37 Łęczycki Pułk Piechoty

37 Łęczycki Pułk Piechoty
Historia
Państwo	Polska
Sformowanie	25 lutego 1919
Rozformowanie	1939
Nazwa wyróżniająca	Łęczycki
Patron	Książę Józef Poniatowski
Tradycje
Święto	1921-1934: 9 września 1934-1939: 26 maja
Nadanie sztandaru	26 czerwca 1933
Rodowód	4 Pułku Strzelców Pieszych X.W.
Dowódcy
Pierwszy	ppłk Adam Jaroszewski
Ostatni	ppłk Stanisław Kurcz
Działania zbrojne
wojna polsko-ukraińska, wojna polsko-bolszewicka, kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja	Grodno, Ostrołęka (1920-1921), Kutno i Łęczyca (1921-1939; 1923 krótko Powązki)
Podporządkowanie	4 DP (1919-1921), 26 DP (1921-1939)
Rodzaj wojsk	piechota
Rodzaj sił zbrojnych	Wojska Lądowe

Replika sztandaru 37 Łęczyckiego Pułku Piechoty (strona lewa)

Replika sztandaru 37 Łęczyckiego Pułku Piechoty (strona prawa)

Książę Józef Poniatowski – patron pułku

37 Łęczycki Pułk Piechoty im. ks. Józefa Poniatowskiego – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.

W swej tradycji pułk nawiązywał do 4 Pułku Strzelców Pieszych Księstwa Warszawskiego. Zalążek pułku powstał w Przemyślu w listopadzie 1918. Od 25 lutego 1919 nosił nazwę 37 Pułku Piechoty, a w latach 1920-1937 - 37 Pułku Piechoty Ziemi Łęczyckiej. W wojnie polsko-ukraińskiej walczył o otwarcie drogi do broniącego się Lwowa zajmując Gródek Jagielloński a następnie brał udział w walkach o Sambor, Drohobycz i Stanisławów, nad Dniestrem i Zbruczem.

W wojnie polsko-bolszewickiej, do lipca 1920, brał udział w walkach pod Korosteniem, Koziatynem i Żukowcem, nad Berezyną, Niemnem i Bugiem. W sierpniu uczestniczył w zwycięskim boju pod Baboszewem, po czym został przetransportowany w rejon Lwowa, gdzie po ciężkich walkach zajął Rohatyn i w pogoni za nieprzyjacielem doszedł do Wiśniowca. Po zakończonej wojnie został rozlokowany w Kutnie i Łęczycy.

W przewrocie majowym 1926 wziął udział w walkach w Warszawie po stronie marszałka Józefa Piłsudskiego.

W składzie Armii "Poznań", a później Armii "Pomorze" brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Od Wągrowca przez Inowrocław, okolice Kutna dotarł na pola bitwy nad Bzurą, gdzie walczył do 18 września 1939, po czym resztki pułku przekroczyły Bzurę i przez Puszczę Kampinoską dotarły do Warszawy. Po kampanii wrześniowej pułk został rozwiązany.

4 Pułk Strzelców Pieszych w latach 1806-1813

Historia 37 Pułku Piechoty sięga czasów napoleońskich i Księstwa Warszawskiego, gdyż 37 pp przejął tradycje bojowe 4 Pułku Strzelców Pieszych z lat 1806-1813.

4 psp brał udział w walkach na Pomorzu, północnym Mazowszu oraz w rejonie Narwi i Bugu. Walczył też w bojach o Grudziądz i nad Narwią. Od grudnia 1808 pułk walczył w Hiszpanii pod dowództwem płk Feliksa Potockiego. Pułk bił się w Starej i Nowej Kastylii, Asturii i Królestwie León. 4 psp brał udział w bitwach pod: Almaraz, Almaraz Consuegrą, Consuegra Talaverą, Fuengirolą, Almonacid, Ocaną (w Prowincji Toledo), Coien Monbellą i Ximenes de la Frontare.

