Porty lotnicze w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Polskie porty lotnicze)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Porty lotnicze w Polsce wraz z liczbą pasażerów – stan na koniec 2016 r.

Porty lotnicze w Polsce – w skład systemu cywilnych portów lotniczych w Polsce, wykorzystywanych do transportu pasażerskiego, wchodzi 15 portów lotniczych – z dominującym portem Chopina oraz 14 portami regionalnymi.

Największy port lotniczy[edytuj]

Największym portem lotniczym w Polsce jest lotnisko Chopina w Warszawie (toponimicznie: Warszawa-Okęcie), przez wiele lat uprzywilejowany przez władze państwowe ograniczające rozwój innych portów lotniczych w kraju. Warszawa miała być węzłem przesiadkowym dla Polski. W 2012 r. w Warszawie odprawianych było 38,79% osób[1] korzystających z usług linii lotniczych, lecz relatywna rola tego portu będzie się zmniejszać wraz z rozwojem ruchu do innych regionów, który przedtem był sztucznie ograniczony.

Regionalne porty lotnicze[edytuj]

Mianem regionalnych portów lotniczych określa się sieć portów lotniczych, które w okresie gospodarki planowej miały odgrywać pomocniczą rolę w stosunku do stołecznego lotniska w Warszawie. Miały one przyjmować pasażerów przylatujących z zagranicy lub wylatujących za granicę przez Okęcie, który miał docelowo pełnić rolę węzła przesiadkowego dla całej Polski. Po liberalizacji rynku lotniczego w maju 2004, lotniska te rozwinęły swoje własne połączenia zagraniczne, zwłaszcza w oparciu o tzw. tanie linie lotnicze, takie jak np. easyJet, Ryanair, SkyEurope Airlines (wycofał się z Polski w 2008 r.), Centralwings (nie operuje od października 2008 r.), Wizz Air, Sprint Air Polski Przewoźnik.

Obecnie portu lotniczego nie mają w Polsce trzy województwa: opolskie, podlaskie i świętokrzyskie.

Zarządzanie portami lotniczymi w Polsce[edytuj]

W 1987 r. powołano Przedsiębiorstwo Państwowe „Porty Lotnicze”, które zarządza obecnie dwoma portami lotniczymi: Warszawa i Zielona Góra. W pozostałych portach lotniczych w: Bydgoszczy, Gdańsku, Katowicach, Krakowie, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie, Szymanach i Wrocławiu, przekształconych w spółki prawa handlowego, PP „Porty Lotnicze” posiada udziały. PP „Porty Lotnicze” nie posiada jedynie udziałów w spółkach: „Port Lotniczy Łódź im. Władysława Reymonta”, „Port Lotniczy Lublin” oraz „Port Lotniczy Radom”.

Porty lotnicze istniejące obecnie[edytuj]

Główne miasto dla portu Województwo Gmina/miasto Nazwa toponomiczna
(miejscowość/dzielnica)
ICAO IATA Nazwa portu lotniczego Ofic. liczba pasażerów
(2014)[2]
Ofic. liczba pasażerów
(2015)[2]
Nieofic. liczba pasażerów
(2016)
Zmiana
(2015 – 2016)
Warszawa mazowieckie Warszawa Okęcie
(Włochy)
EPWA WAW Lotnisko Chopina w Warszawie 10 574 539 11 186 688 12 836 510 14,75%
Kraków małopolskie Zabierzów Balice EPKK KRK Port lotniczy Kraków-Balice im. Jana Pawła II 3 806 801 4 208 661 4 983 645 18,41%
Gdańsk pomorskie Gdańsk Rębiechowo
(Matarnia)
EPGD GDN Port lotniczy Gdańsk-Rębiechowo im. Lecha Wałęsy 3 238 064 3 676 771 4 010 846 9,09%
Katowice śląskie Ożarowice Pyrzowice EPKT KTW Międzynarodowy Port Lotniczy Katowice w Pyrzowicach
(Katowice Airport)
2 668 421 3 044 017 3 221 261 5,82%
Warszawa mazowieckie Nowy Dwór Mazowiecki Modlin EPMO WMI Port lotniczy Warszawa-Modlin 1 703 743 2 589 286 2 860 874 10,49%
Wrocław dolnośląskie Wrocław Strachowice EPWR WRO Port lotniczy Wrocław-Strachowice im. Mikołaja Kopernika 2 034 515 2 269 216 2 419 561 6,63%
Poznań wielkopolskie Poznań Ławica EPPO POZ Port lotniczy Poznań-Ławica im. Henryka Wieniawskiego 1 423 019 1 477 318 1 710 116 15,76%
Rzeszów podkarpackie Trzebownisko Jasionka EPRZ RZE Port lotniczy Rzeszów-Jasionka 599 483 641 146 664 068 3,58%
Szczecin zachodniopomorskie Goleniów Goleniów
(Glewice)
EPSC SZZ Port lotniczy Szczecin-Goleniów im. NSZZ „Solidarność” 286 377 412 162 467 877 13,52%
Lublin lubelskie Świdnik Świdnik EPLB LUZ Port lotniczy Lublin 184 876 264 070 377 606 43%
Bydgoszcz kujawsko-pomorskie Bydgoszcz Szwederowo EPBY BZG Port Lotniczy im. Ignacego Jana Paderewskiego Bydgoszcz 268 420 318 817 337 556 5,88%
Łódź łódzkie Łódź Lublinek EPLL LCJ Port lotniczy Łódź im. Władysława Reymonta 253 376 287 620 241 076 -16,18%
Olsztyn warmińsko-mazurskie Szczytno Szymany EPSY SZY Port lotniczy Olsztyn-Mazury 0 0 47 146[3]
Radom mazowieckie Radom Sadków EPRA RDO Port lotniczy Radom-Sadków 0 670 9 713 1350%
Zielona Góra lubuskie Babimost Babimost EPZG IEG Port lotniczy Zielona Góra-Babimost 10 682 15 550 9 443 -39,27%
Suma 27 052 316 30 391 992 34 197 298

