| Tor |
| aktyn ← tor → protaktyn |
|
|
| Wygląd |
| srebrzystobiały |
 |
| próbka toru o masie 0,1 g w ampułce wypełnionej argonem |
|
| Ogólne informacje |
| Nazwa, symbol, l.a. |
tor, Th, 90
(łac. thorium) |
| Grupa, okres, blok |
–, 7, f |
| Stopień utlenienia |
IV |
| Właściwości metaliczne |
aktynowiec |
| Właściwości tlenków |
słabo zasadowe |
| Masa atomowa |
232,0381 u |
| Stan skupienia |
stały |
| Gęstość |
11724 kg/m3 |
| Temperatura topnienia |
1755 °C |
| Temperatura wrzenia |
4788 °C |
|
| Numer CAS |
7440-29-1 |
| PubChem |
23960[1] |
|
|
|
|
| Najbardziej stabilne izotopy |
|
| izotop |
wyst. |
o.p.r. |
s.r. |
e.r. MeV |
p.r. |
| 228Th |
{syn.} |
1,9116 roku |
α |
5,520 |
224Ra |
| 229Th |
{syn.} |
7340 lat |
α |
5,168 |
225Ra |
| 230Th |
{syn.} |
75380 lat |
α |
4,770 |
226Ra |
| 232Th |
100% |
1,405×1010 lat |
α |
4,083 |
228Ra |
| 233Th |
{syn.} |
22,3 min |
β− |
1,245 |
233Pa |
| 234Th |
{syn.} |
24,1 dni |
β− |
0,270 |
234Pa |
|
|
| Niebezpieczeństwa |
| Zagrożenia (GHS) |
|
|
Wiarygodne źródła klasyfikacji tej substancji
wg kryteriów systemu GHS są niedostępne. |
| Zagrożenia (UE) |
|
|
Wiarygodne źródła klasyfikacji tej substancji
wg europejskich kryteriów są niedostępne. |
|
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa) |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
 Hasło tor w Wikisłowniku |
Tor (Th, łac. thorium) – pierwiastek chemiczny z grupy aktynowców w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od imienia jednego z bogów nordyckich, Thora.
[edytuj] Charakterystyka
Tor to błyszczący i kowalny metal. Powoli reaguje z mocnymi kwasami nieorganicznymi, znacznie szybciej z wodą królewską. Występuje w związkach na IV stopniu utlenienia i swoimi właściwościami przypomina cyrkon, tytan oraz lantanowce. W roztworach o pH < 1 istnieją bezbarwne jony Th4+. Tor tworzy jeden tlenek: biały ThO2. Jest to najpowszechniejszy w przyrodzie pierwiastek promieniotwórczy.
[edytuj] Występowanie
Tor występuje w skorupie ziemskiej w ilości 12 ppm czyli około sześciokrotnie częściej niż uran. Najważniejszym minerałem toru jest monacyt (Ca,La,Nd,Th)PO4. Tor występujący naturalnie składa się praktycznie wyłącznie z izotopu 232Th. Izotop ten jest nietrwały, jednak ze względu na długi (14 mld. lat) czas połowicznego rozpadu, radioaktywność produktów wykorzystujących oczyszczony tor jest niewielka.
Tor został odkryty w roku 1828 przez szwedzkiego chemika Jönsa Jacoba Berzeliusa.
[edytuj] Zastosowanie
Tor jest ważnym dodatkiem stopowym, zwiększającym wysokotemperaturową wytrzymałość metali, np. magnezu. Stosuje się go również w czujnikach fotoelektrycznych, jako dodatek stopowy (w ilości 2%), do "czerwonych" elektrod wolframowych stosowanych w metodzie spawania TIG, a tlenek toru w wysokogatunkowych soczewkach.
Tor, tak jak uran i pluton, może być użyty jako paliwo w reaktorach jądrowych. Jest potencjalnie dużo lepszym kandydatem na paliwo jądrowe przyszłości, niż powszechnie stosowany uran. Jego zalety to:
- w przeciwieństwie do cyklu jądrowego opartego na uranie, gdzie 98% procent paliwa nie ulega zużyciu (i tworzy kłopotliwe odpady radioaktywne), tor w niektórych typach reaktorów może zostać zużyty w całości, eliminując problem odpadów;
- reaktor oparty na torze może z powodzeniem spalać odpady radioaktywne z tradycyjnych uranowych elektrowni jądrowych;
- w reaktorze powstaje z niego uran-233 (w wyniku wychwytu neutronu i po dwóch emisjach beta), izotop praktycznie nie nadający się do skonstruowania broni, w odróżnieniu od plutonu.
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
- Jerzy Minczewski, Zygmunt Marczenko Chemia analityczna – 1 podstawy teoretyczne i analiza jakościowa (Wydawnictwo Naukowe PWN) Warszawa 2001 ISBN 83-01-13499-2
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło tor w Wikisłowniku