4 psp brał też udział w wyprawie na Moskwę. Toczył walki o Czaśniki, Krasnoje, pod Smoleńskiem i nad Berezyną w trakcie odwrotu Napoleona. Poniósłszy ciężkie straty trafił pod Poznań celem dokonania uzupełnień. Następnie w ramach Korpusu gen. Jana Henryka Dąbrowskiego walczył pod Szpandawą, Belzig, Jüterbog, Wittenbergą, Düben i Lipskiem. Po zakończeniu działań żołnierze zdziesiątkowanego 4 psp powrócili do kraju w ramach innych jednostek.

Utworzenie 37 Pułku Piechoty i pierwsze boje

Po rozpadzie Austro-Węgier 28 października 1918 powstała w Krakowie Polska Komisja Likwidacyjna, która organizowała w Galicji polskie struktury administracyjne i wojskowe. W Przemyślu powstała 1 listopada 1918 Rada Rządząca i Komenda Placu, które zaczęły organizować wojsko polskie i administrację. W koszarach po C. i K. 45 Pułku Piechoty zaczęto zbierać luźne oddziały wojskowe i na ich bazie powstał zalążek 37 pułku piechoty. Pierwszym dowódcą oddziału został porucznik Leon Kozubski – komendant oddziałów polskich na Zasaniu w Przemyślu. Oddział przybrał nazwę 18 Pułk Strzelców. Żołnierze przeszli chrzest bojowy w walkach z Ukraińcami w dniach 9-11 listopada 1918 na przemyskim Zasaniu. 14 listopada 1918 pułk zmienił nazwę na 10 Pułk Piechoty, a jego dowódcą został ppłk Adam Jaroszewski.

Część pułku walczyła o otwarcie drogi do broniącego się Lwowa w Grupie ppłk Tokarzewskiego-Karaszewicza, zaś pozostali toczyli walki w rejonie Niżankowic, Siedlisk i Medyki, a także Chyrowa. Pułk zdobył Stodółki, Uherce Niezabitowskie, Czerlany i Lubień Wielki. Utrzymał też Gródek Jagielloński oraz obronił przed wojskiem ukraińskim połączenie kolejowe Lwów–Przemyśl.

25 lutego 1919 roku dokonano zmiany nazwy pułku – odtąd nosił nazwę 37 Pułku Piechoty. Wiosną 1919 roku pułk zdobył Sambor i Drohobycz. Brał też udział w zdobyciu miasta Stanisławów. Od 13 do 16 czerwca 1919 pułk bronił przepraw nad rzeką Dniestr.

Od 28 czerwca brał udział w walkach nad rzeką Zbrucz, a w lipcu 1919 przerzucony został na front wołyński, gdzie toczył walki z oddziałami ukraińskimi. Od 5 sierpnia pełnił rolę zabezpieczającą. 3 kwietnia 1920 dowódcą 37 pułku piechoty został mjr Józef Kuś.

Udział w wojnie polsko-bolszewickiej

Żołnierz 37 pułku ze sztandarem

Pułk znalazł się w składzie 4 Dywizji Piechoty, która miała za zadanie zająć w czasie ofensywy polskiej miasto Korosteń. 37 pp zajął węzeł kolejowy i inne wyznaczone tereny, a następnie umocnił się pozostając w odwodzie swej dywizji do czasu zajęcia Kijowa.

W związku z kontrofensywą sowiecką I i III batalion 21 maja 1920 wyruszyły nad Berezynę, gdzie powstrzymywały ataki Sowietów w kierunku na Mińsk. W bitwach pod Borowiną i Żukowcem (26 maja 1920) pułk zadał napastnikom poważne straty. Nad Berezyną pułk walczył do 7 czerwca 1920 tocząc bitwy pod Murawą, Czerniewiczami i pod Wielkim Stachowem (3 czerwca 1920). Spod Wielkiego Stachowa przez Zamosze, Zawidne i Mińsk pułk pomaszerował do stacji Grodzianki. Tydzień później przetransportowany został na stację Ratmirowicze i podporządkowany dowódcy 14 Dywizji Piechoty Wielkopolskiej, w składzie której miał wziąć udział w natarciu na przedpolu Bobrujska. Do zaplanowanego działania nie doszło na skutek przerwania frontu przez bolszewików. Odwrót rozpoczął się 7 lipca 1920.

