Odcinkowy pomiar prędkości

Odcinkowy pomiar prędkości (w skrócie OPP), odcinkowa kontrola prędkości – system służący do rejestrowania przekroczenia dopuszczalnej prędkości pojazdów na kontrolowanym odcinku drogi. W przeciwieństwie do fotoradaru, nie mierzy szybkości w jednym punkcie, ale sprawdza średnią prędkość na wyznaczonym odcinku. Na początku i końcu kontrolowanego odcinka zamontowane są kamery rejestrujące przejazd wszystkich pojazdów. System automatycznie odczytuje numery rejestracyjne, obliczając czas przejazdu między danymi punktami. Na jego podstawie obliczana jest średnia prędkość, a gdy jest ona większa od dozwolonej, kierowca otrzymuje mandat jak w przypadku zdjęcia z fotoradaru^[1]. System działa przez całą dobę i bez względu na warunki pogodowe – jeśli widoczność jest ograniczona, kamery namierzają auto za pomocą podczerwieni^[2].

OPP w Polsce

Pierwszy OPP w Polsce zamontowano pod koniec kwietnia 2011 r. na odcinku autostrady A1 z Rusocina do Nowych Marz, na potrzeby zarządcy drogi – GTC SA^[3] i w związku z drugą edycją Narodowego Eksperymentu Bezpieczeństwa. Działał on od 22 do 30 czerwca 2011 na odcinku o długości około 16 km, pomiędzy Swarożynem i Pelplinem, gdzie zdarzało się najwięcej wypadków. Średnia prędkość pojazdów i ich numery rejestracyjne były rejestrowane za pomocą sprzętu udostępnionego przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad^[4].

Stworzenie w Polsce właściwego odcinkowego pomiaru prędkości było częścią jednego z zadań projektu pod nazwą „Budowa centralnego systemu automatycznego nadzoru nad ruchem drogowym”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Umowę na realizację projektu podpisano 31 grudnia 2012. Był on prowadzony przez CANARD na 30 odcinkach dróg krajowych, wojewódzkich, drogach ekspresowych i autostradach, we wskazaniu których wzięli udział specjaliści z Politechniki Gdańskiej oraz Politechniki Krakowskiej^[5]. Brali oni pod uwagę miejsca szczególnie niebezpieczne, w których możliwe jest ustawienie bramownic i prowadzenie pomiaru na odcinkach bez dróg dojazdowych czy skrzyżowań. Lokalizacja takich urządzeń poprzedzona była analizą stanu bezpieczeństwa na danym odcinku, uwzględniającą m.in. charakterystykę drogi, średnie natężenie ruchu, warunki widoczności na drodze, a także obecność obiektów użyteczności publicznej, takich jak szkoły, przedszkola, obiekty kultu religijnego. Taki pomiar będzie stosowany na najbardziej niebezpiecznych odcinkach dróg, gdzie dochodzi do tragicznych zdarzeń drogowych, a także gdzie piesi są szczególnie narażeni na niebezpieczeństwo, np. w obszarze zabudowanym w okolicach szkoły, przystanku autobusowego czy boiska. W szczególności odcinkowy pomiar prędkości znajdzie zastosowanie na odcinkach dróg krętych, będących w remoncie, w tunelach i na mostach^[6]. Termin wprowadzania odcinkowego pomiaru prędkości był kilkukrotnie przekładany. Podczas tworzenia systemu pojawiły się opinie, że jego uruchomienie może się okazać niezgodne z prawem^[7]. OPP na pierwszych 3 odcinkach dróg uruchomiono 19 listopada 2015^[8]^[9]. Według rozporządzenia, długość pojedynczego odcinka w obszarze zabudowanym nie może być dłuższa niż 10 km, zaś poza obszarem zabudowanym nie dłuższa niż 20 km. Urządzenia są poprzedzone znakiem D-51 „Automatyczna kontrola prędkości”. Urządzenia nie rejestrują przekroczeń dopuszczalnych prędkości do 10 km/h^[6].

