynoszącej 1 m² z odległości do 29 mil morskich. Obiekty o SPO wynoszącej 10 000 m² wykrywa z odległości 200 mil morskich. Ma możliwość jednoczesnego śledzenia do 256 celów, wykrywania i śledzenia peryskopów okrętów podwodnych w odległości do 32 mil morskich (w trybie ISAR). Klasyfikacji celów, mapowania terenu, rozpoznawania i sporządzania obrazów obiektów brzegowych (tryb SAR i ISAR). Pełni również rolę radaru nawigacyjnego i pogodowego. Cechą charakterystyczną radaru jest jego bardzo niewielki pobór mocy, przy ciężarze 408 kg zaledwie 4 kW. Na swoim wyposażeniu Poseidon ma również dwie automatyczne, obrotowe wyrzutnie boi sonarowych wyrzucanych do morza. Dzięki umieszczeniu ich w hermetycznych przedziałach możliwe jest wyrzucanie boi z dużej wysokości[19]. Pierwotnie P-8 miał dysponować detektorem anomalii magnetycznych (MAD) firmy CAE Advanced[4], służącym wykrywaniu okrętów podwodnych, jednak w połowie 2008 roku marynarka zdecydowała o usunięciu go z pokładu, co pozwoliło zmniejszyć masę maszyny o 1600 kg, system kierunkowych zakłóceń w podczerwieni (Terma AN/ALQ-213), systemy łączności satelitarnej i holowanych pułapek przeciwko rakietom powietrze-powietrze. Umieszczone w stabilizowanej żyroskopowo głowicy czujniki elektrooptyczne MX-20HD. W skład głowicy wchodzi laserowy dalmierz/znacznik celów, kamera TV o dużej czułości wykorzystującą technologię CCD, kamera pracująca w podczerwieni. 31 lipca 2009 roku Raytheon poinformował oficjalnie o rozpoczęciu prac nad wyposażeniem Poseidona w system radiolokacyjny do obserwacji ziemi Advanced Airborne Sensor (AAS). Otwarta architektura wyposażenia samolotu umożliwia swobodną konfigurację systemów, dopasowaną do wymagań potencjalnych nabywców samolotu oraz jego dalsze modyfikacje. W ramach programu Broad Area Maritime Surveillance Poseidon ma być przystosowany do współpracy z bezzałogowymi aparatami latającymi Northrop Grumman MQ-4C Triton (morską wersją MQ-4 Global Hawk). Ich zadaniem ma być patrolowanie wybranych obszarów a w przypadku wykrycia zagrożenia kierowanie w to miejsce załogowych P-8. Pierwszy z Tritonów oblatano 22 maja 2013 roku. W czasie 24 godzinnego lotu, na maksymalnej wysokości 18 km, aparat może nadzorować obszar około 7 mln km². Wstępne plany zakładały, iż w 2016 roku MQ-4C osiągną gotowość operacyjną[20]. Obecnie wymienia się rok 2018 jako moment osiągnięcia wstępnej gotowości operacyjnej[21].

Użytkownicy[edytuj]

P-8A z Dywizjonu VP-16 zrzuca torpedę

Stany Zjednoczone[edytuj]