Tereny działań bojowych pułku w latach 1918-1920)

Część oddziałów wycofywało się do miejscowości Miratycze przez Mińsk i Niemen. I i III batalion po próbie zdobycia Słonimia wycofały się na zachód w ramach 4 DP. III batalion zdobył Kazimierz Litewski, a następnie po ciężkich walkach pod wsią Wierzchy przedarł się do wsi Stawy w pobliżu Bugu, gdzie połączył się z I batalionem. Bataliony te wkrótce ponownie rozdzieliły się: I batalion trafił do VIII Brygady Piechoty, a III do odwodu II Brygady Jazdy. 4 sierpnia 1920 pułk odniósł sukcesy w czasie próby – podjętej przez 4 Armię – wyrzucenia bolszewików za Bug. Pułk wycofano w rejon miasta Siedlce.

II batalion por. Beniamina Kotarby z kompanią techniczną pozostawał poza pułkiem od 21 maja 1920. Na początku obsadził Korosteń, a po otrzymaniu rozkazu wycofał się do Koziatyna. Następnie po przegrupowaniu brał udział w nieudanym ostatecznie, choć z początku obiecującym, ataku na Korzec.

Pod naciskiem Sowietów, a w szczególności konnicy Budionnego 3 i 6 DP rozpoczęły odwrót na zachód. II batalion, stanowiąc straż tylną, został okrążony i zniszczony przez kawalerię sowiecką. Poległo i dostało się do niewoli 10 oficerów i 374 szeregowych. 22 lipca 1920 resztki II batalionu dotarły do Siedlec, gdzie dowództwo objął ppłk Michał Remizowski, a następnie do Łęczycy. Tam został odtworzony. 13 sierpnia 1920 batalion stawił się w Górze Kalwarii, gdzie stacjonowały już bataliony I i III.

W Pilawie pułk otrzymał wzmocnienie w postaci jednej kompanii marszowej- Harcerskiej Kompanii Szturmowej 37 Pułku Piechoty Ziemi Łęczyckiej- złożonej głównie z ochotników (uczniów I Liceum Ogólnokształcącego im. Gen. J.H. Dąbrowskiego i harcerzy z I Kutnowskiej Drużyny Wędrowniczej im. T. Rejtana) z Kutna, Mieczysławowa i Łęczycy. W tym czasie pułk skutecznie bronił dostępu do przeprawy mostowej w Górze Kalwarii. W walkach tych wzięli udział też młodzi żołnierze z ochotniczej kompanii. 19 sierpnia 1920 żołnierze 37 pułku piechoty przerzuceni zostali koleją w rejon Płońska, gdzie wzięli udział w zwycięskiej bitwie pod Baboszowem. Szczególnym męstwem odznaczyła się tam kompania ochotnicza.

Grodno – w tym mieście pułk stacjonował w odwodzie naczelnego dowództwa

W czasie, kiedy bitwa warszawska zakończyła się pełnym zwycięstwem i armie polskie przeszły do pościgu za wrogiem, na froncie południowym pod Lwowem toczyły się nadal ciężkie walki. W celu powstrzymania ewentualnej ofensywy wojsk sowieckich przerzucono w ten rejon 4 Dywizję Piechoty, a w jej składzie pułk, który został skierowany do Chodorowa. 7 września 1920 pułk stacza ciężkie walki z oddziałami sowieckimi zagrażającymi linii kolejowej Lwów–Chodorów. Zdobył kolejno: Knihynicze, Nowosielce, Okrześnice. Nazajutrz przystępuje do forsowania rzeki Stryj, z zamiarem zajęcia miejscowości Rohatyn, co nastąpiło 9 września 1920.