Wykaz odcinków

Nr drogi i pikietaż	Długość OPP	Data uruchomienia	Miejscowość lub miejscowości	Gmina	Powiat	Województwo
A1	11 979 m^[10]	listopad 2024	węzeł Nowy Ciechocinek – MOP Kałęczynek (kujawsko-pomorskie)	Aleksandrów Kujawski	aleksandrowski	kujawsko-pomorskie
A2		luty 2024	Poznań, Luboń (węzeł Poznań Komorniki – węzeł Poznań Krzesiny)	miasto Poznań, Luboń	mnpp Poznań i poznański	wielkopolskie
A4	8095 m^[11]		Kostomłoty	Kostomłoty	średzki	dolnośląskie
S2	2533 m i 2520 m^[11]	20 grudnia 2021	Warszawa (tunel pod Ursynowem)			mazowieckie
S7 26+50 – 24+10	2040 m i 2042 m^[11]		Skomielna Biała (tunel na Zakopiance)	Lubień	myślenicki	małopolskie
S7	14 053 m i 14 061 m^[11]		Falęcice	Promna	białobrzeski	mazowieckie
S8	2955 m^[11]		Blizne Łaszczyńskiego	Stare Babice	warszawski zachodni	mazowieckie
S8	4041 m^[11]		Warszawa (ul. Łabiszyńska)		mnpp Warszawa i wołomiński	mazowieckie
S11		2024	Swadzim – Zakrzewo (węzeł Poznań Tarnowo Podgórne – węzeł Poznań Ławica)	Tarnowo Podgórne, Dopiewo	poznański	wielkopolskie
9	2524 m i 2525 m^[11]		Kolbuszowa Górna	Kolbuszowa	kolbuszowski	podkarpackie
11	992 m i 993 m^[11]		Tarnowskie Góry		tarnogórski	śląskie
12	^[11]		Szlichtyngowa	Szlichtyngowa	wschowski	lubuskie
16	5026 m i 5022 m^[11]		Gietrzwałd	Grunwald	ostródzki	warmińsko-mazurskie
19 70+378 – 74+230	3835 m^[11]	19 listopada 2015	Zwierki – Zabłudów	Zabłudów	białostocki	podlaskie
19	1392 m^[11]		Iskrzynia	Korczyna	krośnieński	podkarpackie
32	2995 m^[11]	sierpień 2016	Sulechów – Okunin	Sulechów	zielonogórski	lubuskie
50	2760 m^[11]		Regut	Celestynów		mazowieckie
50	2847 m^[11]		Sochaczew	Sochaczew	sochaczewski	mazowieckie
50	2648 m i 2650 m^[11]		Strachówka	Strachówka	wołomiński	mazowieckie
59 45+310 – 50+910	5619 m i 5612 m^[11]		Piecki	Piecki	mrągowski	warmińsko-mazurskie
60	1800 m^[11]	4 grudnia 2015	Karniewo	Karniewo	makowski	mazowieckie
72	3279 m i 3276 m^[11]		Złota	Głuchów	skierniewicki	łódzkie
78	848 m^[11]		Gorzyce	Gorzyce	wodzisławski	śląskie
78	2200 m^[11]		Wilcza	Pilchowice	gliwicki	śląskie
82	2900 m	19 listopada 2015	Łuszczów	Wólka	lubelski	lubelskie
82	3891 m^[11]		Łęczna	Łęczna	łęczyński	lubelskie
82	2878 m i 2881 m^[11]		Łuszczów Pierwszy	Wólka	lubelski	lubelskie
92 496+450 – 497+946	1505 m^[11]		Sulejówek		miński	mazowieckie
93	2485 m i 2480 m^[11]	30 czerwca 2023	Świnoujście (tunel pod Świną)	Świnoujście		zachodniopomorskie
94	2161 m^[11]		Lewin Brzeski	Lewin Brzeski	brzeski	opolskie
94	4381 m i 4393 m^[11]		Tarnów	Tarnów	tarnowski	małopolskie
216 3+450 – 1+800	1642 m i 1648 m^[11]		Reda		wejherowski	pomorskie
871	6520 m i 6518 m^[11]		Jamnica	Grębów	tarnobrzeski	podkarpackie

OPP na świecie

Holandia – Trajectcontrole (pierwszy tego typu system na świecie)
Belgia – Trajectcontrole
Francja – Radar tronçon
Szwajcaria – Abschnittskontrolle
Austria – Section-Control
Niemcy – Section-Control
Włochy – SICVE (Sistema informativo per il controllo della velocità)
Wielka Brytania – SPECS (Speed Check Services)
Australia – Safe-T-Cam

Wykaz odcinków

Państwo	Jednostka administracyjna niższego szczebla	Lokalizacja	Droga i pikietaż	Prędkość	Kierunek	Źródło	Data uruchomienia	Uwagi
Austria	Dolna Austria	przełęcz Wechsel	73,0 – 67,0		Wiedeń	Verordnung des Bundesministers für Verkehr, Innovation und Technologie über die Verwendung eines automatischen Geschwindigkeitsmesssystems auf einem Abschnitt der A 2 Süd Autobahn (Section Control-Messstreckenverordnung Wechselabschnitt 2015) [PDF] [online], Bundesgesetzblatt für die Republik Österreich, Teil II, Nummer 307, Jahrgang 2015 [dostęp 2025-02-17] (niem.).	2015
Austria	Karyntia	tunel Ehrentalerberg	317,1 – 320,6		w obie strony	Verordnung der Bundesministerin für Verkehr, Innovation und Technologie über eine abschnittsbezogene Geschwindigkeitsüberwachung auf einem Abschnitt der A 2 Süd Autobahn (Section Control-Messstreckenverordnung Ehrentalerbergtunnel 2013) [PDF] [online], Bundesgesetzblatt für die Republik Österreich, Teil II, Nummer 339, Jahrgang 2013 [dostęp 2025-02-17] (niem.).	2013
Austria	Górna Austria	Hummelhof	4,5 – 7,0	–	w obie strony	Verordnung des Bundesministers für Verkehr, Innovation und Technologie über eine abschnittsbezogene Geschwindigkeitsüberwachung 2014 im Bereich des Knotens Linz>Hummelhof der A 7 Mühlkreis Autobahn (Section Control-Messstreckenverordnung Hummelhof 2014) [PDF] [online], Bundesgesetzblatt für die Republik Österreich, Teil II, Nummer 287, Jahrgang 2014 [dostęp 2025-02-17] (niem.).	2014	z uwzględnieniem łącznic węzła
Niemcy	Dolna Saksonia	Gleidingen – Laatzen
Francja	Alpy Wysokie
Francja	Doubs	Besançon
Belgia	Liège	w obie strony