Porty lotnicze istniejące w przeszłości[edytuj]

Lotniska obsługujące dawniej regularne połączenia pasażerskie.

Białystok-Krywlany Od 1945 r. przez krótki okres obsługiwało loty pasażerskie PLL LOT do Warszawy[4].
Częstochowa-Rudniki W 1983 r. przez jeden sezon regularne połączenie obsługiwały PLL LOT.[5]
Gdańsk-Wrzeszcz Funkcjonowało jako cywilny port lotniczy do otwarcia lotniska w Rębiechowie w 1974 r.[6]
Gdynia w Rumi-Zagórzu W latach 1935–1939 obsługiwało regularne połączenia PLL LOT (do 3000 pasażerów rocznie)[7].
Katowice-Muchowiec W latach 1929–1958 obsługiwało rejsowy ruch lotniczy, w tym pierwsze międzynarodowe połączenia w historii PLL LOT.[8]
Koszalin-Zegrze Pomorskie W latach 1965–1991 obsługiwało regularny krajowy ruch pasażerski oraz czarterowy. W szczytowym okresie z lotniska korzystało ponad 80 tys. pasażerów rocznie[9].
Kraków-Rakowice-Czyżyny Funkcjonowało jako cywilny port lotniczy w latach 1924–1963.[10]
Olsztyn-Dajtki Przed II wojną światową regularne połączenia obsługiwała Lufthansa (od 1926 r.), zaś po wojnie PLL LOT.[11]
Słupsk-Redzikowo Od 1920 r. do lat 30. przyjmowało loty pasażerskie niemieckich linii lotniczych. Od 1975 r. do początku lat 90. połączenia obsługiwały PLL LOT.[12]
Szczecin-Dąbie Obsługiwało loty pasażerskie w latach 1921–1939. W najlepszych latach jego prosperowania, utrzymywane były połączenia (bezpośrednie i pośrednie) z 70 miastami Europy. Po wojnie obsługiwało krajowe linie lotnicze do 1968 roku[13].
Warszawa-Mokotów Od 1920 obsługiwało regularne loty pasażerskie. W 1930 r. lotnictwo cywilne przeniesiono na Okęcie[14].
Wrocław-Gądów Mały Przed wojną obsługiwało loty rejsowe w latach 1921–1942. W latach 1946–1958 regularne loty cywilne obsługiwały PLL LOT.[15]
Porty lotnicze na Kresach Wschodnich
Lwów-Lewandówka Loty pasażerskie zainaugurowano w 1922 r. W okresie 1922–1928 linia lotnicza Aerolloyd/Aerolot przeprowadziła tu ponad 2000 rejsów, przewożąc ponad 5000 pasażerów. Stałe połączenie prowadziła tu także linia Aero, a od 1928 r. powstałe w wyniku połączenia obu tych firm PLL LOT. Lotnisko zostało zamknięte w 1929 r.[16]
Lwów-Skniłów Powstało w 1922 r. Funkcjonuje nadal jako Port lotniczy Lwów.
Wilno-Porubanek Powstało w 1932 r. Funkcjonuje nadal jako Port lotniczy Wilno.
Niemieckie porty lotnicze obecnie w granicach Polski obsługujące połączenia pasażerskie jedynie przed II wojną światową
Elbląg Powstało w 1915 r. Obsługiwało połączenia do m.in. Gdańska, Szczecina, Królewca i Moskwy[17].
Gliwice-Trynek Regularną komunikacje lotniczą rozpoczęto w 1925 r. Obsługiwano stąd loty do wielu miast w Niemczech oraz międzynarodowe, m.in. do Konstantynopola[18].
Gubin Od 1929 r. obsługiwało regularne połączenia do m.in. Szczecina, Drezna, Norymbergi, Frankfurtu nad Odrą i Chociebuża[19].
Jelenia Góra Powstało w 1927 r. Przed II wojną światową obsługiwało rejsy do większości głównych miast na terenie Niemiec[20].
Malbork Pierwsze lotnisko w Malborku, które znajdowało się przy ulicach Zeppelin Weg i Flieger Weg – obecnie Portowej i Sportowej. W latach 1926–1934 posiadało regularne sezonowe połączenia lotnicze z Berlinem, Szczecinem, Słupskiem, Gdańskiem, Elblągiem, Olsztynem i Królewcem[21].
Nysa-Radzikowice W latach 1927–1939 obsługiwało loty pasażerskie do Gliwic, Görlitz, Jeleniej Góry i Berlina[22].
Piła Pierwsze lotnisko w Pile, które znajdowało się przy Selgenauer Chaussee – obecnie ul. Wojciecha Kossaka (nie należy mylić z drugim, nadal istniejącym lotniskiem). W listopadzie 1919 r. podjęto pierwszą próbę uruchomienia stąd lotniczego połączenia komunikacyjnego na trasie Berlin–Piła–Gdańsk–Królewiec, kolejną w grudniu 1920 r. i następną w 1925 r. Wszystkie te przedsięwzięcia okazały się jednak nierentowne i bardzo szybko ich zaniechano[23].
Słupsk-Krzekowo W latach 1920–1927 obsługiwało regularne połączenia do Berlina, Gdańska, Rygi, Kłajpedy i Królewca[24].