Pamięć tych walk, w których po raz pierwszy w czasie wojny polsko-bolszewickiej wzięły udział wszystkie bataliony razem, pułk uwiecznił obierając datę 9 września za dzień święta pułkowego. Jeszcze przez kolejne dni broni Rohatyna przed kontratakami oddziałów sowieckich. Pułk, uzupełniony trzema kompaniami marszowymi w dniu 13 września, w składzie 4 Dywizji Piechoty, w pościgu za nieprzyjacielem doszedł do Wiśniowca, by 25 września, transportem kolejowym, przebazować się do Grodna jako odwód naczelnego dowództwa. Skierowany przez 2 Dywizję Piechoty Legionów, w dniu 12 listopada pułk przez Grodno i Łomżę odszedł do Ostrołęki, gdzie do 28 kwietnia 1921 pełnił służbę graniczną, po czym wrócił do Kutna i Łęczycy.

Pułk w okresie pokoju

Budynki byłych koszar 37 Pułku Piechoty w Kutnie,

Dowództwo i sztab pułku, oraz bataliony I i II zostały rozlokowane w Kutnie, w koszarach po byłym rosyjskim 4 Pułku Strzelców, III batalion został zakwaterowany w Łęczycy w budynku poklasztornym. Koszary były ciasne, brakowało wielu podstawowych sprzętów, koszary nie były skanalizowane, nie było placu ćwiczeń, stosownych magazynów a strzelnica miała długość zaledwie 100 m. Pod koniec 1921 zmienił się dotychczasowy przydział pułku. Został on włączony do 26 Dywizji Piechoty (wraz z 10 Pułkiem Piechoty, 18 Pułkiem Piechoty i 26 Pułkiem Artylerii Lekkiej). Ten przydział pozostał aktualny do wybuchu drugiej wojny światowej. Wśród przychodzących corocznie rekrutów znajdował się spory odsetek analfabetów, dla których zorganizowano szkołę prowadzoną przez oficerów i podoficerów zawodowych. Święto pułku początkowo obchodzono 9 września, na pamiątkę zwycięstwa pod Rohatyniem, zaś od 1934 – 26 maja, w rocznicę innej zwycięskiej bitwy stoczonej w 1920 pod Żukowcem.

W związku z napiętą sytuacją społeczną, w okresie od października do grudnia 1923, pułk przebywał w Warszawie (stacjonując na Powązkach w dawnych magazynach rosyjskich), pełniąc służbę wartowniczą.

Bardzo istotnym wydarzeniem w dziejach pułku był udział w przewrocie majowym Marszałka Józefa Piłsudskiego. Większość pułku dowodzonego przez płk SG Władysława Bortnowskiego opowiedziała się zdecydowanie po stronie Marszałka. 13 maja 1926 w godzinach popołudniowych bataliony I i II, transportem kolejowym, przybyły do Warszawy i wzięły udział w walkach z wojskami rządowymi, w rejonie Mokotowa i w centrum miasta. W czasie transportu do stolicy oraz w rejonie wyładowania pododdziały były bombardowane przez lotnictwo. W czasie walk zginęło 9 żołnierzy: sierż. Michał Łuc, kpr. Jan Iwan, st. szer. Jan Moskaluk, st. szer. Wacław Złotowski, szeregowi Józef Cholewa, Lajzer Gutenberg, Leon Siermiński, Wilhelm Tom i Szurek Kalman. Rannych zostało 32 żołnierzy.

Dziedziniec pułku w latach 30. XX w

Kolejne znaczące wydarzenie, w dziejach pokojowej służby pułku, to akcja pacyfikacyjna na terenie Małopolski Wschodniej w okresie od 16 września do 30 listopada 1930. Pododdziały skierowane do tych działań były w znacznej części dowodzone przez oficerów i podoficerów pochodzenia ukraińskiego a ok. 30% szeregowych było również tej narodowości. Akcja miała miejsce w rejonie: Bolechów, Kołomyja, Dolina, Stryj, Bolesław.

Po wprowadzeniu w 1930 nowej organizacji piechoty na stopie pokojowej, pułk szkolił rekrutów dla potrzeb batalionu (Batalionu "Wołożyn") Korpusu Ochrony Pogranicza.

