Rosomak (transporter opancerzony)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z KTO Rosomak)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kołowy transporter opancerzony
Rosomak
KTO Rosomak na defiladzie z okazji Święta Wojska Polskiego w Warszawie
KTO Rosomak na defiladzie z okazji Święta Wojska Polskiego w Warszawie
Dane podstawowe
Państwo  Finlandia
 Polska (na licencji)
Producent Wojskowe Zakłady Mechaniczne w Siemianowicach Śląskich
Typ pojazdu transporter opancerzony
Trakcja kołowa 8×8
Załoga 3 + 8 (6 w wersji afgańskiej)
Historia
Prototypy 2001
Produkcja od 2003
Egzemplarze 670
Dane techniczne
Silnik 1 silnik wysokoprężny z turbodoładowaniem, 6 cylindrowy Scania D1 12 56A03PE
o mocy 360 kW (490 KM) przy 2100 obr./min. ;M = 1.97 kNm
Poj. zb. paliwa 325 l
Pancerz warstwowy
Długość 7,77 m
Szerokość 2,83 m
Wysokość 2,36 m / 2,99 m
Prześwit 0,43 m
Masa bojowa: około 22 000 kg
Osiągi
Prędkość 100 km/h
w wodzie: 10 km/h do przodu, 3 km/h do tyłu
Zasięg 800 km
Pokonywanie przeszkód
Rowy (szer.) 2,10 m
Ściany (wys.) 0,50 m
Kąt podjazdu 60%
Dane operacyjne
Uzbrojenie
w zależności od wersji np. UKM-2000C
Użytkownicy
Polska
KTO Rosomak M1M
KTO Rosomak – ćwiczenia poligonowe
Pokonywanie przeszkody wodnej przez KTO Rosomak
KTO Rosomak WEM – wóz ewakuacji medycznej

KTO Rosomak (Kołowy Transporter Opancerzony Rosomak) – produkowany w Polsce na licencji transportera opancerzonego konstrukcji fińskiej. Znajduje się obecnie na uzbrojeniu Sił Zbrojnych RP w wersji oznaczonej przez producenta jako AMV XC-360P.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Skonstruowany został w fińskim przedsiębiorstwie Patria Vehicles Oy pod nazwą AMV (Armoured Modular Vehicle). W grudniu 2002 r. konstrukcja została wybrana przez Polskę w przetargu na kołowe transportery opancerzone. Zgodnie z umową produkcja 600 z 690 zamówionych pojazdów odbywa się w Wojskowych Zakładach Mechanicznych w Siemianowicach Śląskich. Za dostawę sześciuset dziewięćdziesięciu transporterów opancerzonych Rosomak Ministerstwo Obrony Narodowej miało zapłacić w latach od 2003 do 2012 roku prawie 5 miliardów złotych (faktyczny koszt będzie wyższy w związku z nieplanowanym wzmocnieniem pancerza i modyfikacją transporterów opancerzonych dla Polskich kontyngentów wojskowych)[1]. W tej kwocie zawarto również koszt 313 wież OTO Melara Hitfist 30 mm[2] z Włoch za 308 milionów USD (w tym 241 powstanie w Polsce na licencji).

Szacunkowa cena rynkowa jednej sztuki KTO Rosomak w wersji podstawowej wynosi około 5 milionów PLN, bojowej 10 milionów PLN, zaś wersji specjalnej ISAF nawet 15 milionów PLN.

Decyzją Szefa Sztabu Generalnego WP z 31 grudnia 2004 r. przyjęto transporter do uzbrojenia[3]. Pierwsze transportery Rosomak zostały przekazane wojsku 8 stycznia 2005 r. (trzy w wersji bojowej z wieżą Hitfist-30P i 6 bazowych bez uzbrojenia)[4]. Pierwszym użytkownikiem jest 17 Brygada Zmechanizowana z Międzyrzecza[4].

Kontrola NIK w 2012 roku wykazała liczne zaniedbania w prowadzeniu projektu przez polskiego inwestora, m.in. zbyt liczne zmiany specyfikacji i harmonogramu dostaw, nieudolną egzekucję wymagań offsetowych od wykonawców, nieudolną konstrukcję umowy niezabezpieczająca w wystarczającym stopniu interesów inwestora. Jednym z najpoważniejszych problemów był brak umowy licencyjnej WZM z offsetodawcą, który stawiał pod znakiem zapytania dalszą produkcję transportera[5].

W lipcu 2013 została przedłużona o 10 lat licencja na produkcję KTO Rosomak z firmą Patria Land Service[6].

3 lipca 2015 r. premier Ewa Kopacz z premierem Słowacji Robertem Fico podpisali umowę na dostawę Słowacji w ciągu 3 lat 30 KTO Rosomak[7], w wariancie Scipio, opracowanym w kooperacji ze słowacką firmą EVPU[8].

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Przedział desantu KTO Rososmak

KTO Rosomak zbudowany jest w układzie 8×8 (z napędem na wszystkie koła). Bojowy Rosomak-1 może przewozić 11 osób (kierowca, dowódca, działonowy i 8 (6 w wersji afgańskiej) żołnierzy desantu).