Podstawowym użytkownikiem będzie US Navy, która zamówiła 117 P-8A (bo takie oznaczenie mają nosić Poseidony przeznaczone dla amerykańskiej marynarki) mających zastąpić 196 używanych do dnia dzisiejszego Orionów[22]. Pierwsze sześć egzemplarzy partii wstępnej US Navy zamówiła w styczniu 2011 roku[23]. Sfinalizowano również negocjacje dotyczące zakupu kolejnych dwóch transzy zamówienia liczących 7 i 11 maszyn[23]. Boeing promuje również P-8 jako potencjalnego następcę samolotów Northrop Grumman E-8 Joint STARS. Opiera się przy tym na wyliczeniach, wskazujących, iż wykorzystanie płatowca P-8 z nowym systemem AAS będzie zdecydowanie tańsze niż koszty jakie poniesie Departament Obrony Stanów Zjednoczonych modernizując 17 wykorzystywanych do tej pory maszyn E-8[23]. Do lipca 2013 roku marynarka Stanów Zjednoczonych otrzymała 15 samolotów, z czego sześć maszyn trafiło do dywizjonu VX-20, stacjonującego w Naval Air Station Patuxent River a odpowiedzialnego za przeprowadzanie testów i badań maszyny. Pierwszy z nich, egzemplarz przedseryjny T1 przybył do VX-20 w kwietniu 2010 roku[24]. Pozostałe 9 Poseidonów trafiło do dywizjonów operacyjnych. VP-30 z Naval Air Station Jacksonville na Florydzie, który jako pierwszy rozpoczął proces przezbrajania na P-8 w marcu 2012 roku. Dywizjon stał się centrum przeszkolenia personelu latającego na Poseidonach. Dywizjony VP-16 i VP-5 rozpoczęły proces wprowadzania na uzbrojenie Boeingów na przełomie roku 2012 i 2013[17]. 29 listopada 2013 roku oficjalnie poinformowano o osiągnięciu gotowości operacyjnej przez Poseidony[4]. W tym samym czasie maszyny rozpoczęły swoją pierwszą misję zagraniczną, dwa samoloty należące do dywizjonu VP-16 przebazowane zostały do Japonii gdzie będą realizowały powierzone im zadania. Wydaje się być prawdopodobne, iż będą monitorowały chińską marynarkę i jej operacje[25]. 25 lutego 2014 roku, Departament Obrony i producent podpisali umowę na rozpoczęcie produkcji wielkoseryjnej Poseidonów[26]. 25. P-8A dostarczono w czerwcu 2015[27]. 50. Poseidona przekazano w styczniu 2017[28].

Australia[edytuj]

Zainteresowanie nowym samolotem wyraziła Australia, dla której byłaby to już druga wojskowa wersja Boeinga w użyciu (pierwszą jest Boeing Wedgetail). 5 maja 2009 roku Australia podpisała porozumienie z Boeingiem w sprawie udziału w pracach nad rozwojem konstrukcji; jej wkład w prace nad samolotem ma wynieść około 10% wszystkich kosztów[29][9]. Porozumienie zaowocowało podpisaniem umowy pomiędzy Boeingiem a dwoma australijskimi przedsiębiorstwami – Lovitt Technologies Australia i Ferra Engineering – o czym Boeing poinformował w lipcu 2012 roku. Obydwie firmy współpracować będą przy produkcji elementów płatowca samolotu i zainstalowanych na Poseidonie systemów. Australijskie Poseidony mają współpracować z aparatami bezzałogowymi[30].

21 lutego 2014 roku australijski rząd zatwierdził zakup ośmiu maszyn P-8 z opcją na kolejne cztery samoloty; dodatkowo, jak poinformowała miejscowa prasa, rozpocząć ma się procedura zakupu bezzałogowych aparatów MQ-4C Triton, który wraz z Poseidonami mają zastąpić samoloty patrolowe AP-3C Orion. Pierwsze dostawy oczekiwane są w 2017 roku a osiągnięcie gotowości operacyjnej w 2021 roku[31]. Jeszcze przed formalnym zakontraktowaniem samolotów, 14 sierpnia 2014 roku, amerykański Departament Obrony podpisał z wytwórcą kontrakt na produkcję partii kolejnych dwunastu maszyn dla US Navy oraz pierwszych czterech samolotów przeznaczonych dla Australii. Pozwoli to przyśpieszyć termin dostaw Poseidonów[32].

Oblotu pierwszego Poseidona dla RAAF-u dokonano 6 maja 2016 roku z Renton Municipal Airport[33][34]. W listopadzie tego samego roku maszynę dostarczono do Australii[35]. Australijskie Poseidony mają zastąpić osiemnaście używanych do dnia dzisiejszego samolotów AP-3C Orion, których wycofanie Australia planowała wstępnie w 2018 roku[36] aby następnie przesunąć datę wycofania Orionów na 2019 rok[37]. Wstępna gotowość operacyjną Poseidony mają uzyskać w 2019 roku a w 2012 roku pełną gotowość operacyjną. Samoloty i MQ-4 będą stacjonować w RAAF Base Edinburgh w Adelaidzie[37]. Najnowsze plany mówią o pozyskaniu kolejnych siedmiu samolotów typu P-8 do końca kolejnej dekady, co w sumie zwiększy australijską flotę Posejdonów do piętnastu sztuk[38].