Wzrost przewozów[edytuj]

Widoczna jest zmiana struktury przewozów lotniczych w Polsce: Warszawskie Okęcie straciło dominację w udziale w rynku na rzecz portów regionalnych. W 2008 r. porty regionalne obsłużyły 57,66% ogółu ruchu lotniczego w Polsce natomiast, Port Lotniczy im. Fryderyka Chopina w Warszawie 42,34%. W 2015 r. te proporcje wynosiły już 63,4% do 36,6% na korzyść portów regionalnych. Zmiana ta jest widoczna od 2005 r. w którym Warszawskie Okęcie obsłużyło 61%,a w 2006-48% wszystkich pasażerów korzystających z polskich lotnisk.

Polski rynek lotniczy nadal rozwija się szybko, od czasu wejścia Polski do Unii Europejskiej i pełnego otwarcia polskiego nieba, które spowodowały większą aktywność przewoźników już operujących w Polsce. Pojawił się także szereg nowych – głównie niskokosztowych – dzięki czemu zwiększyła się liczba oferowanych połączeń i liczba przewiezionych pasażerów.

Według prognozy Urzędu Lotnictwa Cywilnego z 2006 r., w ciągu nadchodzących lat dynamika wzrostu miała być niższa niż w 2006, jednak nadal wyższą od średniej europejskiej. Za 13 lat liczba odprawionych pasażerów w Polsce miała wynieść 41 mln[25] (w 2015 r. wyniosła 30,6 mln).

Perspektywy nowych portów lotniczych[edytuj]

Wiele miast[potrzebny przypis] stara się o reaktywację nieużywanych lotnisk powojskowych lub lotnisk sportowych z istniejącymi utwardzonymi pasami startowymi w celu obsługi ruchu pasażerskiego, jednak w większości przypadków nie ma to uzasadnienia, gdyż jak pokazują statystyki i ostatnio uruchomione porty lotnicze w mniejszych miejscowościach, ruch pasażerski jest tam znikomy, a lotniska deficytowe. Dlatego też najprawdopodobniej w najbliższych latach jedyną nową inwestycją będzie Centralny Port Komunikacyjny.

 Osobny artykuł: Centralny Port Komunikacyjny.

Do 2014 r. władze Kielc przygotowywały budowę portu lotniczego Kielce-Obice.

