Kościół Pokoju w Jaworze
![]() | |||||||||
![]() Kościół Pokoju w Jaworze | |||||||||
Państwo | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Miejscowość | |||||||||
Wyznanie | |||||||||
Kościół | |||||||||
| |||||||||
| |||||||||
Położenie na mapie Jawora ![]() | |||||||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||||||
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego ![]() | |||||||||
Położenie na mapie powiatu jaworskiego ![]() | |||||||||
![]() |
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO | |
Państwo | |
---|---|
Typ |
kulturowy |
Spełniane kryterium |
III, IV, VI |
Numer ref. | |
Region[b] |
Europa i Ameryka Północna |
Historia wpisania na listę | |
Wpisanie na listę |
2001 |
Kościół Pokoju w Jaworze (niem. Friedenskirche) – drewniany kościół ewangelicki o konstrukcji szachulcowej, usytuowany w mieście Jawor, jest zabytkowym budynkiem sakralnym wybudowanym na mocy porozumień pokoju westfalskiego zawartego w 1648 i kończącego wojnę trzydziestoletnią.
Historia
Został wybudowany w latach 1654–1655 według projektu Albrechta von Säbischa z zastosowaniem konstrukcji ryglowej. Budowla powstała z materiałów nietrwałych: drewna, słomy i gliny. Na uwagę zasługuje barokowe wyposażenie wnętrza: ołtarz, ambona i chrzcielnica. Po stronie północnej i południowej wzniesiono po cztery kondygnacje empor, których parapety zdobią obrazy ilustrujące Stary i Nowy Testament oraz pejzaże z zamkami i tarcze heraldyczne. Wszystkie elementy konstrukcyjne pokrywają polichromie o motywach fantazyjnie zwiniętych wici roślinnych. Ten obiekt wyróżnia się na tle historii sztuki europejskiej II połowy XVII w. ze względu na swą unikatowość i wysokie walory artystyczne. Jest jednym z trzech tzw. Kościołów Pokoju wybudowanych po wojnie trzydziestoletniej i jednym z dwóch zachowanych do dziś (drugi w Świdnicy).
Kościół z racji dużego znaczenia dla kultury i dziedzictwa ludzkości, wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.
Jaworskie Koncerty Pokoju
Każdego roku od maja do września w Jaworze organizowane są Koncerty Pokoju. Odbywają się one w zabytkowych wnętrzach Kościoła Pokoju. Kameralna muzyka w wykonaniu artystów z Polski, Czech i Niemiec, oraz miejsce, gdzie koncerty się odbywają, stwarzają szczególny klimat oraz dostarczają niezapomnianych wrażeń. Łącznie w jaworskim zborze odbyło się już 67 koncertów, w tym 29 koncertów wykonanych przez artystów z zagranicy. Dotychczas występowali następujący artyści: Chór Poznańskie Słowiki pod dyr. Stefana Stuligrosza, Windsbacher Knabenchor, Chór Uniwersytetu Wrocławskiego "Gaudium", Kameralna Orkiestra "Leopoldinum", Orkiestra Amadeus pod dyrekcją Agnieszki Duczmal, Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Sudeckiej, Spirituals Singers Band, Kwartet Wilanów, Camerata Cracovia,[1] Zespół Folkowy "Sierra Manta", Brandenburgischer Kammerchor, Ledl Jazz Quintet i wielu innych.
Organy
Instrument Adolpha Lummerta, później 2-krotnie przebudowywany przez firmę Schlag & Söhne w 1899 r. oraz w latach 1905-1906, następnie remontowany w 1937 roku. Na chórze znajdują się pozostałości po pneumatycznym, trzymanuałowym stole gry Schlaga. Obecnie instrument został zrekonstruowany do stanu z czasów Lummerta. Prace rekonstrukcyjne prowadziła firma Eule z Budziszyna oraz Ars organum Adama Olejnika.[2][3]
Dyspozycja instrumentu
Manuał I | Manuał II | Pedał |
---|---|---|
1. Bourdon 16' | 1. Principal 8' | 1. Subbass 16' |
2. Principal 8' | 2. Salicet 8' | 2. Violon 16' |
3. Gambe 8' | 3. Portunalflöte 8' | 3. Principal 16' |
4. Doppelflöte 8' | 4. Octave 4' | 4. Untersatz 32' |
5. Trompete 8' | 5. Portunalflöte 4' | 5. Posaune 16' |
6. Gemshorn 8' | 6. Nasard 2 2/3' | 6. Trompete 8' |
7. Doppelflöte 4' | 7. Superoctave 2' | 7. Octavbass 8' |
8. Octave 4' | 8. Doppelflöte 8' | |
9. Superoctave 2' | ||
10. Quinte 2 2/3' | ||
11. Cornet 3 fach | ||
12. Mixtur 4 fach |
-
Wieża
-
Wejście do świątyni
-
Chrzcielnica
-
Empory ozdobione obrazami
Zobacz też
- Kościoły Pokoju
- Kościół Pokoju w Świdnicy
- Kościół Pokoju w Głogowie
- Liga Polskich Miast i Miejsc UNESCO
Bibliografia
- Herrmann, C. S.: Geschichte der Evangelisch-Lutherischen Friedenskirche vor Jauer, genannt zum heiligen Geist. Jauer, 1855.
Przypisy
- ↑ Camerata Cracovia.
- ↑ Jawor ( Kościół ewangelicko-augsburski Ducha Świętego (Kościół Pokoju)) [online], musicamsacram.pl [dostęp 2021-03-20] .
- ↑ HERMANN EULE ORGELBAU - Jauer / Jawor, Polen Friedenskirche - Lummert Orgel [online], www.euleorgelbau.de [dostęp 2021-03-20] .
Linki zewnętrzne
- Panorama sferyczna kościoła Pokoju
- Prezentacja historyczno - multimedialna Kościoła Pokoju w Jaworze
- Kościół Pokoju w Jaworze - Niegodny Domu Bożego. sekulada.com. [dostęp 23 czerwca 2016]. (pol.).
- Wirtualny spacer 3D po Kościele Pokoju w Jaworze
- Ewangelicki Kościół Pokoju Ducha Świętego - Friedenskirchena portalu polska-org.pl