Minister Spraw Wojskowych rozkazem z 12 kwietnia 1937 nadał pułkowi, na wniosek jego dowództwa, "szefostwo honorowe" księcia Józefa Poniatowskiego i zezwolił na noszenie przez żołnierzy, na patkach, herbu Ziemi łęczyckiej, a na naramiennikach inicjałów "JP". Dotychczasowa nazwa -37 Pułk Piechoty Ziemi Łęczyckiej, zastąpiona została nową - 37 Łęczycki Pułk Piechoty im. księcia Józefa Poniatowskiego. Na odznace pułkowej umieszczono koronę książęcą (mitrę).

Od października do końca listopada 1938 pułk przebywał w Karpatach, w rejonie miejscowości Nadwórna i Delatyń, w związku z rozbiorem Czechosłowacji na mocy układu monachijskiego.

Społeczeństwo kutnowskie i łęczyckie dawało liczne dowody uznania i szacunku dla tradycji i dokonań pułku – fundując sztandary, tablice pamiątkowe, tworząc Towarzystwo Przyjaciół 37 pp fundując, dla ubarwienia oprawy uroczystości pułkowych, komplet mundurów historycznych nawiązujących do tradycji 4 Pułku Strzelców Pieszych, nadając imię pułku okolicznym szkołom i inne.

Udział w kampanii wrześniowej 1939

Tereny walk Pułku w 1939 r

Cmentarz w Młodzieszynie – groby żołnierzy poległych w bitwie nad Bzurą we wrześniu 1939

23 marca 1939 pułk zmobilizowany został w alarmie i cztery dni później przewieziony do miejscowości Damasławek w Wielkopolsce. Z Damasławka dwa bataliony udały się do Wągrowca, a jeden do Żnina. Żołnierze przechodzili intensywne szkolenie. Z początkiem lipca bataliony otrzymały rozkaz przystąpienia do budowy umocnień polowych na odcinku około 30 km, na południe i północ od Wągrowca oraz od miejscowości Łęgowo przez Cekanowo, Przysiekę do miejscowości Skoki.

W pierwszej połowie sierpnia dowódca pułku otrzymał rozkaz wycofania się na linię Jezioro Żnińskie Duże – Jezioro Żnińskie Małe, gdzie miała przebiegać główna linia obrony, budowane wcześniej umocnienia potraktowano jako czołowe pozycje wstrzymujące. 31 sierpnia pułk zajął pozycje obronne wzdłuż granicy i nie atakowany pozostał na nich do 3 września. Tego dnia wieczorem, wykonując rozkazy dowództwa 26 Dywizji Piechoty, działającej już w strukturach Armii "Pomorze", rozpoczął odwrót. Bataliony pułku skierowały się w kierunku Inowrocławia i dalej Lubienia, okolic Kutna, Żychlina i 13 września dotarły nad Bzurę, kilka kilometrów na wschód od Łowicza. Do tego czasu jednostka nie brała czynnego udziału w walce. I batalion stanął w rejonie Gągolina Północnego, pozostałe pod Emilianowem.

Przez Puszczę Kampinoską przechodziły resztki pułku na odsiecz Warszawie

Rankiem 14 września jednostka wzięła udział w natarciu w składzie Grupy Operacyjnej "Wschód" gen. Mikołaja Bołtucia. Pułk nacierał, przy wsparciu 26 Pułku Artylerii Lekkiej, na lewym skrzydle zgrupowania uderzeniowego Armii Pomorze. Po przekroczeniu drogi Warszawa–Poznań oddziały sforsowały Bzurę i atakowały na kierunku Karolew–Jasionna–Sierzchów. Nad polem walki dominował niszczący ogień artylerii niemieckiej. Pododdziały podeszły pod miejscowość Bolimów, jednak wykonując rozkaz dowódcy dywizji atak przerwano i rozpoczęto wycofywanie jednostek pod Gągolin. W ataku tym pułk stracił bez mała 50% swojego stanu osobowego – w poległych, rannych i wziętych do niewoli.

