Zbyszyce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zbyszyce
Kościół św. Bartłomieja Apostoła w Zbyszycach
Kościół św. Bartłomieja Apostoła w Zbyszycach
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat nowosądecki
Gmina Gródek nad Dunajcem
Liczba ludności 310
Strefa numeracyjna (+48) 18
Tablice rejestracyjne KNS
SIMC 0426696
Położenie na mapie gminy Gródek nad Dunajcem
Mapa lokalizacyjna gminy Gródek nad Dunajcem
Zbyszyce
Zbyszyce
Położenie na mapie powiatu nowosądeckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nowosądeckiego
Zbyszyce
Zbyszyce
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Zbyszyce
Zbyszyce
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zbyszyce
Zbyszyce
Ziemia49°42′44″N 20°40′01″E/49,712222 20,666944

Zbyszycewieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Gródek nad Dunajcem, 10 km na północ od Nowego Sącza. Leży na krańcu obszernego półwyspu, na wschodnim brzegu Jeziora Rożnowskiego i jest pozostałością dawnego miasteczka zalanego przez wody jeziora w 1941.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego. Przed powodzią w lipcu 1813 Zbyszyce posiadały prawa miejskie. Utrzymały je do 1919. Znajdował się tam majątek wuja Józefa Szujskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przed utworzeniem Jeziora Rożnowskiego Zbyszyce leżały na prawym brzegu Dunajca, w jego zakolu; Dunajec oblewał je od zachodu i północy.

Zbyszyce istniały już w XIII w. Parafia i kościół (pod wezwaniem św. Wojciecha) powstały w połowie XIII w. (1242), a pierwszy o niej zapis pochodzi z 1326. Do zbyszyckiej parafii należały też Jelna, Kobyle i Lipie.

Dworek z przełomu XVIII i XIX w

Wieś rozwijała się jako ogniwo szlaku handlowego z Krakowa na Węgry. Podobno w 1416 lokowano tutaj miasto na prawie magdeburskim. Nie jest to jednak pewne, gdyż zapis mógł dotyczyć miejscowości Byszyce koło Wieliczki.

W XVI w. działali tutaj polscy arianie (bracia polscy). Do 1813 było to miasteczko z rynkiem, ze zwartą zabudową z 200 domami, liczyło 2,5 tys. mieszkańców. Posiadało browar, gorzelnię, karczmę z zajazdem i posterunek żandarmerii. Odbywały się tu jarmarki wyznaczone na dzień św. Idziego.

Po katastrofalnej powodzi z lipca 1813, kiedy woda zabrała 30 domów, Zbyszyce nie podniosły się z upadku, i choċ z prawami miejskimi, de facto były wsią. W latach 90. XIX w. liczyły 52 domy i 366 mieszkańców. Po raz ostatni w dokumentach jako miasto wspomniane jest w 1919.

W 1934 kolejna powódź zniszczyła Zbyszyce. Podjęto wówczas decyzję o budowie zbiornika wodnego w Rożnowie. Ostatecznie, po wypełnieniu zbiornika wodą, ze Zbyszyc ocalał tylko zabytkowy kościół św. Bartłomieja z XV w. i zespół dworski z przełomu XVIII i XIX w. Dzisiaj w miejscu rynku i głównej części Zbyszyc jest tafla jeziora. W 2000 w Zbyszycach nagrywano większość scen do filmu Boże skrawki[1].

Urodził się tu:

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]