Od 2009 r. władze województwa podlaskiego planowały i podejmowały próby wybudowania nowego regionalnego portu lotniczego[26]. Sporna była lokalizacja portu (Nowosady, Topolany, Saniki)[27][28]. 16 stycznia 2017 r. odbyło się referendum wojewódzkie w sprawie budowy w województwie podlaskim regionalnego portu lotniczego, gdzie 117 790 osób zagłosowało za wybudowaniem, jednak referendum jest nieważne z uwagi na niską frekwencję 12,96%[29][30]. Koszty budowy nowego portu szacowano na kwotę ok. 320 mln zł netto[31]. Zarząd województwa zwrócił się o pomoc w finansowaniu portu z budżetu państwa, a Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa odpowiedziało, że nie dysponuje środkami budżetowymi, które mogłyby posłużyć jako wsparcie dla budowy i rozwoju nowego portu lotniczego[31]. Lotnisko nie powstało w związku z problemami z uzyskaniem w terminie decyzji środowiskowej. Marszałek województwa Jerzy Leszczyński wskazał w 2017 r., że regionalny port lotniczy jest potrzebny, jednak woj. podlaskie nie ma dogodnej lokalizacji dla nowego portu oraz nie posiada środków na jego budowę, ani też możliwości pozyskania na ten cel środków z zewnątrz. Marszałek wskazał także, że referendum wykazało brak zainteresowania powstaniem obiektu w województwie w dużej części województwa, szczególnie w subregionie łomżyńskim oraz suwalskim, a duże zainteresowanie jedynie w aglomeracji białostockiej. Podane rozwiązanie to szybka kolej do portu lotniczego w Warszawie, korzystanie z lotnisk miejskich dla małego ruchu lotniczego oraz pobliskie porty lotnicze. Wskazuje się, że zachodnia część województwa (powiat grajewski i powiat łomżyński) korzysta z portu lotniczego Olsztyn-Mazury, a Suwałki i powiat suwalski korzysta z portu lotniczego Kowno. Alternatywą dla Białegostoku byłoby otwarcie granicy z Białorusią i korzystaniem z portu lotniczego Grodno[32].

Przewoźnicy[edytuj]

W 2015 największy udział w rynku miały: Ryanair (30,76%), Wizz Air (21,79%), Polskie Linie Lotnicze LOT (20,56%), Lufthansa (7,33%), Norwegian Air Shuttle (2,96%) i EasyJet (2,03%)[33].

Loty krajowe w Polsce[edytuj]

Stan na 20.09.2017[potrzebny przypis]:

  • Gdańsk - Radom (Sprint Air)
  • Gdańsk - Kraków (Ryanair i LOT)
  • Gdańsk - Wrocław (Ryanair)
  • Gdańsk - Warszawa (Ryanair i LOT)
  • Warszawa - Zielona Góra (LOT)
  • Warszawa - Poznań (LOT)
  • Warszawa - Szczecin (Ryanair i LOT)
  • Warszawa - Rzeszów (LOT)
  • Warszawa - Kraków (LOT)
  • Warszawa - Katowice (LOT)
  • Warszawa - Wrocław (Ryanair i LOT)