Indie[edytuj]

Indyjski Boeing P-8 Poseidon

P-8 został również zamówiony przez Indyjską Marynarkę Wojenną (12 sztuk) jako samolot mający wstępnie zastąpić używane obecnie Ił-38 oraz Tu-142 (maszyny przeznaczone dla Indii otrzymały oznaczenie P-8I)[39]. Wstępna umowa na zakup pierwszych pięciu egzemplarzy P-8 została podpisana 1 stycznia 2009 roku (maszyny mają zostać dostarczone do końca 2012 roku)[40][4]. 3 lutego 2011 roku Dowództwo Sił Morskich Indii podało, że zainteresowane jest kolejnymi czterema egzemplarzami samolotu[41]. 28 września 2011 roku dokonano oblotu pierwszej maszyny przeznaczonej dla Indii. Podczas trwającego 2,5 godziny lotu dokonano przeglądu funkcjonowania instalacji pokładowych i jednostek napędowych[42]. 12 lipca 2012 roku do swojego dziewiczego lotu wzbił się drugi egzemplarz P-8I[43]. Dzięki porozumieniu z Boeingiem, hinduskie przedsiębiorstwa wezmą udział w procesie wyposażania indyjskich maszyn. Na ich pokładzie zamontowane zostaną między innymi rodzime systemy łączności, łącza danych i system IFF (Identification Friend or Foe - identyfikacja swój czy wróg)[44]. 20 grudnia 2012 roku podczas uroczystości w Seattle, Indie przejęły pierwszego z zamówionych P-8I. Pomimo oficjalnego przejęcia, maszyna do maja 2013 roku pozostała na terenie Stanów Zjednoczonych gdzie szkolony był personel pokładowy indyjskich samolotów[45]. 15 listopada 2013 roku producent dostarczył indyjskiej marynarce drugi egzemplarz samolotu. W tym dniu maszyna wylądowała w bazie lotnictwa morskiego Indian Naval Air Station Rajali położonej niedaleko Arakkonam w stanie Tamilnadu[46]. Do końca 2014 roku dostarczono łącznie sześć sztuk P-8I[47] a do końca 2015 roku pozostałe dwa samoloty realizując tym samym całość zamówienia[4]. Pomimo wejścia w posiadanie maszyn P-8, Indie nie zrezygnowały jednak z użytkowania samolotów Ił-38, które w Rosji są modernizowane do standardu Ił-38SD[4]. Pozwoliło jednak na rezygnację z użytkowania Tu-142M, które zostały oficjalnie wycofane z linii 29 marca 2017 roku podczas ceremonii, która odbyła się w bazie Arakkonam Naval Air Station[48]. W marcu 2016 roku, indyjskie Neptuny rozpoczęły loty patrolowe wykorzystując jako miejsce lądowego bazowania lotnisko na wyspie Assumption na Seszelach[49].

Norwegia[edytuj]

25 listopada 2016 roku norweski rząd oficjalnie potwierdził plan zakupu pięciu samolotów P-8 Poseidon. Maszyny Boeinga mają zastąpić używane sześć Lockheedów P-3C/N oraz dwa Dessault Falcon 20ECM. Poseidony mają zostać dostarczone w latach 2021 - 2022. Zakup P-8 ma zwiększyć możliwości kontroli akwenów morskich Norwegii w okresie zwiększającej się aktywności Marynarki Wojennej Federacji Rosyjskiej, jak również, dzięki unifikacji sprzętu, ułatwić w tym zakresie współpracę z Wielką Brytanią, która również podjęła decyzję o zakupie P-8 Poseidon[50][51]. 21 grudnia 2016 roku amerykański Departament Stanu wydał zgodę na sprzedaż samolotów do Norwegii. Obok samych maszyn, zakup ma dotyczyć również części zamiennych, silników, 2000 boi akustycznych AN/SSQ-125 MAC oraz wsparcie producenta w szkoleniu i posprzedażowej obsłudze samolotów[52][53]. Rozważana jest opcja, w której to norweskie maszyny zyskają zdolność przenoszenia pocisków Joint Strike Missile (JSM) będących owocem współpracy norweskiego producenta uzbrojenia Kongsberg Defence & Aerospace i amerykańskiego Lockheed Martin[54]. 29 marca 2017 roku Norwegia podpisała z Boeingiem umowę na zakup pięciu samolotów, co oficjalnie ujawnił norweski minister obrony narodowej[55].

