Wojniłów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Wojniłów
Войнилів
Ilustracja
Szkoła i pomnik ofiar II wojny światowej
Herb
Herb
Państwo

 Ukraina

Obwód

 iwanofrankiwski

Rejon

kałuski

Data założenia

1443

Prawa miejskie

1552-1934

Burmistrz

Wołodymir Stepanowicz Rudij

Powierzchnia

19,72 km²

Populacja (2020)
• liczba ludności


2631

Nr kierunkowy

+380 3472

Kod pocztowy

77316

Położenie na mapie obwodu iwanofrankiwskiego
Mapa konturowa obwodu iwanofrankiwskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Wojniłów”
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa konturowa Ukrainy, po lewej znajduje się punkt z opisem „Wojniłów”
Ziemia49°07′10″N 24°29′37″E/49,119444 24,493611

Wojniłów (ukr. Войнилів) − osiedle typu miejskiego w rejonie kałuskim na Ukrainie, ok. 100 km na południe od Lwowa. 2631 mieszkańców (2020)[1], dla porównania spis powszechny w 2001 zanotował ich 2703[2].

12 czerwca 1951 do Wojniłowa włączono wsie Siółko i Pawlikówka. Pawlikówa jest ponownie samodzielną wsią.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Osiedle leży pomiędzy Kałuszem a Bursztynem. Do obydwu miejscowości jest po ok. 20 km.

Historia[edytuj | edytuj kod]

  • XIV w. – zapis o wsi Prokopiówka (z niej powstał Wojniłów),
  • XV w. (1443) – pierwsze wzmianki o Wojniłowie,
  • XVI w. (1552) – prawa miejskie (potwierdzenie), herb to złoty lew z obręczą w przednich łapach stojący przed ceglanym murem, tło tarczy niebieskie (wzorowany na herbie Prawdzic, którym posługiwali się Gidzińscy, ówcześni właściciele Wojniłowa).
  • XVI w. (24 września 1676) – Bitwa pod Wojniłowem wojsk tureckich z wojskami Jana III Sobieskiego,
  • XVIII w. (1772) – podczas I rozbioru Polski Wojniłów znajduje się w granicach zaboru Austriackiego (od 1867 Austro-Węgier),
  • XX w.
    • w latach 1919–1939 miasteczko znajduje się w granicach Polski, w 1934 utracił prawa miejskie,
    • w 1939 po wkroczeniu Armii Czerwonej Wojniłów staje się częścią Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej,
    • w 1940 zostaje powołany Rejon Wojniłowski (rozwiązany w 1962),
    • od 2 lipca 1941 do 7 lipca 1944 pod okupacją niemiecką[3],
    • około 950 wojniłowskich Żydów Niemcy wysiedlili do innych miejscowości – 150 do Żurawna a 800 do Stanisławowa. 147 Żydów rozstrzelali na miejscu[3],
    • 5 kwietnia 1944 ukraińscy nacjonaliści zabili w Wojniłowie 11 osób i spalili 43 gospodarstwa[4]. W całym 1944 roku z ich rąk zginęło 37 mieszkańców miasta[5],
    • od 1960 miejscowość ma status osiedla typu miejskiego.

Wojniłów przed II wojną światową[edytuj | edytuj kod]

Przed II wojną światową miejscowość należała do Polski i była siedzibą gminy wiejskiej Wojniłów w powiecie kałuskim, województwie stanisławowskim. Miasteczko liczyło wtedy ponad 3 tys. mieszkańców[6]. Mieszkali tam zajmujący się handlem Żydzi, oraz Polacy i Ukraińcy.

W okresie międzywojennym założone zostało Koło Ziemian Polskich. W okolicznych wsiach było dużo dworów ziemiańskich, np. w Serednem, Babinie lub w Dorohowie. Były tam także dwie szkoły: męska i żeńska.

Parafia i kościół pw. Trójcy Przenajświętszej[edytuj | edytuj kod]

Parafia rzymskokatolicka erygowana w 1610 r. Liczyła w XIX w. 1400 wiernych w trzydziestu kilku okolicznych wioskach, a w XX w. 2000 wiernych w dwudziestu kilku wioskach.

Kościół murowany, wzniesiony w latach 1824 - 1834 w miejsce dawnego, drewnianego. Konsekrowany w 1867 r., poszerzony o dzwonnicę w 1892 r. Zniszczony przez pożar w 1904, odbudowany w 1913 r. Zamknięty w 1946 r., zamieniony na więzienie NKWD w 1948 r., a następnie na magazyn, rozebrany w 60. latach. Na jego miejscu zbudowano budynek administracyjny[7].

Osoby związane z Wojniłowem[edytuj | edytuj kod]

Ulica w Wojniłowie (2004)
Szkoła i pomnik ofiar II wojny światowej

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Чисельність наявного населення України на 1 січня 2020 року. (ukr.).
  2. Liczby ludności miejscowości obwodu iwanofrankiwskiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 5 grudnia 2001 roku. (ukr.).
  3. a b Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Red. I.A. Altman, Moskwa 2009, ISBN 978-5-8243-1296-6 s. 172
  4. Lucyna Kulińska, Dzieje Komitetu Ziem Wschodnich na tle losów ludności polskich Kresów w latach 1943-1947. Tom I. Kraków 2002, ISBN 83-88527-32-0, s. 266
  5. Szczepan Siekierka, Henryk Komański, Eugeniusz Różański, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie stanisławowskim 1939-1946, Wydanie I, ISBN 978-83-85865-13-1, s. 165-166
  6. Szczepan Siekierka, Henryk Komański, Eugeniusz Różański, tamże.
  7. WOJNIŁÓW. Dawny kościół p.w. Trójcy Przenajświętszej (1825 - 1834). Iwano-Frankiwski obw., Kałuszski r-n | Kościoły i kaplice Ukrainy, rkc.in.ua [dostęp 2023-04-14].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]