Słomniki

Nazwa Słomniki pochodzi najprawdopodobniej od szłomiarzy (zwanych w średniowieczu szłomnikami), którzy wyrabiali szłomy, czyli hełmy dla drużyny królewskiej.

Pierwsze wzmianki historyczne o Słomnikach jako osadzie myśliwskiej i stacji kupieckiej pochodzą z 1287 roku. Prawa miejskie od 1358 r. nadane przez króla Kazimierza Wielkiego. Z tego okresu pochodzi, zachowany do tej pory, układ architektoniczny rynku (na planie kwadratu) o powierzchni 1,75 ha.

Położenie przy trakcie solnym z Wieliczki oraz Bochni do Wielkopolski stworzyło możliwość szybkiego rozwoju miasta. Co było najbardziej zauważalne w XV i XVI wieku.

W 1554 roku powstał tutaj pierwszy formalny zbór kalwiński

W swoich dziejach miasto było kilkakrotnie niszczone przez najazdy tatarskie, a potem szwedzkie (1655-1660). (Według przekazów ustnych pod słomnickim rynkiem znajduje się lochy, które służyły ochronie mieszkańców przed najazdami. Jest to jedna z teorii tłumacząca zapadanie się płyty rynku.)

Podczas powstania kościuszkowskiego miasto było świadkiem wielu ważnych wydarzeń. Po bitwie pod Racławicami Słomniki były miejscem zgrupowania wojsk polskich. Dnia 5 kwietnia 1794 r. Tadeusz Kościuszko zredagował tutaj raport o bitwie pod Racławicami, wydał odezwę: "Narodzie (...) chciej być wolnym i niepodległym", oraz po raz pierwszy przywdział sukmanę, jako strój wyróżniający się w bitwie formacji. 6 kwietnia na tutejszym rynku do stopnia generała został awansowany Józef Zajączek i Antoni Madaliński.

Po trzecim rozbiorze Polski Słomniki znalazły się w zaborze austriackim, później od 1809 w Księstwie Warszawskim, a następnie od 1815 w Królestwie Polskim.

Podczas powstania styczniowego okolice Słomnik były miejscem walk partyzanckich.

Słomniki utraciły prawa miejskie po upadku powstania w 1870 r. Ponownie miasto od 1917 r.

[edytuj] Kalendarium

1287 - Pierwsza wzmianka o Słomnikach jako osadzie myśliwskiej i stacji kupieckiej;

1241 1259 1287 – Miasto staje się celem najazdów tatarskich;

1358 - Słomniki otrzymują od króla Kazimierza Wielkiego prawa miejskie;

1392 - Królowa Jadwiga gości na dworze w Słomnikach;

1420 – Król Władysław Jagiełło odwiedza Słomniki;

1447 – Do miasta przybywa król Kazimierz IV Jagiellończyk;

1548 – W Słomnikach nocuje król Zygmunt Stary;

1554 - Pierwszy formalny zbór kalwiński;

1655-1660 - Najazdy szwedzkie niszczą miasto;

1794 - W Słomnikach przebywa Tadeusz Kościuszko;

1870 - Miasto traci prawa miejskie;

1917 - Słomniki odzyskują prawa miejskie;

15 stycznia 1945 – wyzwolenie Słomnik;

[edytuj] Zabytki

Neoromański kościół Bożego Ciała (wzniesiony w latach 1888-1893). W świątyni znajduje się późnogotycki krucyfiks i obraz Świętej Rodziny z I poł. XVI wieku.
Synagoga z końca XIX wieku

[edytuj] Transport

W mieście krzyżują się drogi krajowe i wojewódzkie:

Droga krajowa nr 7: Chyżne-Kraków-Słomniki-Warszawa-Gdańsk
Droga wojewódzka nr 775: Słomniki-Proszowice-Nowe Brzesko

Przez miasto przebiega dwutorowa, zelektryfikowana linia kolejowa (Warszawa) – Tunel – Miechów – Kraków. Stacje kolejowe: Słomniki i Słomniki Miasto.

W mieście znajduje się również przystanek PKS oraz prywatnych linii mikrobusowych.

[edytuj] Edukacja

W mieście znajduje się przedszkole oraz zespół szkół ogólnokształcących (szkoła podstawowa, gimnazjum, liceum ogólnokształcące, liceum profilowane).

[edytuj] Kultura i sport

W Słomnikach działa Miejsko-Gminne Centrum Kultury. Istnieje również kino "Czar", biblioteka publiczna oraz Muzeum Ziemi Słomnickiej.

Od ponad 100 lat funkcjonuje orkiestra dęta "ECHO".

Od 1923 r. w mieście działa KS Słomniczanka. Obecnie istnieje wyłącznie sekcja piłki nożnej. W przeszłości klub posiadał sekcje łucznictwa i piłki siatkowej.