IS-2

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy ciężkiego czołgu. Zobacz też: inne znaczenia.
IS-2
Pomnik w Starych Łysogórkach
Pomnik w Starych Łysogórkach
Dane podstawowe
Państwo  ZSRR
Typ pojazdu czołg ciężki
Trakcja gąsienicowa
Załoga 4
Historia
Prototypy 1943
Produkcja 1943-1945
Wycofanie 1995
Egzemplarze ok. 3400
Dane techniczne
Silnik silnik wysokoprężny 4-suwowy, 12-cylindrowy, W-2-IS.
o mocy 520 KM
Transmisja mechaniczna
Poj. zb. paliwa 520 l, dodatkowe – 300 l
Pancerz spawany z płyt walcowanych i elementów odlewanych
20 – 160 mm
Długość 990 cm
kadłuba: 677 cm
Szerokość 309 cm
Wysokość 273 cm
Prześwit 42 cm
Masa bojowa: 46 t
Moc jedn. 11,3 KM/t
Nacisk jedn. 0,82 kg/cm²
Osiągi
Prędkość 37 km/h
Zasięg 240
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.) bez przygotowania: 130 cm
Rowy (szer.) 250 cm
Ściany (wys.) 100 cm
Kąt podjazdu 36
Dane operacyjne
Uzbrojenie
armata D-25T wz. 1943 kal. 122 mm

1 wkm DSzK kal. 12,7 mm i 3 kmy DT kal. 7,62 mm

Użytkownicy
ZSRR, Polska, Kuba
Rzuty
Rzuty
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

IS-2czołg ciężki konstrukcji radzieckiej z okresu II wojny światowej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Latem 1943 roku powstał w zakładach w Czelabińsku pierwszy model nowego czołgu ciężkiego. Początkowo nosił on oznaczenie "obiekt 237". Jego głównym konstruktorem był N. F. Szaszmurin. 8 sierpnia 1943, czołg został przyjęty do uzbrojenia Armii Czerwonej. Nowy pojazd otrzymał oznaczenie IS-1 (IS – Iosif Stalin) lub IS-85. Czołg był uzbrojony w armatę D-5T kal. 85 mm. Miał masę ok. 44 t. Wyprodukowano tylko 107 egzemplarzy IS-1. Ponieważ w tym okresie powstał czołg średni T-34-85 uzbrojony w identyczną armatę, zaszła potrzeba wzmocnienia uzbrojenia czołgu ciężkiego. Szybko wdrożono do produkcji czołg uzbrojony w armatę D-25T kalibru 122 mm. Nosił on początkowo oznaczenie "obiekt 240". Po przyjęciu do uzbrojenia zmieniono je na IS-2. W trakcie produkcji czołg ulegał modernizacji. Wprowadzono w jego armacie półautomatyczny zamek klinowy, w celu zwiększenia szybkostrzelności działa. Modernizacji uległ kadłub czołgu, a zwłaszcza kształt jego przednich płyt. Na włazie dowódcy zamontowano podstawę dla wielkokalibrowego karabinu maszynowego DSzK kal. 12,7 mm. Zmodernizowane pojazdy nosiły oznaczenie IS-2M. Do zakończenia wojny ogółem zbudowano ok. 3400 czołgów IS-1 i IS-2.

Na podwoziu czołgu IS-2 powstały działa pancerne ISU-152 i ISU-122.

Zastosowanie bojowe[edytuj | edytuj kod]

Czołgi IS-2 weszły w armii radzieckiej na uzbrojenie gwardyjskich pułków czołgów ciężkich. Zwano je także pułkami ciężkich czołgów przełamania. Były to samodzielne jednostki bezpośrednio podporządkowane Naczelnemu Dowództwu. Były one przez nie przydzielane, jako wzmocnienie, do poszczególnych korpusów lub armii, na czas określonej operacji bojowej. Pod koniec wojny zaczęto formować również samodzielne brygady czołgów ciężkich. Czołgi IS-2 pozostawały w uzbrojeniu armii radzieckiej również po wojnie. Na początku lat 50. XX w. poddano je poważnej modernizacji. Polegała ona głównie na wyposażeniu ich w nowe silniki. Były to odpowiednio przystosowane silniki czołgów T-54, tzw. W-54K-IS. Zmodernizowane pojazdy nosiły oznaczenie IS-2M. Na uzbrojeniu pozostawały one do początku lat 90. XX w. Ostatnie manewry z udziałem czołgów IS-2M odbyły się, w Odeskim Okręgu Wojskowym, w 1982 roku.

Czołgi IS-2 były też na uzbrojeniu LWP. Znajdowały się na wyposażeniu 4 Pułku Czołgów Ciężkich przeznaczonego dla 1 Armii WP oraz 5 Pułku Czołgów Ciężkich przeznaczonego dla 2 Armii WP. Zaczęto również formować 6 pułk dla 3 Armii oraz 7 pułk, ale ostatecznie zrezygnowano z tego zamiaru. Razem w latach 1944-45 przekazano LWP 71 czołgów, z czego zwrócono 21 (6 pułku). W chwili zakończenia wojny LWP dysponowało 26 pojazdami. Ich liczba w późniejszym czasie wzrosła na skutek zakupów w ZSRR oraz napraw wozów ściągniętych z pobojowisk. IS-2 użytkowane były do przełomu lat 50. i 60. XX wieku.

W polskich muzeach[edytuj | edytuj kod]

Czołgi IS-2 znajdują się w następujących placówkach muzealnych na terenie Polski:

Uwagi

  1. Został odsłonięty w 25 rocznicę bitwy pod Lenino.
  2. Według informacji podanych na tablicy pamiątkowej.
  3. Dobrze widoczne są mniejsze niż w czołgach T-34/85 koła jezdne

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]