Na przełomie 2005 r. dokonywano stopniowej (chociaż nie całkowitej) polonizacji produkcji Rosomaków. 14 grudnia 2005 r. zaprezentowano pierwszy egzemplarz wyprodukowany w Polsce[9]. Moduły podwozia (ramy z układem przeniesienia napędu) początkowo produkowane były w Finlandii, od połowy 2007 r. w spółce Komas Sp. z o.o. w Janowie Lubelskim (należącej do fińskiej Komas Oy)[10].

W porównaniu z BTR-60 transporter jest wyższy o ponad 30 cm. Mimo to z racji wykorzystania w konfliktach asymetrycznych, gdzie strona ma przewagę w opancerzeniu, broni, artylerii i lotnictwie (np. inwazja Afganistanu w XXI wieku) większość strat zanotowano od fugasów oraz sabotażu, m.in. elektroniki[11][12][13][14].

Wersje[edytuj | edytuj kod]

Wojska Lądowe zamówiły transportery w kilku wersjach, w tym:

  • kołowy bojowy wóz piechoty (Rosomak) wyposażony w dwuosobową wieżę Hitfist-30P z szybkostrzelną armatą ATK Mk 44 (wersja rozwojowa Bushmaster II) na Nabój 30 x 173 mm i karabinem maszynowym UKM-2000C, 6 granatników dymnych ZM Dezamet 902A kaliber 81 mm połączonych z systemem samoosłony SSP-1 OBRA-3 z wytwórni Bumar Żołnierz S.A.;
  • transporter piechoty (Rosomak-1) wyposażony w bezzałogową zdalnie sterowaną wieżyczkę z wielkokalibrowym karabinem maszynowym na nabój 12,7 × 99 mm NATO z możliwym zastosowaniem broni znajdującej się na wyposażeniu Sił Zbrojnych, czyli wkm NSW-B, zamiast wkm-u może być montowany karabin maszynowy (UKM-2000) lub 40 mm granatnik automatyczny (np. GA-40);
    27 października 2005 r. poinformowano, że w wyniku przetargu uzbrojenie Rosomaka-1 będzie umieszczone w bezzałogowym stanowisku strzeleckim RCWS-127 izraelskiej firmy Rafael. Już po tym ogłoszeniu zdecydowano o powtórzeniu ostatniej fazy przetargu. Po ponownym rozpatrzeniu ofert zdecydowano o wyborze stanowiska strzeleckiego Kobuz, które uznano za lepiej spełniające polskie wymagania. Wkrótce jednak poinformowano, że w wyniku rezygnacji dostawcy powrócono do uprzednio wybranego stanowiska strzeleckiego. Na skutek protestów pozostałych oferentów, 11 maja 2006 r. odbyło się ponowne rozpatrzenie ofert. Tego samego dnia za zwycięzcę przetargu uznano firmę OTO Melara oferującą wieże HITROLE, w której będą instalowane zamiennie karabiny maszynowe MAG (kaliber 7,62 × 51 mm NATO) i M2 (nabój 12,7 × 99 mm), produkowane przez zakłady Fabrique Nationale de Herstal;
  • transporter ppk Spike z obsługami (Rosomak-2);
  • wóz dowódczo-sztabowy (Rosomak-WDST);
  • wóz zabezpieczenia technicznego (Rosomak-WPT);
  • wóz ewakuacji medycznej (Rosomak-WEM) do udzielania pierwszej pomocy medycznej, wliczając resuscytację i stabilizację czynności życiowych w rejonach zagrożenia oraz ewakuacja najciężej rannych do strefy, gdzie możliwe jest lądowanie śmigłowców ratownictwa medycznego, które następnie przetransportowują poszkodowanych do szpitali polowych;
  • wóz do nauki jazdy (Rosomak NJ) ze specjalnie zamontowaną dodatkową kabiną instruktora oraz elementy imitujące obrys kadłuba ;
    Pierwsze Rosomaki-WEM zostały dostarczone WL w grudniu 2007 r.[15]. Wersja docelowa, oparta o technologię Patria Vehicles Oy, różniąca się od pierwszych pojazdów, została zaprezentowana we wrześniu 2008 r[16].

Początkowo dla pododdziałów rozpoznawczych zamówiono krótszą (o ok. 60 cm), sześciokołową wersję Rosomaka, potem zmieniono decyzję i zdecydowano się jednak na ośmiokołowy pojazd rozpoznawczy, który będzie dostarczany w dwóch odmianach:

  • wóz rozpoznawczo-dowódczy (Rosomak R-1),
  • wóz rozpoznawczy (Rosomak R-2).

Kolejną wersją jest Rosomak M1M z osłoną przeciw pociskom kumulacyjnym (typ RPG-7) QinetiQ RPGNet i kadłubem ze stali Armstal 550 Huty Stali Jakościowych (grupa Złomrex). Jest on używany przez Polski Kontyngent Wojskowy w Afganistanie[17].