Przypisy

  1. Statystyki. Rok 2012 na polskim niebie.
  2. a b Liczba obsłużonych pasażerów oraz wykonanych operacji w ruchu regularnym i czarterowym w latach 2013–2015 (pol.). Urząd Lotnictwa Cywilnego, kwiecień 2015. [dostęp 2017.01.13].
  3. Tomasz Kurs, Maciej Nowakowski: Lotnisko Olsztyn-Mazury. Polskie porty podsumowały rok. olsztyn.wyborcza.pl, 2017-01-08.
  4. 70 lat historii pasażerskiego portu lotniczego w Białymstoku. dziendobry.bialystok.pl, 17 października 2015. [dostęp 25 listopada 2015].
  5. Blue Ocean Business Consulting sp. z o.o.: Plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego dla Miasta Częstochowy. Urząd Miasta Częstochowa, październik 2013. [dostęp 25 listopada 2015].
  6. Marcin Stąporek: Jak to z lotniskami w Gdańsku było. Trojmiasto.pl, 14 maja 2014. [dostęp 8 grudnia 2015].
  7. Rafał Borowski: Pierwsze gdyńskie lotnisko. Historia Portu Lotniczego Gdynia w Rumi-Zagórzu. Trojmiasto.pl, 23 sierpnia 2015. [dostęp 25 listopada 2015].
  8. Piotr Adamczyk: Podróże lotnicze z Katowic w latach 20-stych XX wieku. katowice-airport.com, 4 kwietnia 2013. [dostęp 25 listopada 2015].
  9. Uruchomienie lotniska cywilnego w Zegrzu Pomorskim k. Koszalina. Wydział Rozwoju i Współpracy Zagranicznej Urzędu Miejskiego w Koszalinie, 21 maja 2013. [dostęp 25 listopada 2015].
  10. Karol Placha Hetman: Lotnisko Czyżyny. Polot.net, 25 kwietnia 2009. [dostęp 25 listopada 2015].
  11. Marek Książek: Olsztyńskie skrzydła. Olsztyn24.com, 20 września 2013. [dostęp 8 grudnia 2015].
  12. Tajemnicze lądowanie na nieczynnym lotnisku. RMF24, 26 marca 2012. [dostęp 8 grudnia 2015].
  13. Anja Tatarczuk: Lotnisko Szczecin-Dąbie i o szczecińskim lotnictwie. lotniczapolska.pl, 12 lipca 2009. [dostęp 8 grudnia 2015].
  14. Piotr Marciniak: Ciekawostki z historii Pola Mokotowskiego. polemokotowskie.pl. [dostęp 25 listopada 2015].
  15. Lotniczy Gądów. Historia podniebnych asów wrocławskiego osiedla. mmwroclaw.pl, 5 listopada 2014. [dostęp 8 grudnia 2015].
  16. Karol Placha Hetman: Lotniska Lwowa: Lewandówka i Skniłów. Polot.net, 26 października 2015. [dostęp 25 listopada 2015].
  17. Edward Jaremczuk: Historia lotniska w Elblągu. Info.Elblag.pl, 5 lipca 2015. [dostęp 8 grudnia 2015].
  18. Jacek Schmidt: Rocznik Muzeum w Gliwicach - Historia Lotniska w Gliwicach do 1945 r. część I. T. 7 (1991)-8 (1992). Gliwice: 1992, s. 155-188.
  19. Zygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939–1949…. Gubin: Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Gubińskiej, 2011, s. 55-56. ISBN 978-83-88059-54-4.
  20. Pasażerski port lotniczy w Jeleniej Górze. Jelonka.com, 20 lipca 2015. [dostęp 9 grudnia 2015].
  21. Jacek Kmieć: O lotniskach w Malborku. starymalbork.blogspot.com, 10 marca 2010. [dostęp 9 grudnia 2015].
  22. Krzysztof Stecki: Ze Śląska na podbój przestworzy. Oraz kosmosu. Wyborcza.pl, 29 grudnia 2013. [dostęp 9 grudnia 2015].
  23. Robert Kulczyński: Śladami lotniczej historii Piły. Dawna.Pila.pl. [dostęp 9 grudnia 2015].
  24. Historia szczecińskich lotnisk. Aeroklub-Szczecinski.pl. [dostęp 8 grudnia 2015].
  25. Prognoza Urzędu Lotnictwa Cywilnego z 28 lutego 2006 dotycząca liczby pasażerów korzystających z transportu lotniczego w polskich portach lotniczych do 2030, [1].
  26. Adam Jakuć: Co z lotniskiem?. W: TVP3 Białystok [on-line]. Telewizja Polska SA, 2009-08-31. [dostęp 2017-11-19].
  27. PAP: Podlaskie lotnisko regionalne powstanie w Sanikach koło Tykocina. W: Bankier.pl [on-line]. 2010-04-16. [dostęp 2017-11-19].
  28. Marta Gawina: Topolany albo Nowosady. Saniki bez szans na lotnisko. W: Onet.pl [on-line]. 2013-03-06. [dostęp 2017-11-19].
  29. Postanowienie Komisarza Wyborczego w Białymstoku z dnia 5 grudnia 2016 r. o przeprowadzeniu referendum wojewódzkiego w sprawie budowy w województwie podlaskim regionalnego portu lotniczego (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego 2016.4564)
  30. Protokół Wojewódzkiej Komisji do spraw Referendum w Białysmstoku z dnia 16 stycznia 2017 r. ustalenia wyniku referendum wojewódzkiego w sprawie budowy w województwie podlaskim Regionalnego Portu Lotniczego (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego 2017.294)
  31. a b Codzienny Serwis Informacyjny: Nie dla lotniska. Podlasie dostało z resortu infrastruktury odpowiedź ws. budowy lotniska. Polska Agencja Prasowa SA, 2017-03-28. [dostęp 2017-11-19].
  32. Martyn Janduła: Lotnisko regionalne w Białymstoku pod wielkim znakiem zapytania. W: RynekInfrastruktury.pl [on-line]. ZDG TOR Sp. z o.o., 2017-03-07. [dostęp 2017-11-18].
  33. Statystyka Urzędu Lotnictwa Cywilnego.