Zaniemyśl

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 52°9′24″N 17°9′36″E
- błąd 38 m
WD 52°9'N, 17°9'E
- błąd 2297 m
Odległość 1064 m
Zaniemyśl
wieś
Ilustracja
Pomnik powstańców
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat średzki
Gmina Zaniemyśl
Wysokość 70 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 2530
Strefa numeracyjna 61
Kod pocztowy 63-020
Tablice rejestracyjne PSR
SIMC 0598546
Położenie na mapie gminy Zaniemyśl
Mapa konturowa gminy Zaniemyśl, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Zaniemyśl”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Zaniemyśl”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Zaniemyśl”
Położenie na mapie powiatu średzkiego
Mapa konturowa powiatu średzkiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Zaniemyśl”
Ziemia52°09′24″N 17°09′36″E/52,156667 17,160000
Strona internetowa

Zaniemyśl (niem. Santomischel) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Zaniemyśl. Siedziba gminy Zaniemyśl. Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską w 1742, zdegradowany w 1934, ponowne nadanie praw miejskich w 1941, degradacja w 1948[1]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Miejscowość leży przy drodze wojewódzkiej nr 432.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszą informacją, która pojawiła się w dokumentach jest wzmianka z 1239 o miejscowości Niezamyśl, która później została włączona do granic Zaniemyśla. Pierwszymi właścicielami majątku byli Doliwowie. W 1331 miejscowa ludność pokonała tutaj 3 tys. oddział krzyżacki (Obrona łuku Warty). Jan Długosz w Rocznikach napisał, że przy tej okazji ludność zbudowała między jeziorami wały obronne[2][3]. Umocnienia te określa się jako Wały Zaniemyskie[4][5].

21 maja 1742 dzięki staraniom Mateusza Ponińskiego król August III nadał prawa miejskie osadzie pod nazwą Zaniemyśl. Osada posiadała znajdujący się w centrum rynek, na którym umożliwiono organizację jarmarków. W 1815 Edward Raczyński otrzymał od Józefa Jaraczewskiego wyspę zwaną Wyspą Edwarda. W latach 1840-1842 wybudowano kościół św. Wawrzyńca, którego fundatorami byli Raczyński i Jaraczewski. W drugiej połowie XIX wieku w granice miasta włączono wieś Niezamyśl. W latach 1854-1855 wybudowano kolejny kościół pw. Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny. W 1910 w Zaniemyślu powstała wąskotorowa linia kolejowa łącząca go ze Środą Wielkopolską.

W 1918 niektórzy mieszkańcy Zaniemyśla i okolic uczestniczyli w powstaniu wielkopolskim. Dwadzieścia lat później wzniesiono pomnik Powstańców Wielkopolskich, który zniszczony przez Niemców został odbudowany w 1999.

W 1934 Zaniemyśl utracił prawa miejskie.

W trakcie II wojny światowej wielu mieszkańców straciło życie w walce z niemieckimi okupantami. Ku czci poległych na zaniemyskim cmentarzu utworzono zbiorową mogiłę poległych oraz głaz z tablicą upamiętniającą żołnierzy Armii Krajowej z terenu miejscowości.

Po wojnie Zaniemyśl ponownie zaliczono do miast, status ten utracił w 1948[6].

Sport[edytuj | edytuj kod]

W Zaniemyślu działa klub piłkarski UKS Kłos Zaniemyśl, który gra w klasie okręgowej.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Do miejscowości dojeżdżają dwie linie autobusowe do Poznania, obsługiwane przez Kombus (560 i 561), które zaczynają swój bieg na przystanku Zaniemyśl/Kościół, a kończą na pętli Franowo. Zaniemyśl znajduje się w strefie taryfowej D ZTM Poznań.[7]

Atrakcje turystyczne i kulturowe[edytuj | edytuj kod]

Obiekty:

Imprezy kulturalne:

  • Zaniemyskie Bitwy Morskie,
  • Dożynki,
  • Festyn dla niepełnosprawnych.

Szlaki turystyczne:

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 84-85.
  2. Dlugossi Ioannis Annales seu Cronicae incliti Regni Poloniae..., Lib. IX, Warszawa 1978 s. 162, tłum. polskiej. Mrukówna 1975, komentarze do 1331 r. S. Cynarski, s. 202-203
  3. Tadeusz Marian Nowak Władysław Łokietek-polityk i dowódca, wyd. Książka i Wiedza 1978, s. 212-213
  4. Fogel J., W kwestii "Wałów zaniemyskich", Studia i Materiały do Dziejów Wielkopolski i Pomorza, t. IX, 1975, s.235-238
  5. http://www.archeo.uw.edu.pl/swarch/Swiatowit-r1986-t36-s83-89.pdf
  6. Rocznik Statystyczny (stan na 1 kwietnia 1947) wylicza Zaniemyśl jako jedno ze 131 miast województwa poznańskiego (także mapa Polski WIG z 1945 podaje Zaniemyśl jako miasto). Według Rocznika Statystycznego z 1948 liczba miast województwa poznańskiego wynosi już 129 (bez Brójec i Górzycy, wymienionych w wykazie miast z 1947, następnie zniesionych, vide Zmiany administracyjne miast i osiedli 1918-1963, Warszawa, 1964). Liczba miast woj. poznańskiego spada do 128 dopiero w 1950 (Rocznik Statystyczny), co jest przesłanką o zniesieniu statusu miejskiego Zaniemyśla (brak odpowiedniego Dziennika Ustaw)
  7. Strona główna » KPA Kombus, www.kombus.pl [dostęp 2021-04-06].
  8. Średzka Kolej Powiatowa - szczegółowe informacje
  9. Powiat Średzki, www.powiatsredzki.pl [dostęp 2019-10-23] [zarchiwizowane z adresu 2019-10-23].
  10. Włodzimierz Łęcki, Znakowane piesze szlaki turystyczne Województwa Wielkopolskiego - ocena stanu istniejącego -projekt nowego układu, www.wktp.pttk.pl/znakowane-piesze-szlaki-turystyczne-wojewodztwa-wielkopolskiego.pdf, Poznań 2011.url