Wielka Brytania[edytuj]

W 2010 roku anulowano w Wielkiej Brytanii program modernizacji rodzimych samolotów patrolowych Nimrod MRA 4. Kraj pragnie jednak odbudować swoje morskie lotnictwo patrolowe, a potencjalne przystosowanie do pełnienia tego typu zadań maszyn Sentinel R.1 okazało się, jak poinformował producent, firma Raytheon, niemożliwe. Wstępne rozmowy na temat pozyskania Poseidonów przez Wielką Brytanię prowadzono już w 2012 roku[4]. Wcześniej, bo już w latach 90. ubiegłego wieku, zdając sobie sprawę z szybkiego starzenia się Nimrodów, rozważana była opcja zakupu trzydziestu amerykańskich P-3A/B pochodzących z nadwyżek US Navy. Do pozyskania Orionów nie doszło[56]. 20 listopada 2015 roku, brytyjski premier David Cameron ogłosił plan zakupu bez przetargu 9 samolotów P-8. Jest to o tyle uzasadnione, iż do dyspozycji jest już 20 wyszkolonych w eksploatacji Poseidonów załóg, które uczestniczyły w lotach samolotów wraz ze swoimi amerykańskimi kolegami[57]. Brytyjskie Poseidony mają stacjonować w Royal Air Force Lossiemouth, bazie położonej w Lossiemouth na szkockim wybrzeżu. Dostarczenie pierwszej z maszyn planowane jest w kwietniu 2019 roku[58].

Nowa Zelandia[edytuj]

Nowa Zelandia rozważa potencjalny zakup samolotów Boeinga w celu zastąpienia sześciu maszyn P-3K2. Pod uwagę, oprócz amerykańskiej oferty brane są również samoloty europejskie i japoński Kawasaki P-1. Na korzyść Poseidona przemawia fakt zakupu tego typu maszyny przez Australię, z którą Nowa Zelandia ściśle współpracuje. Unifikacja sprzętu byłaby korzystnym dla obu krajów rozwiązaniem, zapewniającym obniżenie kosztów szkolenia i wspólnych działań. W grę wchodzi zakup czterech P-8, w standardzie jaki przyjęty jest dla US Navy wraz z pakietem części zamiennych i wsparciem logistyczno-szkoleniowym. Nowo Zelandzkie samoloty mają być wyposażone w system rozpoznawczy ALQ-240, system do obserwacji w paśmie widzialnym i podczerwieni MX-20HD, system akustyczny AN/AAQ-2(V)1, system wymiany danych i łączności MIDS JTRS, system ostrzegawczy o odpalonych w kierunku samolotu pociskom rakietowym AN/AAQ-24(V)N, radar AN/APY-10 oraz system pozycjonowania samolotu LN-251. 28 kwietnia 2017 roku Departament Stanu USA poinformował o wydaniu wstępnej zgody na sprzedaż samolotów P-8 Poseidon do Nowej Zelandii[59][60].

Pozostałe kraje[edytuj]

