Murowane (rejon samborski)

Murowane
Муроване
Herb	Flaga
Państwo	Ukraina
Obwód	lwowski
Rejon	samborski
Hromada	Chyrów
Wysokość	328 m n.p.m.
Populacja (2001)
• liczba ludności	689
Nr kierunkowy	+380 3238
Kod pocztowy	82055
	Położenie na mapie hromady Chyrów Murowane
	Położenie na mapie Ukrainy Murowane
	Położenie na mapie obwodu lwowskiego Murowane
	Położenie na mapie rejonu samborskiego Murowane
	49°31′16″N 22°56′14″E/49,521111 22,937222
	Multimedia w Wikimedia Commons

Murowane, Laszki Murowane (ukr. Муроване) – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie samborskim, w hromadzie Chyrów, nad rzeką Strwiąż. W 2001 roku liczyła 689 mieszkańców.

Historia

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1374, jako o własności Herbutów rycerzy przybyłych z Moraw, zatwierdzonej przywilejem księcia Władysława Opolczyka. Laszki w XVI w. należały do Tarłów, herbu Topór. W 1531 r, mieszkał tu Andrzej Tarło. Mikołaj Tarło, chorąży przemyski, dworzanin i sekretarz królewski dokonał po 1560 r. lokacji miasta Laszki na prawie magdeburskim. Dobra laszeckie wraz z Chyrowem i Bąkowicami stanowiły posag Jadwigi Tarłówny (córki Mikołaja i Jadwigi ze Stadnickich), wydanej ok. roku 1592 za Jerzego Mniszcha, wojewodę sandomierskiego. Z Laszek wywodziła się Maryna Mniszchówna - caryca Rosji – żona Dymitra I Samozwańca. Tu urodziła się Julia Teresa Wandalin-Mniszech, która poślubiła Ksawerego Franciszka Krasickiego z Siecina herbu Rogala.

Po I rozbiorze Polski miejscowość znalazła się w zaborze austriackim. Początkowo (1775-1782) znajdowała się w dystrykcie dystrykcie Drohobycz w cyrkule samborskim, następnie już w nowym, mniejszym cyrkule samborskim. Wydana po raz pierwszy w 1786 r. „Geografia (...) Galicyi i Lodomeryi” autorstwa Ewarysta Andrzeja Kuropatnickiego podawała o Laszkach następującą informację: Miasto dziedziczne JW. Józefa hrabi Mniszcha, grandmetra Galicyi; z bardzo wspaniałym i bogato ozdobionym pałacem i kościołem farnym^[1].

Laszki należały do Mniszchów do 1815 r., kiedy to zostały sprzedane Edwardowi Zerboni de Spoletti przez Stanisława Mniszcha, austriackiego szambelana i wielkiego sokolnika Królestwa Galicji i Lodomerii. Potem należały do Marcelego Bogdanowicza, a od 1861 r. do Michała Krasickiego^[2]^[3]^[4]. Na tych terenach w pod koniec 1918 r. walczył z Ukraińcami 2 pułk strzelców podhalańskich dowodzony przez por. Karola Matzenauera.

W 1921 r. liczyły około 478 mieszkańców. Przed II wojną światową należała do powiatu starosamborskiego w województwie lwowskim. Od 1911 do 1934 roku istniały dwie odrębne gminy z siedzibą w Laszkach – gmina Laszki Murowane Miasteczko i gmina Laszki Murowane Wieś. Od 1 sierpnia 1934 Laszki Murowane należały do gminy Felsztyn^[5].

Ważniejsze obiekty

cerkiew greckokatolicka
ruiny zamku^[6] wzniesionego przez Tarłów, herbu Topór, siedziba rodu.

Przypisy

↑ Ewaryst Andrzej Kuropatnicki: Geografia albo dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi. Wyd. powtórne. Lwów: Nakładem Wojciecha Manieckiego, 1858, s. 64.
↑ Zmarli. „Nowa Reforma”, s. 3, Nr 241 z 26 maja 1917.
↑ Tadeusz Pilat: Skorowidz dóbr tabularnych w Galicyi z Wielkiem Ks. Krakowskiem. Lwów: 1890, s. 104.
↑ Baza właścicieli i dóbr ziemskich. Krasicki. genealogia.okiem.pl. [dostęp 2016-11-10].
↑ Dz.U. 1934 nr 64 poz. 553
↑ Laszki. [dostęp 2013-08-21].

Bibliografia

Mieczysław Orłowicz, Przewodnik po Lwowie, Lwów 1925, s. 256 (rep. Wyd. Roksana, 2000 r.).
Mapa WIG Sambor Pas 50 Słup 36 Warszawa 1937
Księga adresowa Polski (wraz z W.M. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa Towarzystwo Reklamy Międzynarodowej Warszawa 1928 s. 699

Linki zewnętrzne

Laszki Murowane (6), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. V: Kutowa Wola – Malczyce, Warszawa 1884, s. 95 .
Zamek w Laszkach Murowanych

[ggil-1] Ewaryst Andrzej Kuropatnicki: Geografia albo dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi. Wyd. powtórne. Lwów: Nakładem Wojciecha Manieckiego, 1858, s. 64.

