Rogowo (powiat żniński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy tzw. Rogowa Żnińskiego - dawnego miasta. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Rogowo
Herb
Herb Rogowa
Kościół pw. św. Doroty
Kościół pw. św. Doroty
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat żniński
Gmina Rogowo
Liczba ludności (2009) 2127[1]
Strefa numeracyjna (+48) 52
Kod pocztowy 88-420
Tablice rejestracyjne CZN
SIMC 0094320
Położenie na mapie gminy Rogowo
Mapa lokalizacyjna gminy Rogowo
Rogowo
Rogowo
Położenie na mapie powiatu żnińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu żnińskiego
Rogowo
Rogowo
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Rogowo
Rogowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rogowo
Rogowo
Ziemia 52°43′35″N 17°39′04″E/52,726389 17,651111
Strona internetowa miejscowości

Rogowowieś (w latach 1380-1580 oraz 1672-1934 miasto) w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Rogowo. Leży na południowym krańcu Pałuk[2], na Pojezierzu Gnieźnieńskim[3], po zachodniej stronie drogi krajowej nr 5 (GnieznoBydgoszcz); w sąsiedztwie wielu jezior, z których największe to Rogowskie i Zioło.

Do 1920 znajdowało się w powiecie mogilnickim, w rejencji bydgoskiej[4]. W latach 1920-1934 w powiecie żnińskim, w województwie poznańskim. W latach 1975-1998 miejscowość należała województwa bydgoskiego.

Znajduje się tu między innymi: Zakład Mogileńskich Fabryk Mebli, gorzelnia oraz ośrodek hokeja na trawie. Rogowo leży na jednej z najciekawszych i najliczniej odwiedzanych tras turystycznych, jaką jest Szlak Piastowski.

Urząd Gminy

Toponimika nazwy[edytuj]

Nazwa Rogowo według starego, pałuckiego podania miała powstać od polskiego słowa róg, a dokładniej od koziego rogu. Dawniej w Rogowie odbywały się najsłynniejsze w okolicy targi kóz, podczas których prawdopodobnie podkuwano te zwierzęta. Stąd też, jak głosi podanie, w pobliskim Brudzyniu mawiano: "Idź do Rogowa i każ się podkuć!"[5]

Sens owego podania zachował się również w przydomku lokalnej drużyny hokeja na trawie. Mianowicie derby Pałuk w tej dyscyplinie, pomiędzy zespołami z Gąsawy i Rogowa, określa się zwyczajowo pojedynkiem kóz (LKS Rogowo) z rabarberami[6] (LKS Gąsawa).

Atrakcje turystyczne[edytuj]

Kościół św. Doroty[edytuj]

Kościół pod wezwaniem św. Doroty istniał w Rogowie już przed 1404 rokiem. Obecny, murowany z cegły palonej, w stylu klasycystyczno-neogotyckim, z dwoma wieżami stanął tu w 1828 roku staraniem Józefa Korytowskiego - dziedzica na Rogówku, na grobli rozdzielającej jezioro Zioło od Rogowskiego[4]. Wewnątrz świątyni znajduje się ołtarz główny, prawy ołtarz boczny oraz chrzcielnica – wszystkie manierystyczne z pierwszej połowy XVII wieku. Ponadto bogato rzeźbiony ołtarz barokowy z około 1700 roku i polichromia Władysława Drapiewskiego z 1948 roku. Na cmentarzu przykościelnym stoi drewniana dzwonnica z XIX wieku, neoklasyczny grobowiec rodziny Schedlin-Czarlińskich, grób dwóch poległych powstańców wielkopolskich, mogiła czterech ofiar września 1939 roku, a także dąb szypułkowy o obwodzie 470 cm.[2]

30 marca 2014 w kościele wybuchł pożar, w wyniku którego spaleniu uległy hełmy wież oraz kryty dachówką dach o konstrukcji drewnianej. Ogień nie dotarł do wnętrza kościoła, ale zostało one zalane wodą użytą do gaszenia[7][8].