15 września stanowiska obronne pułku biegły wzdłuż Bzury, broniąc dostępu do miejscowości Kompina–Patoki, a za tą linią do Kozłowa Szlacheckiego i Gągolina Południowego. Pułk toczył walki, ze zmiennym szczęściem przez cały dzień. Na 16 września zaplanowano ponowne natarcie na Bzurę. Oddziały uderzyły w kierunku na Kozłów Szlachecki, całodzienny bój nie zmienił sytuacji na tym odcinku. Była to ostatnia walka w rejonie Gągolina. Po dwudniowych walkach, w których Niemcy nie byli w stanie przełamać oporu, pułk praktycznie "zredukowany" do siły batalionu, na rozkaz dowództwa, odszedł w kierunku północnym w rejon: Osiek – Iłów – Budy Stare – Młodzieszyn – Justynów. Wieczorem tego samego dnia, na skraju lasu Budy Stare w rejonie Leontynowa, odpierał natarcie niemieckiej piechoty wspartej czołgami i samochodami pancernymi.

W wyniku ciągłych walk i poniesionych strat w dniu 18 września jednostka uległa praktycznie rozsypce. Pojedyncze grupy żołnierzy usiłowały jeszcze podejmować walkę. W nocy z 18 na 19 września resztki pułku sforsowały Bzurę na południe od Kamiona Małego, kierując się do Puszczy Kampinoskiej, by podążyć na odsiecz Warszawie. Dotarły do stolicy 21 września. Po kampanii wrześniowej pułk nie został odtworzony.

Żołnierze pułku

Obsada personalna 1 września 1939

Stanisław Synoradzki – dowódca plutonu pionierów

Dowództwo

• dowódca – ppłk Stanisław Kurcz
• I adiutant – kpt. Zygmunt Gajewski (poległ 16.09.1939 pod Gągolinem)
• II adiutant – ppor. rez. Zbigniew Ubysz
• oficer łączności – kpt. Bruno Kaliciński
• kwatermistrz – kpt. Leon Owadiuk
• naczelny lekarz – mjr Deka
• dowódca I batalionu – mjr Henryk Reyman
• dowódca II batalionu – mjr Stanisław Molenda (poległ 18.09.1939 nad Bzurą)
• dowódca III batalionu – mjr Wilhelm Jan Fedorko
• dowódca kompanii zwiadu – ppor. Damian Solski
• dowódca kompanii przeciwpancernej – kpt. Jachimowicz
• dowódca plutonu artylerii piechoty – kpt. Marian Kamiński
• dowódca plutonu pionierów – por. Stanisław Synoradzki (poległ 17.09.1939 w lesie Budy Stare)
• dowódca plutonu pgaz. – por. Stanisław Kaczor

Dowódcy pułku:

Tablica na budynku byłych koszar w Kutnie

• por. Leon Kozubski – od października 1918 – 18 pułk strzelców
• ppłk Adam Jaroszewski – od 14 listopada 1918 – 10 pułk piechoty
• ppłk Adam Jaroszewski – od 25 lutego 1919 – 37 pułk piechoty
• kpt. Karol Koziarowski – od 20 marca 1920
• mjr Józef Kuś – od 3 kwietnia 1920
• ppłk Michał Remizowski – od lipca 1920
• ppłk Julian Żaba p.o.
• płk Edward Nowak p.o.
• mjr Stefan Lewicki p.o.
• ppłk piech. Albin Skroczyński p.o. od marca 1925
• płk SG Władysław Bortnowski – od 31 grudnia 1925
• ppłk piech. Albin Skroczyński – p.o. od 20 czerwca 1926
• płk piech. dr Jerzy Roman Trojanowski – od 8 września 1926
• mjr Jan Palewicz – p.o. od 1 stycznia 1931
• płk dypl. Józef Sas-Hoszowski – od 16 stycznia 1931
• ppłk dypl. Roman Umiastowski – od 3 września 1937
• ppłk Stanisław Kurcz – od 1 do 19 września 1939

Oficerowie:

• kpt. dypl. Edmund Ginalski
• kpt. dypl. rez. Aleksander Klotz vel Alfons Kloc
• kpt. Mieczysław Sylwester Bobrownicki-Libchen
• por. Stefan Chaszczyński
• ppor. Jan Wójciak (od 1 XII 1919, porucznik)