[2] Zmarli. „Nowa Reforma”, s. 3, Nr 241 z 26 maja 1917.

[3] Tadeusz Pilat: Skorowidz dóbr tabularnych w Galicyi z Wielkiem Ks. Krakowskiem. Lwów: 1890, s. 104.

[4] Baza właścicieli i dóbr ziemskich. Krasicki. genealogia.okiem.pl. [dostęp 2016-11-10].

[5] Dz.U. 1934 nr 64 poz. 553

[Zamek-6] Laszki. [dostęp 2013-08-21].

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

Miasta	Chyrów Dobromil Stary Sambor
Osiedla	Niżankowice Stara Sól
Wsie	Babina Baczyna Bąkowice Berezów Bilicz Błozew Górna Boniowice Borszowice Bukowa Busowisko Bybło Bylice Czaple Czyszki Dniestrzyk Hołowiecki Drozdowice Gałówka Gdeszyce Głęboka Grabownica Sozańska Grąziowa Grodowice Grodzisko Gwoździec Hołowiecko Hruszatyce Hubice Humieniec Janów Jasienica Zamkowa Katyna Kniażpol Kobło Komarowice Koniów Kropiwnik Laszki Murowane Lenina Wielka Libuchowa Lutowiska Ławrów Łopuszanka Chomina Łopusznica Łużek Górny Michowa Miżyniec Mrozowice Mszaniec Nadyby Niedzielna Nowe Miasto Paćkowice Pawłówka Pietnice Płoskie Podmojsce Polana (koło Słochuń) Polana (koło Tarnawy) Posada Nowomiejska Potok Wielki Przedzielnica Rajnowa (Wola Rajnowa) Rakowa Rosochy Rożewo (Rozenburg) Rypiany Sanoczany Sąsiadowice Skeliwka (Felsztyn) Słochynie Smereczka Solanuwatka (Lacko) Sosnówka (Nanczułka Mała) Sozań Spas Stara Ropa Starzawa Straszewice Stroniowice Strzelbice Strzyłki Suszyca Rykowa Suszyca Wielka Szumina Śliwnica Tarnawa Tarnawka Terło Terszów Topolnica Torczynowice Torhanowice Towarnia Truszowice Turze Twary Tycha Tysowica Wełykie Wełykosillja (Nanczułka Wielka) Wiciów Wielunice Wola (Wola Koblańska) Wołcza Dolna Wołosianka Wielka Wołoszynowa Zarzecze Zasadki Zawadka Zrotowice
Zniesione wsie	Lenina Mała Łopuszanka

Przynależność wojewódzka	woj. lwowskie (1920–1939 →)
Miasta / Prawa miejskie (1920–34 →)	Sambor Stara Sól (← 1932–34) Stary Sambor (← od 1932)
Miasteczka (1920–34)	Chyrów (← 1932–34 →) Felsztyn (← od 1932) Laszki Murowane Miasteczko (← od 1932)
Gminy miejskie (1920–39)	Chyrów (← 1932–34 →) Sambor Stara Sól (←1932–34) Stary Sambor (← od 1932)
Gminy wiejskie zbiorowe (1934–39)	Barańczyce Biskowice Błażów Bylice (do 1937) Dorożów Dublany Felsztyn Horodyszcze Kalinów Rajtarowice (od 1937) Sambor Sąsiadowice Stara Sól Stary Sambor