Rynek[edytuj]

Widok na zachodnią stronę rynku
 Z tym tematem związana jest kategoria: Rynki miejskie w Polsce.
Planty na placu Powstańców Wielkopolskich

Do dnia dzisiejszego nie zachował się dawny układ urbanistyczny Rogowa. Obecny, wydłużony rynek (plac Powstańców Wlkp.) o zwartej zabudowie jest wynikiem XIX-wiecznej regulacji. Pośrodku placu stoi kamienna figura św. Jana Nepomucena z drugiej połowy XIX wieku oraz pomnik z 1982 roku ku czci ofiar katastrof lotniczych[2]. W centralnym miejscu rynku stał niegdyś również ewangelicki kościół, przez ówczesnych mieszkańców zwany "kryplem"; jak donosi Słownik geograficzny Królestwa Polskiego: Kamień węgielny pod kościół protestancki, na środku rynku, położono w nowszych czasach; na wystawienie kościoła tego przeznaczono 50,000 mrk ze składek zbieranych w r. 1833 w czterechsetną[9] rocznicę urodzin Lutra.[4] Ponadto znajduje się tutaj niewielki skwer z fontanną, plac zabaw dla dzieci, a także mały park - tzw. planty. Z zabudowań leżących w obrębie rynku wyróżnić należy: gmach banku, pocztę oraz bibliotekę publiczną.

Park dinozaurów[edytuj]

Jeden z eksponatów Zaurolandii
Bank w Rogowie

Park Dinozaurów Zaurolandia w Rogowie, który otwarty został 28 kwietnia 2007 roku jest największym tego typu parkiem w Polsce. Leży pomiędzy drogą krajową numer 5 (w odległości 12 km od Biskupina) a jeziorem Rogowskim. Na obszarze blisko 20 hektarów, wzdłuż dwukilometrowej ścieżki znajduje się ponad 80 modeli dinozaurów naturalnej wielkości. Liczne tablice dydaktyczne przybliżają turystom informacje o okresach geologicznych, układzie kontynentów, miejscach odkryć najciekawszych skamieniałości, trybie życia, sposobach odżywiania poszczególnych okazów, a także o wielkich kataklizmach i hipotezach dotyczących przyczyn wyginięcia gatunku. W samym roku 2007, Zaurolandię odwiedziło przeszło 280 tysięcy gości - tym samym park dołączył do grona największych atrakcji turystycznych w kraju[10].

Jeziora[edytuj]

Jezioro Rogowskie
 Z tym tematem związana jest kategoria: Jeziora Pojezierza Gnieźnieńskiego.
Zespół Publicznych Szkół w Rogowie
Grobowiec na cmentarzu przykościelnym

Obszar Chronionego Krajobrazu Jezior Rogowskich ustanowiony został na mocy zarządzenia wojewody bydgoskiego z dnia 28 czerwca 1993 roku, zaostrzającym ochronę jezior i rzek w parkach krajobrazowych i na obszarach chronionego krajobrazu w granicach obecnego województwa bydgoskiego. Obejmuje on ochronę jezior polodowcowych odwadnianych przez rzekę Wełnę i jej niewielkie dopływy w rejonie Rogowa Żnińskiego[11].

Są to następujące jeziora:

Rogowo leży na terenie najstarszego osadnictwa okresu prasłowiańskiego. Pierwsze ślady ludzkiej bytności w okolicach wsi pochodzą sprzed przeszło 2,5 tysiąca lat; na półwyspie środka na jeziorze Rogowskim, na wysokości pierwszego zakrętu szosy w lewo za mostem na Wełnie – przy domu nr 14 – znajdowało się grodzisko (dziś o niezbyt czytelnych śladach)[2].

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy

  1. Katarzyna Wiśniewska: Dane statystyczne dotyczące Gminy Rogowo (pol.). [dostęp 23 czerwca 2009].
  2. a b c d Pałuki - serwis regionalny
  3. Pojezierze Gnieźnieńskie PPWK, 2000
  4. a b c Rogów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom IX (Pożajście – Ruksze) z 1888 r.
  5. Wojciech Łysiak, Diabeł Wenecki. Podania i bajki z Pałuk, Międzychód 1997
  6. Rabarber – gwarowe określenie rabarbaru, charakterystyczne dla Wielkopolski i Śląska
  7. Pożar zabytkowego kościoła w Rogowie. Spłonęły dwie wieże. Portal gazeta.pl, 2014-03-30. [dostęp 2014-03-30].
  8. Pożar zabytkowego kościoła w Rogowie: Spłonęły dwie wieże i część dachu [ZDJĘCIA]. 2014-03-30. [dostęp 2014-03-30].
  9. Marcin Luter przyszedł na świat w roku 1483, a więc było to 350-lecie jego urodzin
  10. Park Dinozaurów Zaurolandia. Dinozaury Park Jurajski Biskupin
  11. Józef Marosz: Pałuckie jeziora pod ochroną (pol.). [dostęp 23 czerwca 2009].