92 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
92 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1939
Tradycje
Rodowód Sformowana przez 4 Batalion Pancerny
Dowódcy
Pierwszy kpt. Władysław Iwanowski
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych Wojska lądowe
Rodzaj wojsk Bronie pancerne
Podległość 10 Dywizja Piechoty (II RP)
czołg TK-3- czołg podstawowy kompanii

92 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczychpancerny pododdział rozpoznawczy Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej.

Kompania nie występowała w pokojowej organizacji wojska. Została sformowana w dniach 24-26 marca 1939 roku w Brześciu w grupie jednostek oznaczonych kolorem czerwonym[1] z przeznaczeniem dla Armii Łódź- 10 DP[2]. Jednostką mobilizującą był 4 Batalion Pancerny[3].

Na wyposażeniu posiadała 13 czołgów rozpoznawczych TK-3 uzbrojonych w 7,92 mm ckm[4].

Działania bojowe[edytuj | edytuj kod]

Motocykl Sokół 1000
Znaki taktyczne malowane na czołgach lekkich i rozpoznawczych[a]

27 marca kompania została załadowana na wagony w Brześciu, przewieziona i rozładowana na stacji Łask. Następnie przemaszerowała do Teofilowa nad Widawką, gdzie w następnych miesiącach odbyła szereg ćwiczeń w zakresie współdziałania z innymi rodzajami broni.

W lipcu kompanię przesunięto do Czarnożyły na południe od Wielunia i podporządkowano 10 Dywizji Piechoty. 26 sierpnia kompania przybyła do Wieruszowa. W ostatnich dniach przed wojną wcielono ją do 2 Oddziału Wydzielonego i wysłano do majątku koło wsi Biała Rządowa.

O świcie 1 września wraz ze szwadronem kolarzy, kompania zajęła stanowiska na prawym skrzydle obrony OW. Już około 6:00 czołgiści skutecznie ostrzelali grupę niemieckich żołnierzy. Po południu kompania przeprowadziła kontratak na podchodzące pod Wieruszów pododdziały niemieckiej 17 DP.

2 września, aż do wieczora czołgiści bronili się na zachodnim skraju Lututowa. W nocy, podczas luzowania, pojazdy kompanii zostały omyłkowo ostrzelane przez placówkę piechoty.

3 września pododdział wycofał się wraz z OW nr 2 na Dębołękę, a wieczorem przeszedł mostem między Chojną a Beleniem na wschodni brzeg Warty.

4 września dowódca 10 DP przydzielił 92 i 32 kompanię czołgów do 1 pułku kawalerii KOP, stanowiącego odwód dywizji. Kompania ześrodkowała się w folwarku Adamów pod Zduńską Wolą.

Obsada personalna[edytuj | edytuj kod]

Obsada w dniu 1 września 1939 roku:[5]

  • dowódca kompanii – kpt. Władysław Iwanowski († w 1944 pod Monte Cassino)
  • dowódca 1 plutonu – por. Marian Bartosiński († w 1944 w Belgii)
  • dowódca 2 plutonu – ppor. rez. Jerzy Czarkowski(† 10 IX 1939)
  • dowódca plutonu techniczno-gospodarczego – por. Stanisław Bentkowski
  • szef kompanii – plut. Antoni Klebaniuk[6]

Skład kompanii[edytuj | edytuj kod]

Poczet dowódcy

  • gońcy motocyklowi
  • drużyna łączności
    • patrole:
radiotelegraficzny
łączności z lotnictwem
  • sekcja pionierów

Razem w dowództwie

1 oficer, 7 podoficerów, 21 szeregowców;
1 czołg, 1 samochód osobowo terenowy, 2 samochody z radiostacjami N.2, furgonetka, 4 motocykle.

2 x pluton czołgów

1 oficer, 7 podoficerów, 7 szeregowców
6 czołgów, 1 motocykl, przyczepa towarzysząca

pluton techniczno – gospodarczy

  • drużyna techniczna
  • drużyna gospodarcza
  • załogi zapasowe
  • tabor

Razem w plutonie

1 oficer, 13 podoficerów, 18 szeregowców
5 samochodów ciężarowych, samochód-warsztat, cysterna, 1 motocykl, transporter czołgów, 2 przyczepy na paliwo, kuchnia polowa

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. 1 - czołg dowódcy kompanii; 2 - czołg dowódcy 1 plutonu; 3 - czołg dowódcy 2 plutonu; 4 - czołg dowódcy 3 plutonu; 5 - czołgi z 1 plutonu; 6 - czołgi z 2 plutonu; 7 - czołgi z 3 plutonu

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Żebrowski 1971 ↓, s. 273 i 312.
  2. Gaj 2014 ↓, s. 217.
  3. Żebrowski 1971 ↓, s. 309.
  4. Gaj 2014 ↓, s. 219.
  5. Szubański 2011 ↓, s. 302.
  6. Żebrowski 1971 ↓, s. 312.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzysztof M. Gaj: Polska broń pancerna w 1939 roku - organizacja wojenna i pokojowa jednostek. Oświęcim: NapoleonV, 2014. ISBN 978-83-7889-122-2.
  • Adam Jońca: Wrzesień 1939: pojazdy Wojska Polskiego: barwa i broń. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1990.
  • Rajmund Szubański: Polska broń pancerna 1939. Warszawa: Bellona, 2011. ISBN 978-83-11-12106-5.
  • Jan Tarczyński, Krzysztof Barbarski, Adam Jońca: Pojazdy w Wojsku Polskim = Polish Army vehicles: 1918-1939. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Ajaks"; Londyn: Komisja Historyczna b. Sztabu Głównego PSZ, 1995. ISBN 83-85621-57-1.
  • Wojciech Włodarkiewicz: Lwów 1939. Warszawa: Bellona Spółka Akcyjna, 2003. ISBN 978-83-11-10791-5.
  • Marian Żebrowski: Zarys historii polskiej broni pancernej 1918 - 1947. Londyn: Zarząd Zrzeszenia Kół Oddziałowych Broni Pancernych, 1971.