ZiŁ-485

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
ZiŁ-485
BAW w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie
BAW w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie
Inne nazwy BAW (БАВ)
Producent Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZiS/ZiŁ, BAZ
Okres produkcji 1952–1962
Miejsce produkcji Związek Socjalistycznych Republik RadzieckichZSRR, Moskwa
Związek Socjalistycznych Republik RadzieckichZSRR, Briańsk
Dane techniczne
Segment Amfibia 6×6
Silniki R6, gaźnikowy, 5,56 l, moc 110 KM
Długość 9533 mm
9540 mm BAW-A[1]
Szerokość 2475 mm
2485 mm BAW-A[1]
Wysokość 2635 mm (z dachem)
2780 mm BAW-A[1]
Rozstaw osi 4228 mm (1 / 2 oś)[1]
Masa własna BAW – 7050 kg
BAW-A – 7400 kg
Liczba miejsc 28 miejsc
Ładowność Ląd – 2,5 t
Woda – 3,5 t[1]
Wyposażenie
dodatkowe
System regulacji ciśnienia w ogumieniu
Dane dodatkowe
Pokrewne GMC DUKW-353
ZiS-151
BAW od tyłu

ZiŁ-485 (początkowo ZiS-485) lub BAW (ros. БАВ - большой автомобиль водоплавающий - bolszoj awtomobil wodopławajuszczij) – ciężarowo-terenowy samochód pływający (amfibia) produkowany w latach 50. XX wieku w ZSRR w Moskiewskiej Fabryce Samochodów im. Stalina (ZiS, później ZiŁ).

Pojazd ten był wzorowany na amerykańskiej amfibii GMC DUKW-353, których 586 sztuk zostało dostarczonych w czasie wojny do ZSRR w ramach planu Lend-Lease. Skonstruowany został w 1949 w filii zakładów ZiS w Dniepropietrowsku i początkowo oznaczony był DAZ-485 (od Dniepropietrowskij Awtozawod)[2]. Głównym konstruktorem zakładów był Witalij Graczow[3]. Samochód oparty był na podzespołach mechanicznych ciężarówek terenowych ZiS-151 i GAZ-63[2]. W związku z brakiem doświadczenia z konstrukcją amfibii, półsamonośne pływające nadwozie skopiowano co do formy z DUKW, aczkolwiek z ulepszeniami, z których najistotniejsze było wprowadzenie otwieranej burty z tyłu, ułatwiającej załadunek na większą o 1/3 skrzynię ładunkową (o powierzchni 10,44 m²)[2]. Wciągarkę umieszczono pośrodku samochodu, między kabiną a skrzynią, przez co mogła być używana do wciągania ładunku lub wyprowadzona do przodu[2]. Jesienią 1950 roku prowadzono próby porównawcze samochodu z DUKW. W 1951 roku trwały przygotowania do produkcji, kiedy władze w maju zdecydowały zlikwidować Dniepropietrowskie Zakłady Samochodowe i umieścić tam produkcję rakiet[4]. Rozwój i produkcja amfibii zostały przekazane do zakładów ZiS, pod oznaczeniem ZiS-458. W lipcu 1952 wyprodukowano tam pierwsze pojazdy[1]. Od 1953 roku samochody weszły na uzbrojenie Armii Radzieckiej pod wojskowym oznaczeniem BAW[1].

W 1957 powstał ulepszony model ZiŁ-485A (BAW-A), oparty na podzespołach zunifikowanych ze zmodernizowanym transporterem opancerzonym BTR-152W1 i ciężarówką ZiŁ-157. Otrzymał m.in. szersze mosty napędowe i nowe opony o rozmiarach 12,00-18" zamiast 11,00-18" (z wewnętrznym systemem centralnej regulacji ciśnienia zamiast zewnętrznych przewodów), co polepszyło zdolność przekraczania terenu[1]. Do produkcji został wprowadzony we wrześniu 1958[1]. Produkcja w zakładach ZiŁ trwała do końca 1959 roku; łącznie w zakładach ZiS/ZiŁ wyprodukowano 2005 amfibii BAW/BAW-A[1]. Od stycznia 1960 produkcję przeniesiono do nowo powstałych zakładów BAZ w Briańsku, jednakże do końca 1962 zbudowano tam jedynie 24 pojazdy[1]. W 1960 w zakładach ZiŁ powstał prototyp zmodernizowanej wersji ZiŁ-458B, z nową skrzynią biegów, sprzęgłem jednotarczowym i innymi ulepszonymi podzespołami, lecz nie wszedł do produkcji[1].

W latach 50. pojazdy te weszły na wyposażenie wojsk inżynieryjnych Ludowego Wojska Polskiego.

Ciężarowo-terenowy samochód pływający BAW był przeznaczony do przepraw przez przeszkody wodne i przewozu 28 żołnierzy z pełnym ekwipunkiem lub sprzętu, np. 1 armaty kalibru 85 mm czy 1 haubicy kalibru 122 mm.

Na stalowej ramie został zamocowany hermetyczny stalowy korpus z otwieraną tylną burtą. Pod maską zamontowano silnik ZiŁ-485 o mocy 110 KM, analogiczny jak w BTR-152, wykorzystano też części z samochodu ZiS-151 (m.in. zawieszenie i rozrząd). Pojazd wyposażony został w system centralnej regulacji ciśnienia w ogumieniu.

Dane taktyczno-techniczne[edytuj]

  • masa pojazdu: BAW: 7050 kg, BAW-A: 7400 kg
  • ładowność na lądzie: 2,5 t
  • ładowność na wodzie: 3,5 t
  • silnik: 6-cylindrowy ZiŁ-485 o mocy 110 KM, pojemność skokowa 5555 cm³
  • prędkość maksymalna:
    • na lądzie: 60 km/h
    • na wodzie: 8–9 km/h
  • zasięg:
    • na lądzie: 510 km
    • na wodzie: 6 godzin
  • wymiary: 9540 × 2485 × 2600 mm.

Egzemplarze muzealne[edytuj]

Zachowane samochody ZiŁ-485 można obejrzeć w następujących placówkach muzealnych:

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j k l J. Proczko, Bolszoj... „Tiechnika i Woorużenije” 04/2009 ss.20-26
  2. a b c d J. Proczko, Bolszoj... „Tiechnika i Woorużenije” 03/2009 ss.19-22
  3. J. Proczko, Bolszoj... „Tiechnika i Woorużenije” 03/2009 s.17
  4. J. Proczko, Bolszoj... „Tiechnika i Woorużenije” 04/2009 s.16

Bibliografia[edytuj]

  • Jewgienij Proczko. «Bolszoj awtomobil wodopławajuszczij». „Tiechnika i Woorużenije”. 03/2009. s. 15-22 (ros.). 
  • Jewgienij Proczko. «Bolszoj awtomobil wodopławajuszczij». „Tiechnika i Woorużenije”. 04/2009. s. 16-22 (ros.).