Wśród dalszych potencjalnych użytkowników wymienia się Kanadę i Włochy[61]. Wzrost potęgi militarnej Chin w Azji, może również otworzyć przed produktem Boeinga tamtejsze rynki zbytu. Zakupem nowej maszyny tego typu zainteresowana jest Korea Południowa[62], posiadająca już na swoim uzbrojeniu militarną wersję Boeing 737, samolot wczesnego ostrzegania Boeing 737 AEW&C. Wśród dalszych, potencjalnych nabywców wymienia się Filipiny, Tajlandię oraz Wietnam, starający się o nabycie amerykańskich P-3C Orion z nadwyżek sprzętowych US Navy jednak w dalszej perspektywie, potrzebujący samolotu nowocześniejszego niż wiekowe Oriony[17]. W 2004 roku pojawiły się informację o zainteresowaniu Posejdonem Japonii, realizującej własny program budowy morskiego samolotu patrolowego, którego efektem był Kawasaki P-1. Rozważano przerwanie prac nad P-1 a zaoszczędzone środki miały zostać przeznaczone na rozwój systemów antybalistycznych. W wyniku dyskusji zdecydowano się kontynuować prace nad rodzimą konstrukcją a ówczesny pomysłodawca takiego rozwiązania, sekretarz stanu ds obrony Shigeru Ishiba podał się do dymisji[63]. Boeing liczy również na zamówienia ze strony Arabii Saudyjskiej, z którą trwają negocjację w sprawie zakupu czterech egzemplarzy[64].