Gminy miejskie	Bnin (1395–1934) Boćki (1509–1934) Brzostek (1367–1934, od 2009) Budzyń (1458–1934, od 2021) Ciężkowice (1348–1934, od 2000) Czarny Dunajec (1879–1896, 1925–1934, od 2023) Dobrzyca (1440–1934, od 2014) Gąsawa (1388–1934, od 2024) Gębice (1425–1934) Jagielnica (1518–1934) Jaraczewo (1519–1934, od 2016) Jazłowiec (1519–1934) Kopanica (1450–1934) Lanckorona (1366–1934) Łohiszyn (1570–1934, od 1959^OTP) Mielnik (1440–1934) Mieścisko (1474–1934, od 2024) Narew (1529–1934) Niżankowice (1431–1934, od 1940^OTP) Nowe Miasto nad Wartą (1283–1934) Nowy Dwór (1578–1934) Nowy Wiśnicz (1616–1934, od 1994) Obrzycko (1458–1934, od 1990) Odelsk (1546–1934) Piaski (1775–1934) Powidz (1243–1934) Rogowo (1380–1580, 1672–1934) Rostarzewo (1752–1934) Rychtal (1294–1934, od 2024) Ryczywół (1426–1934) Rynarzewo (1299–1934) Stara Sól (1557–1934, od 1940^OTP) Szereszów (1569–1934, od 1940^OTP) Święciechowa (1277–1934) Ulanów (1616–1934, 1941–1945, od 1958) Uście Solne (1616–1934) Władysławów (1727–1870, 1919–1934) Wojnicz (1369–1934, od 2007) Zaniemyśl (1742–1934, 1940–1948, od 2025)
Gminy wiejskie z prawami miejskimi	Bircza (1464–1934, od 2024) Bukowsko (1720–1934) Dubiecko (1407–1934, od 2021) Dynów (1436–1934, od 1946) Jaćmierz (1437–1934) Jaśliska (1407–1934) Jezierzany (?–1934) Mrzygłód (1431–1934) Nowe Miasto Przemyskie (1463–1934) Nowotaniec (1444–1934) Osiek Jasielski (1363–1934) Rybotycze (1600–1934) Sołotwina (?–1934, od 1940^OTP) Zarszyn (1395–1934)
Gminy wiejskie z prawami miasteczka	Alwernia (1778–1934, od 1993) Babice nad Sanem (1484–1934) Baligród (1634–1934) Białobożnica (1910–1934) Biały Kamień (1493–1934) Bilcze Złote (1896–1934) Bobowa (1399–1934, od 2009) Brzozdowce (1526–1934) Bukaczowce (1489–1934, od 1940^OTP) Chocimierz (1444–1934) Chołojów (1650–1934) Czchów (1355–1934, od 2000) Czernelica (1575–1934, od 1940^OTP) Czudec (1427–1934) Dębowiec (1349–1934) Dobrotwór (1472–1934, od 1959^OTP) Dunajów (1424–1934) Dźwinogród (1784–1934) Felsztyn (1380–1934) Firlejów (1570–1934) Fredropol (1720–1934) Frysztak (1366–1934) Gołogóry (1469–1934) Gródek (1453–1934) Gwoździec (1540–1934, od 1940^OTP) Hussaków (1525–1934) Jabłonów (1602–1934, od 1940^OTP) Janów (1590–1934) Jasienica Rosielna (1727, 1857–1934) Jawornik Polski (1472–1934, od 2024) Jedlicze (1768–1934, 1959–1966^OTP, od 1967) Jezierna (1542–1934) Jezupol (1591–1934, od 1940^OTP) Jodłowa (1765–1934) Kamionka Wielka (1784–1934) Knihynicze (1563–1934) Kołaczyce (1358–1934, od 2010) Konkolniki (1880–1934) Korczyna (1516–1934) Kozłów (1577–1934, od 1961^OTP) Krasiczyn (1620–1934) Krościenko (1348–1934, 1973–1982) Krukienice (1490–1934) Krystynopol (1695–1934, od 1951) Krzywcza (1398–1934) Krzywcze Górne (?–1934) Kudryńce (1518–1934) Kukizów (1538–1934) Kułaczkowce (?–1934) Laszki Murowane (1560–1934) Leszniów (1471–1934) Lipnica Murowana (1326–1934) Lipsko (1620–1934) Lubycza Królewska (1764–1934, od 2016) Lutowiska (1742–1934) Łysiec (1652–1934, od 1940^OTP) Magierów (1595–1934, od 1940^OTP) Majdan Królewski (1763–1934) Marjampol (1670–1934) Markopol (1628–1934) Milówka (1818–1934) Narajów (1592–1934) Narol (1672–1934, od 1996) Nawaria (1578–1934) Niebylec (1581–1934) Niżniów (1508–1934) Obertyn (?–1934) Oleszyce (1578–1934, od 1989) Pistyń (1756–1934) Płazów (1614–1934) Podgrodzie (?–1934) Podkamień Cetnerowski (1441–1934, od 1940^OTP) Podkamień Jabłonowski (1515–1934) Potok Złoty (1601–1934, od 1984^OTP) Potylicz (1498–1934) Probużna (1785–1934) Pruchnik (1436–1934, od 2011) Przecław (1419–1934, od 2010) Radomyśl nad Sanem (1556–1934) Ryglice (1760, 1843–1934, od 2001) Rzochów (1386–1934) Sokołów (1879–1934) Sokołówka (1685–1934) Stanisławczyk (1626–1934) Stojanów (1547–1934) Stratyn (1671–1934) Strusów (1434–1934) Strzeliska Nowe (1513–1934) Szczucin (1745–1934, od 2009) Szczurowice (1648–1934) Świrz (1427–1934) Tarnoruda (1578–1934) Tartaków (1685–1934) Toporów (1450–1934) Touste (1720–1934) Tylicz (1363–1934) Tymbark (1353–1934) Tyrawa Wołoska (1707–1934) Ułaszkowce (1701–1934) Uście Biskupie (1498–1934) Uście Ruskie (1739–1934) Uście Zielone (1548–1934) Uścieczko (1661–1934) Waręż (1538–1934) Wielkie Oczy (1671–1934) Wielopole Skrzyńskie (1328–1934) Witków Nowy (?–1934) Wojniłów (1552–1934, od 1960^OTP) Zakliczyn (1557–1934, od 2006) Zarudzie (1784–1934) Zbyszyce (1784–1934) Żmigród Nowy (1373–1934) Żołynia (1740–1934)