Rynarzewo (województwo kujawsko-pomorskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rynarzewo
wieś
Ilustracja
Kościół rzymskokatolicki pw. św. Stanisława (dawny ewangelicki)
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Powiat nakielski
Gmina Szubin
Liczba ludności (30.06.2017) 1479[1]
Strefa numeracyjna 52
Kod pocztowy 89-200
Tablice rejestracyjne CNA
SIMC 0096980
Położenie na mapie gminy Szubin
Mapa lokalizacyjna gminy Szubin
Rynarzewo
Rynarzewo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rynarzewo
Rynarzewo
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Rynarzewo
Rynarzewo
Położenie na mapie powiatu nakielskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nakielskiego
Rynarzewo
Rynarzewo
Ziemia53°03′48″N 17°48′56″E/53,063333 17,815556

Rynarzewo (niem. Rynarschewo) – dawne miasto, obecnie wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Szubin nad Gąsawką, w pobliżu jej ujścia do Noteci. W końcu marca 2011, według Narodowego Spisu Powszechnego, wieś zamieszkiwało 1461 mieszkańców[1]. Lokalny ośrodek usługowy posiadający: przychodnię zdrowia, bibliotekę oraz zespół szkół.

Rynarzewo uzyskało lokację miejską w 1299 roku, zdegradowane w 1934 roku[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kościół pw. św. Katarzyny
Dawna szkoła w Rynarzewie

Średniowiecze i I Rzeczpospolita[edytuj | edytuj kod]

Dokument lokacyjny dla Rynarzewa wystawiony został w roku 1299. Pierwszy kościół parafialny powstał równocześnie z lokacją miasta lub nawet kilka lat wcześniej. Miejscowość zachowała herb miejski, który klasyfikowany jest jako Szreniawa i należy do kategorii herbów rycerskich.

W czasie wojny trzynastoletniej Rynarzewo wystawiło w 1458 roku 2 pieszych na odsiecz oblężonej polskiej załogi Zamku w Malborku[3].

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

W roku 1837 powstała tutaj Ochotnicza Straż Pożarna (jedna z dwóch najstarszych jednostek OSP w Polsce). W roku 1907[potrzebny przypis] administracja pruska zastąpiła dotychczasową nazwę niemiecką Rynarschewo, nazwą Netzwalde. W okolicach Rynarzewa w trakcie powstania wielkopolskiego miały miejsce zażarte walki, w trakcie których miejscowość była kilkakrotnie odbijana i tracona na korzyść Niemców. Ostatecznie Rynarzewo weszło w skład niepodległej Polski. Do roku 1934 Rynarzewo posiadało prawa miejskie[4].

W 1947 roku powstało we wsi Koło Gospodyń Wiejskich, a w roku 1982 świetlica z biblioteką. W 2002 roku powstało Stowarzyszenie Inicjatyw Rozwoju Rynarzewa.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W latach 1950–1998 miejscowość należała do województwa bydgoskiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Zachowała się zabudowa rynku o miejskim charakterze. W miejscowości stoją 2 kościoły:

  • większy, poewangelicki, obecnie katolicki pw. św. Stanisława, pochodzący z lat 1899–1902, który do lat 40. XX wieku był świątynią parafii ewangelickiej należącej do superintendentury (diecezji) Bydgoszcz II Ewangelickiego Kościoła Unijnego. W roku 1937 parafia ta liczyła 1050 wiernych[5]
  • mniejszy, katolicki pw. św. Katarzyny, zbudowany na miejscu poprzedniego w 1913 roku, wg projektu Stefana Cybichowskiego; w kościele znajdują się m.in. ołtarze boczne z 2. połowy XVIII wieku, zabytkowa chrzcielnica, obrazy z przełomu XVIII/XIX w., a na wieży 2 dzwony, przeniesione w 1818 r. z rozebranego kościoła św. Jerzego w Toruniu: z roku 1659, odlany przez Augustyna Koesci oraz z roku 1732 (bądź 1734), odlany przez Fryderyka Becka. Barokowe wyposażenie świątyni pochodzi z poprzednich kościołów

Na terenie wsi zlokalizowane są 2 nieczynne cmentarze ewangelickie[6][7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 66–67.
  3. Kodex dyplomatyczny Wielkiej Polski; Codex diplomaticus Majoris Poloniae zawierający bulle papieżów, nadania książąt, przywileje miast, klasztorów i wsi, wraz z innemi podobnéj treści dyplomatami, tyczącemi się historyi téj prowincyi od roku 1136 do roku 1597; zebrany z materyałow przez Kaźmierza Raczyńskiego byłego Generała W. Polskiego i Marszałka nadwornego koronnego przysposobionych; wydany przez Edwarda Raczyńskiego, Poznań 1840, s. 181.
  4. Dz.U. z 1934 r. nr 48, poz. 422.
  5. Stefan Grelewski, Wyznania protestanckie i sekty religijne w Polsce współczesnej, Lublin 1937, s. 328.
  6. Zapomniani - zdjęcia pierwszego cmentarza. [dostęp 2012-04-05].
  7. Zapomniani - informacja o drugim cmentarzu. [dostęp 2012-04-05].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]