Przypisy

  1. Piotr Abraszek, P-8 Poseidon nabiera kształtów, "Nowa Technika Wojskowa", nr 7 (2008), s. 84-87, ISSN 1230-1655
  2. The World's great stealth and reconnaissance aircraft, Oriole Publishing Lid, 1991, s. 44-54, ​ISBN 1-870318-40-4
  3. Richard Dann P-3 Orion in action, Squadron/Signal Publication, 2004, s. 16-27, ​ISBN 0897474783
  4. a b c d e f g h i j k l m n o p Mariusz Cielma,Strażnicy mórz i oceanów - samoloty patrolowe, „Lotnictwo”, nr 2 (2016), s. 32-45, ISSN 1732-5323
  5. P-8A Poseidon (ang.). [dostęp 2011-04-20].
  6. Boeing wygrał konkurs MMA, "Nowa Technika Wojskowa", nr 7 (2004), s. 4, ISSN 1230-1655
  7. P-8A Poseidon (ang.). [dostęp 2011-05-3].
  8. Rozpoczęcie montażu ostatecznego prototypu P-8, "Nowa Technika Wojskowa", nr 5 (2008), s. 6, ISSN 1230-1655
  9. a b Pierwszy lot P-8A, "Nowa Technika Wojskowa", nr 6 (2009), s. 5-6, ISSN 1230-1655
  10. Trzeci P-8A Poseidon dołączył do badań, "Lotnictwo", nr 9 (2010), s. 9, ISSN 1732-5323
  11. Pierwszy seryjny P-8A Poseidon wystartował, "Lotnictwo", nr 9 (2011), s. 7, ISSN 1732-5323
  12. Pierwszy seryjny P-8A Poseidon dostarczony, "Lotnictwo", nr 4 (2012), s. 6, ISSN 1732-5323
  13. Christopher P. Cavas: P-8A makes debut in Bold Alligator exercise (ang.). 7 luty 2012. [dostęp 2012-04-07].
  14. U.S. Fleet Forces Command Public Affairs: Bold Alligator 2012 to Revitalize Amphibious Operations (ang.). 25 stycznia 2012. [dostęp 2012-04-07].
  15. Montaż ostateczny pierwszego seryjnego P-8, "Nowa Technika Wojskowa", nr 4 (2011), s. 6, ISSN 1230-1655
  16. Boeing P-8A zrzuca torpedy, "Lotnictwo", nr 12 (2011), s. 6, ISSN 1732-5323
  17. a b c Łukasz Pacholski,Groźny trójząb Posejdona, "Nowa Technika Wojskowa", nr 8 (2013), s. 78-80, ISSN 1230-1655
  18. Kontrakt na kolejne Poseidony, "Lotnictwo", nr 9 (2013), s. 6, ISSN 1732-5323
  19. Rozpoczęcie dostaw Poseidonów, "Raport", nr 4 (2012), s. 73, ISSN 1429-270X
  20. Oblot Tritona, "Raport", nr 6 (2013), s. 79, ISSN 1429-270x
  21. Paweł Henski, Bezzałogowy samolot Northrop Grumman MQ-4C Triton, "Lotnictwo Aviation International", nr 11 (2016), s. 56-58, ISSN 2450-1298
  22. John Keller: Navy orders six P-8A Poseidon advanced maritime patrol jets from Boeing in $1.5 billion contract (ang.). 5 stycznia 2011. [dostęp 2011-04-19].
  23. a b c Łukasz Pacholski,Nowości programu P-8 Poseidon, "Nowa Technika Wojskowa", nr 11 (2011), s. 80-82, ISSN 1230-1655
  24. First P-8 Poseidon arrives at Pax (ang.). dcmilitary.com, 15 kwietnia 2010. [dostęp 2013-08-18].
  25. Poseidony US Navy osiągnęły gotowość operacyjną, "Nowa Technika Wojskowa", nr 1 (2014), s. 60, ISSN 1230-1655
  26. Rusza wielkoseryjna produkcja morskich samolotów patrolowych P-8 Poseidon, "Lotnictwo", nr 4 (2014), s. 5, ISSN 1732-5323
  27. USN odebrała 25. Posejdona.
  28. US NAVY ODEBRAŁA 50. POSEJDONA.
  29. Australia dołącza do programu P-8 Poseidon?, "Lotnictwo", nr 4 (2009), s. 10, ISSN 1732-5323
  30. Łukasz Pacholski,Nowe plany Royal Australian Navy, "Nowa Technika Wojskowa", nr 6 (2013), s. 88-92, ISSN 1230-1655
  31. MQ-4 Triton i P-8 Poseidon, "Lotnictwo", nr 4 (2014), s. 5, ISSN 1732-5323
  32. Fundusze na kolejne P-8 Poseidon, "Lotnictwo", nr 10 (2014), s. 4, ISSN 1732-5323
  33. First flight for RAAF’s first P-8A Poseidon. australianaviation.com.au, 24 maja 2016..
  34. Fourth RAAF Poseidom prepares for delivery, „Air Forces Monthly”, nr 8 (2017), s. 30, ISSN 0955-7091
  35. Łukasz Golowanow: Pierwszy Poseidon dotarł do Australii. Konflikty.pl, 18 listopada 2016. [dostęp 29 listopada 2016].
  36. Modernizacja australijskich Orionów, "Lotnictwo", nr 9 (2009), s. 8, ISSN 1732-5323
  37. a b Leszek A. Wieliczko, Royal Australian Air Force, „Lotnictwo”, nr 4 (2016), s. 32–45, ISSN 1732-5323
  38. Australijskie plany zakupów, „Lotnictwo”, nr 4 (2016), s. 9, ISSN 1732-5323
  39. Indie planują zakup kolejnych P-8I, "Lotnictwo", nr 11 (2010), s. 4, ISSN 1732-5323
  40. P-8I dla Indii, "Nowa Technika Wojskowa", nr 2 (2009), s. 6, ISSN 1230-1655
  41. Kolejny P-8I Poseidon dla Indii, "Lotnictwo", nr 4 (2011), s. 16, ISSN 1732-5323
  42. Oblot pierwszego P-8I, "Raport", nr 10 (2011), s. 81, ISSN 1429-270x
  43. Nowości programu P-8 Poseidon, "Lotnictwo", nr 9 (2012), s. 6, ISSN 1732-5323
  44. Oblot pierwszego P-8I, "Raport", nr 10 (2011), s. 81, ISSN 1429-270X
  45. Hindusi odbierają pierwszego Poseidona, "Nowa Technika Wojskowa", nr 1 (2013), s. 8, ISSN 1230-1655
  46. Second Indian Poseidon delivered, "Combat Aircraft", nr 1 (2014), s. 20, ISSN 2041-7489
  47. Boeing Delivers Sixth P-8I Maritime Patrol Aircraft to India. http://boeing.mediaroom.com/, 25 listopada 2014.
  48. Indian Navy retires Tu-142M fleet, „Air Forces Monthly”, nr 5 (2017), s. 6, ISSN 0955-7091
  49. Krzysztof Kubiak, Zagraniczne instalacje wojskowe Indii, "Raport", nr 3 (2017), s. 48-55, ISSN 1429-270x
  50. Norway Opts for Poseidon, "Combat Aircraft", nr 2 (2017), s. 22, ISSN 2041-7489
  51. Norway Opts for Poseidon, "Aviation News", nr 1 (2017), s. 4, ISSN 2047-7198
  52. Norwegia o krok bliżej Poseidonów, "Wojsko i technika", nr 1 (2017), s. 73, ISSN 2450-1301
  53. Norway's Poseidon buy approved, „Air Forces Monthly”, nr 3 (2017), s. 10, ISSN 0955-7091
  54. JSM for Poseidon?, "Combat Aircraft", nr 4 (2017), s. 16, ISSN 2041-7489
  55. First Poseidons ordered for Royal Norwegian Air Force, „Air Forces Monthly”, nr 6 (2017), s. 12, ISSN 0955-7091
  56. Oriony dla Brytyjczyków?, "Nowa technika Wojskowa", nr 4 (1996), s. 5, ISSN 1230-1655
  57. Brytyjczycy kupują Poseidony, "Lotnictwo", nr 1 (2016), s. 5, ISSN 1732-5323
  58. Piotr Butowski, Farnborough International Airshow 2016, "Lotnictwo Aviation International", nr 9 (2016), s. 12-19, ISSN 2450-1298
  59. Nowa Zelandia zainteresowana Poseidonami, "Wojsko i Technika", nr 5 (2017), s. 75, ISSN 2450-1301
  60. Poseidony dla Nowej Zelandii, "Lotnictwo", nr 6 (2017), s. 7, ISSN 1732-5323
  61. Poseidon for Britain?, „Air Forces Monthly”, nr 9 (2014), s. 4, ISSN 0955-7091
  62. Republika Korei odebrała pierwszy samolot wczesnego ostrzegania i dowodzenia 737AEW&C, "Nowa Technika Wojskowa", nr 9 (2011), s. 8, ISSN 1230-1655
  63. Leszek A. Wieliczko, Morski samolot patrolowy Kawasaki P-1, "Lotnictwo Aviation International", nr 3 (2015), s. 42-50, ISSN 2450-1298
  64. Kolejne zamówienia na P-8 Poseidon, „Lotnictwo Aviation International”, nr 3 (2016), s. 4, ISSN 2450-1298