Rosomak 2[edytuj | edytuj kod]

W WZM Siemianowice trwa opracowywanie konstrukcji pojazdu w wersji Rosomak 2, o czym poinformowano w maju 2012 r.[18]

Scipio[edytuj | edytuj kod]

Scipio powstał w 2015, poprzez zamontowanie na platformie pojazdu KTO Rosomak 8x8 w wersji bazowej bezzałogowej wieży Turra 30 produkcji grupy słowackich firm DMD i EVPU. Wieża została pierwotnie opracowana dla modernizacji słowackich wozów BMP-1/BMP-2[19]. Według innych źródeł wieża powstała w celu spełnienia wymagań armii słowackiej na następcę transporterów OT-64 SKOT[20].

Wieża uzbrojona jest w w działko 2A42 kalibru 30 mm konstrukcji rosyjskiej produkowane na Słowacji, 7,62-mm karabin maszynowy PKT i dwa przeciwpancerne pociski kierowane Konkurs/Fagot, w system obserwacyjno-celowniczy z kamerą telewizyjną i termowizyjną, laserowym dalmierzem, systemem stabilizacji i automatycznym śledzeniem znaczonego celu[19]. Masa wieży wynosi poniżej 1500 kg[20]. Według producenta wieży, można ją dostosować do zamontowania w niej innych zestawów uzbrojenia czy wyposażenia np. stosowanych w Polsce - amerykańskiego działka Bushmaster II czy rakiety Spike LR[19].

Pierwsza publiczna prezentacja transportera Scipio odbyła się podczas MSPO w Kielcach, we wrześniu 2015. Podczas prezentacji zaprezentowano równiż modyfikacje kadłuba transportera polegające na podniesieniu wyporności wozu w celu zapewnienia zdolności do pokonywania przeszkód wodnych pływaniem przy zwiększonej DMC (z 22,5 tony do 23,5 tony), przy czym wskazano, że kadłub transportera podawany będzie jeszcze dalszej modernizacji w celu zapewnienia zdolności pływania przy DMC zwiększonym do 24 ton[20].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. dziennik.pl 2007-10-13
  2. Hitfist® OWS. OTO Melara. [dostęp 2015-07-23].
  3. Andrzej Kiński, „Co dalej z Rosomakiem?” w: Nowa Technika Wojskowa nr 9/2005, s. 13–18
  4. 4,0 4,1 „Rosomaki dla Wojska Polskiego i XC-360 dla Armii Fińskiej” w: Nowa Technika Wojskowa nr 2/2005, s. 8
  5. NIK o realizacji zobowiązań offsetowych związanych z dostawą Rosomaków. NIK, 2012.
  6. rosomaki-beda-produkowane-w-siemianowicach/mp6bh. [dostęp 2013-08-16].
  7. Kopacz: Słowacja kupi 30 Rosomaków w ciągu trzech lat (pol.). PAP, 2015-07-03. [dostęp 2015-07-03].
  8. PGZ prezentuje transporter Scipio. Wariant Rosomaka dla Słowacji. Defence24.pl, 25 CZERWCA 2015.
  9. „Rosomaki z Siemianowic” w: Nowa Technika Wojskowa nr 3/2006, s. 10
  10. „Nowości Patria Polska” w: Raport WTO nr 2/2008, s. 11.
  11. http://www.tokfm.pl/Tokfm/1,103085,13965322,_Rosomak_kosztowal_10_mln_zl__wozek_inwalidzki___ok_.html
  12. http://wyborcza.pl/1,85996,6829981,Kto_uszkodzil_rosomaki.html
  13. http://www.magnum-x.pl/czasopismasec/ntw/1891
  14. http://wyborcza.pl/1,76842,6790656,Za_malo_jazdy_w_Afganistanie.html
  15. Grzegorz Hołdanowicz, „Rosomaki WEM do Afganistanu” w: Raport WTO nr 2/2008, s. 24.
  16. Grzegorz Hołdanowicz, „Salon w oczekiwaniu na profesjonalizację”, w: raport-WTO nr 10/2008, s. 5.
  17. Altair – Rosomak z siatką i nie tylko
  18. Altair – Siemianowice zapowiadają Rosomaka 2
  19. 19,0 19,1 19,2 Juliusz Sabak: Rosomaki jadą na Słowację. Nowe otwarcie współpracy państw V4. Defence24.pl, 03.07.2015.
  20. 20,0 20,1 20,2 Marek Dąbrowski: Polsko-słowacki transporter Scipio w Kielcach. Defence24.pl, 03.09.2015.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • A. Kiński, KTO coraz bliżej, „Nowa Technika Wojskowa2004 nr 6
  • A. Kiński, Co dalej z Rosomakiem, „Nowa Technika Wojskowa” 2005 nr 9
  • A. Kiński, AMV 6x6 na MSPO'2005, „Nowa Technika Wojskowa” 2005 nr 9
  • G. Hołdanowicz, Zwycięstwo Finów – nadzieja dla Siemianowic, „Raport wojsko technika obronność” 2003 nr 1
  • A. Kiński, Nowe Rosomaki, „Nowa Technika Wojskowa” 2006 nr 9

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]