Koszyce (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wsi w woj. małopolskim. Zobacz też: inne miejsca o tej nazwie.
Koszyce
Herb
Herb Koszyc
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat proszowicki
Gmina Koszyce
Liczba ludności 830
Strefa numeracyjna (+48) 41
Kod pocztowy 32-130
Tablice rejestracyjne KPR
SIMC 0244630
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Koszyce
Koszyce
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Koszyce
Koszyce
Ziemia 50°10′13″N 20°34′23″E/50,170278 20,573056Na mapach: 50°10′13″N 20°34′23″E/50,170278 20,573056

Koszycewieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim, w gminie Koszyce.

W latach 1374-1869 miasto. Były miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[1].

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Koszyce.

Położona przy skrzyżowaniu DK79 i DW768.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość położona była w dobrach królewskich, stanowiła uposażenie wielkorządcy krakowskiego i nosiła nazwę Koszyczki. Pierwsza wzmianka o Koszycach w źródłach pochodzi z 1328[2]. Przez Koszyce,położone przy przeprawie przez Szreniawę, przebiegał szlak handlowy z Krakowa i Bochni przez Wiślicę na Ruś Kijowską. 26 czerwca 1374 królowa Elżbieta Łokietkówna nadała Koszycom, posiadającym już uprzednio prawa miejskie, prawo magdeburskie i przywilej targów w poniedziałki[2]. Przywileje lokacyjne były wzorowane na krakowskich. Miasto było ważnym ośrodkiem rzemieślniczym i handlowym. 4 kwietnia 1421 Koszyce powtórnie były lokowane na prawie magdeburskim przez króla Władysława Jagiełłę i otrzymały przywilej odbywania 8-dniowego jarmarku 22 lipca i targów we wtorki[2]. W mieście znajdowała się komora królewska, która pobierała myto od wozów i pędzonego bydła. W pobliżu Koszyc znajdował się port rzeczny na Wiśle w Morsku. W 1563 w mieście znajdowały się 83 domy, 13 jatek rzeźniczych oraz łaźnia. W mieście handlowano zbożem, upowszechniła się stosowana tu miara korzec koszycki, równy 1/4 korca krakowskiego (55 kg żyta lub 57 kg pszenicy)[2]. Z 1564 pochodzi wzmianka o istnieniu ratusza[2]. W 1579 w Koszycach działało 86 warsztatów rzemieślniczych.

Upadek miasta nastąpił od XVII wieku[2]. Spustoszenia dokonała zaraza z 1654, podczas której zmarło m.in. 40 miejscowych mistrzów cechowych. Dzieła zniszczenia dopełnił potop szwedzki. W tym okresie z 77 rzemieślników pozostało 18[2]. W 1664 Koszyce miały zaledwie 432 mieszkańców i znajdowały się tu 52 domy. W kolejnych latach miasto jeszcze bardziej podupadło, mieszkańcy musieli odrabiać pańszczyznę na folwarku w pobliskich Kucharach.

W XVIII wieku sytuacja miasta uległa poprawie. Stało się ono ważnym ośrodkiem rzemieślniczym. Rozwijało się tu przede wszystkim sukiennictwo. W 1827 miasto miało 628 mieszkańców. Po powstaniu styczniowym 1 czerwca 1869 car odebrał Koszycom prawa miejskie[2]. W ramach represji za udział mieszkańców w powstaniu, rosyjskie władze przeniosły także siedzibę gminy do miejscowości Filipowice. Pod koniec XIX w. ok. 40% mieszkańców stanowili Żydzi, którzy mieli własną gminę wyznaniową i dużą synagogę[2]. W 1931 Koszyce stały się ponownie siedzibą gminy[2].

Podczas II wojny światowej, w dniu 6 września 1939 w Koszycach stacjonował sztab Armii Kraków gen. Szyllinga, wkrótce potem miejscowość dostała się pod okupację niemiecką. Latem 1944 w rejonie Koszyc toczyły się walki partyzanckie w ramach istnienia tzw. Republiki Pińczowskiej. W Koszycach funkcjonował wówczas Polski Zarząd Poczt i Telekomunikacji Obwodu Pińczowskiego AK[2]. Koszyce wyzwoliła armia radziecka w styczniu 1945.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Franciszek Leśniak, Król i jego miasta w województwie krakowskim (od wieku XVI do pierwszej połowy XVIII), w: Dwór a kraj. Między centrum a peryferiami władzy, Kraków 2003, s. 148.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 R. Stojek (red.): Gmina Koszyce, s.9-13

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Miasta polskie w Tysiącleciu", przewodn. kom. red. Stanisław Pazyra, Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Wrocław - Warszawa - Kraków, 1965-1967
  • Ryszard Stojek (red.): Gmina Koszyce, wyd. gmina Koszyce, 2009, ISBN 978-83-901624-2-3