Bibliografia[edytuj]

  • Richard Dann: P-3 Orion in action. Carrollton: Squadron/Signal Publication, 2004, s. 16-27. ISBN 0897474783.
  • The World's great stealth and reconnaissance aircraft. Hongkong: Oriole Publishing Lid, 1991, s. 84-90. ISBN 1-870318-40-4.
  • Piotr Abraszek, P-8 Poseidon nabiera kształtów, "Nowa Technika Wojskowa", nr 7 (2008), s. 84-87, ISSN 1230-1655.
  • Rozpoczęcie montażu ostatecznego prototypu P-8, "Nowa Technika Wojskowa", nr 5 (2008), s. 6, ISSN 1230-1655.
  • P-8I dla Indii, "Nowa Technika Wojskowa", nr 2 (2009), s. 6, ISSN 1230-1655.
  • Australia dołącza do programu P-8 Poseidon?, "Lotnictwo", nr 4 (2009), s. 10, ISSN 1732-5323.
  • Pierwszy lot P-8A, "Nowa Technika Wojskowa", nr 6 (2009), s. 5-6, ISSN 1230-1655.
  • Modernizacja australijskich Orionów, "Lotnictwo", nr 9 (2009), s. 8, ISSN 1732-5323.
  • Trzeci P-8A Poseidon dołączył do badań, "Lotnictwo", nr 9 (2010), s. 9, ISSN 1732-5323.
  • Kolejny P-8I Poseidon dla Indii, "Lotnictwo", nr 4 (2011), s. 16, ISSN 1732-5323.
  • Montaż ostateczny pierwszego seryjnego P-8, "Nowa Technika Wojskowa", nr 4 (2011), s. 6, ISSN 1230-1655.
  • Łukasz Pacholski, Nowości programu P-8 Poseidon, "Nowa Technika Wojskowa", nr 11 (2011), s. 80-82, ISSN 1230-1655.

Linki zewnętrzne[edytuj]