Kawalerowie Orderu Virtuti Militari

sierż. Danielewicz Marian sierż. Daszkowski Henryk por. Dudziński Franciszek płk Jaroszewski Adam sierż. Jelonek Karol kpt. Jus Mieczysław sierż. Konarski Roch por. Kowalski Józef ppor. Kulesza Antoni

por. Kukla Stanisław plut. Landa Wincenty por. Markiel Józef ppor. Nosowicz Władysław por. Pędzikiewicz Bolesław por. Pokorny Władysław ppłk Remizowski Michał ppor. Schaller Kazimierz plut. Siusta Jan

sierż. Smyczyński Tomasz por. Stachoń Bolesław kpt. Starzecki Władysław por. Szłapa Roman st. sierż. Szuba Ludwik por. Tramer Jerzy por. Wawrosz Czesław chor. Winiarski Kazimierz plut Wójcik Jan por. Wólciak Jan

Symbole pułkowe

Sztandary

Kompania honorowa z nowym sztandarem

Staraniem mieszkańców ziemi łęczyckiej powstał komitet chorągwiany, który uzyskał zezwolenie na nazwanie pułku 37 Pułkiem Piechoty Ziemi Łęczyckiej i ufundował chorągiew. Uroczystość wręczenia odbyła się 23 maja 1920. Ponieważ w tym czasie pułk przebywał "w polu" chorągiew, z rąk ministra spraw wojskowych, gen. Józefa Leśniewskiego odebrała delegacja oficerów, podoficerów i szeregowych. Do czasu powrotu pułku z wojny była ona przechowywana w dowództwie batalionu zapasowego. W 1933 została przekazana do Muzeum Wojska Polskiego.

W piętnastolecie istnienia pułku, 26 czerwca 1933, Prezydent RP prof. Ignacy Mościcki wręczył pułkowi nowy sztandar. W czasie Bitwy nad Bzurą, koło Iłowa został on oddany na przechowanie miejscowemu rolnikowi i od tamtej pory ślad po nim zaginął.

Odznaka

Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk nr 36, poz. 394 z 22 grudnia 1928 roku. Odznaka ma kształt krzyża Orderu Virtuti Militari, którego ramiona emaliowane są w kolorze granatowym. Na krzyż nałożona jest tarcza herbowa Ziemi Łęczyckiej, na której wpisano inicjały ZŁ. Tarcza zwieńczona jest koroną. Na ramionach krzyża wpisano numer, inicjały i datę powstania pułku 37 PP 3 XI 1918. Dwuczęściowa - oficerska, wykonana w tombaku srebrzonym i złoconym, emaliowana. Wymiary: 43x43 mm. Wykonanie: Paweł Bobkowicz - Łódź, także Bronisław Grabski - Łódź.

Bibliografia

• Eugeniusz Walczak, "37 pułk piechoty"; Wyd. Egross, Warszawa 1991; ISBN 83-85253-21-1, ISSN 0860-2360
• Kapitan Adolf Kozubal – Z polecenia Wojskowego Biura Historycznego, "Zarys historii wojennej 37-go Pułku Piechoty Ziemi Łęczyckiej"; Warszawa 1929;
• Piotr Aleksander Kukuła, "Piechurzy kutnowskiego pułku"; Wydawnictwo Łódzkie; Łódź 1977;
• Tadeusz Kutrzeba, "Bitwa nad Bzurą" – Przyczynek do kampanii polsko-niemieckiej w obszarze Poznań – Warszawa we wrześniu 1939 r.; Czytelnik; Warszawa 1957;
• "Almanach oficerski": praca zbiorowa, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1923
• "Księga chwały piechoty": komitet redakcyjny pod przewodnictwem płk. dypl. Bronisława Prugara Ketlinga, Departament Piechoty MSWojsk, Warszawa 1937-1939. Reprint: Wydawnictwo Bellona Warszawa 1992.
• Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siy Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5. 

Linki zewnętrzne

• Historia i zdjęcia 37 Łęczyckiego Pułku Piechoty