AFC Ajax

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ajax Amsterdam
Pełna nazwa Amsterdamsche Football
Club Ajax NV
Przydomek Godenzonen (Synowie Bogów)
Joden (Żydzi)
de Amsterdammers (Amsterdamczycy)
Ajacieden
Barwy czerwono-białe
Data założenia 18 marca 1900
Liga Eredivisie
Adres Postbus 12522
1100 Amsterdam
Stadion Amsterdam ArenA
Prezes Hennie Henrichs
Trener Peter Bosz
Asystent trenera Dennis Bergkamp
Stroje
domowe
Stroje
wyjazdowe
Strona internetowa

Amsterdamsche Football Club Ajax NV (częściej nazywany Ajax Amsterdam lub Ajax, oficjalny skrót AFC Ajax) – holenderski klub piłkarski z siedzibą w Amsterdamie, założony 18 marca 1900 roku, jako spadkobierca i kontynuator tradycji Unionu Amsterdam (działającego, między 1883 i 1896).

Od lat 70. XX w. jest to najbardziej utytułowana drużyna w Holandii zarówno na arenie krajowej (wielokrotny mistrz, zdobywca pucharu oraz superpucharu), jak i międzynarodowej (triumfator wszystkich możliwych oficjalnych rozgrywek pucharowych w kraju i Europie – jeden z czterech klubów „Starego Kontynentu”, który posiada w swojej kolekcji wszystkie europejskie trofea). Jednym z najważniejszych jego sukcesów jest wywalczenie w 1972 roku tak zwanej potrójnej korony, czyli mistrzostwa i pucharu Holandii oraz Pucharu Europy.

Swoje domowe spotkania Ajax od roku 1996 rozgrywa na stadionie Amsterdam ArenA. Wcześniej występował na De Meer Stadion. Rolę szkoleniowca pełni od rozpoczęcia sezonu 2016/2017 Peter Bosz.

Historia[edytuj]

1900–1915: Początki klubu[edytuj]

Floris Stempel, założyciel i pierwszy prezes Ajaksu

W 1883 grupa przyjaciół z Florisem Stemplem, Carelem Reeserem i Hanem Dadem na czele założyła klub piłkarski o nazwie Union Amsterdam[1], w którym tę dyscyplinę sportu mogła uprawiać miejscowa, uzdolniona piłkarsko młodzież. Pod koniec 1893 roku przemianowano go na Footh-Ball Club Ajax – cała trójka liderów grupy założycielskiej posiadała klasyczne wykształcenie, będąc jednocześnie miłośnikami starożytności, a w szczególności Iliady Homera, której jednym z głównych bohaterów jest Ajaks Wielki (najdzielniejszy po Achillesie wojownik grecki walczący pod Troją)[2][3]. W tamtym czasie w Holandii istniały już kluby o nazwach nawiązujących do antyku, np. Sparta, Hercules, Heracles, czy Xerxes. Ówczesny Ajax grał i trenował na boisku w miejskim parku Willemsa przy ulicy Overtoom w Niewuwer Amster na przedmieściach Amsterdamu. 15 maja 1894 kolory czerwony i biały ustanowiono oficjalnymi barwami klubowymi, dlatego zawodnicy występowali w podłużnopasiastych strojach o tych właśnie odcieniach. 3 czerwca 1894 wprowadzono karty członkowskie (najstarsza z nich zachowała się do dziś i jest przechowywana w muzeum klubowym na stadionie Amsterdam ArenA). Klub ten przetrwał do 1896, tj. do czasu gdy władze miasta zdecydowały przeznaczyć plac z boiskiem pod zabudowę mieszkalną, co oznaczało upadek pierwszego Ajaksu[1].

Jego twórcy nie poddali się jednak i 14 marca 1900 roku młody student Floris Stempel wysłał do swych przyjaciół list, w którym „uprzejmie zapraszał ich w niedzielę 18 marca rano o godz. 9.45 do kawiarni na dyskusję o założeniu nowego klubu piłkarskiego” (lokal ów nazywał się wówczas „Oost-Indië”, czyli „Indie Wschodnie” i mieścił przy ul. Kalverstraat 2)[1]. Tam też w niedzielę, 18 marca 1900 roku trzej przyjaciele – Stempel, Reeser i Dade – założyli swój kolejny klub, któremu nadali nazwę Football Club Ajax[4]. Z czasem przemianowano go na Amsterdamse Voetbal Bond Ajax (AVB Ajax), a występował on w dzielnicy Buiksloterham w północnej części miasta (Amsterdam Noord). 29 września 1900 roku drużyna Ajaksu rozegrała swój pierwszy oficjalny mecz, pokonując 2:1 zespół DOSB[1]. Opłata rejestracyjna wynosiła 50 centów, natomiast członkowie klubu płacili 25 centów rocznie do kasy Ajaksu. Opłaty te były wyjątkowo wysokie, tak, że Ajax stał się jednym z bardziej ekskluzywnych klubów w Amsterdamie. Rada podchodziła do organizacji niezwykle poważnie już od samego początku. Obecność członków klubu na meczach była obowiązkowa, kto się z tego nie wywiązał musiał zapłacić grzywnę w wysokości 10 centów.

Grzywnę można było otrzymać także za:

  • opuszczenie meczu w trakcie jego trwania (25 centów kary)
  • odmowę przewożenia wyposażenia klubu (5 centów)
  • przeklinanie lub burdy podczas spotkania (10 centów)
  • nie zwracanie uwagi na mecz w trakcie gry (5 centów)[5]

W 1902 roku klub został przyjęty w poczet członków Królewskiego Holenderskiego Związku Piłki Nożnej (KNVB) i włączony formalnie w jego struktury, przez co mógł przystąpić do zorganizowanych rozgrywek ligowych (rozpoczął zmagania w ówczesnej III lidze). W październiku 1902 roku Amsterdamski Związek Piłki Nożnej (AVB) dopuścił Ajax do organizowanych przez siebie zmagań Złotego Krzyża (hol. Gouden Kruis), stanowiących do dziś nieoficjalne mistrzostwa Amsterdamu zespołów amatorskich[1]. W tym samym roku Ajax otrzymał swój pierwszy medal – za najlepszą różnicę bramek w rozgrywkach. Pierwszy sezon przyniósł także sukces komercyjny. Hertel i Geissler, dumnie ogłosił zysk w wysokości czterech guldenów i 31 centów na koniec sezonu. Ajax wkrótce stał się jednym z najbardziej znanych i najlepiej zorganizowanych klubów w Holandii. Dzięki zajęciu drugiego miejsca w swojej lidze klub awansował do II ligi[5]. Z kolei w 1906 roku drużyna wygrała turniej o Złoty Krzyż i tym samym wywalczyła swoje pierwsze trofeum w historii, dzięki zwycięstwu 4:3 w finale nad drużyną AFC[1].

W 1907 roku drużyna przeniosła się na nowo wybudowany obiekt zwany Drewnianym Stadionem, leżący w miejscowości Watergraafsmeer (od 1921 stanowiącej część Amsterdamu), na którym rozgrywała swe mecze do roku 1934[1]. W 1908 roku Ajax połączył się z innym klubem z Amsterdamu o nazwie Holland, który przez kilka poprzednich lat nie potrafił awansować do pierwszej ligi. 26 grudnia 1908 roku Ajax po raz pierwszy zagrał z zagraniczną drużyną. Wygrał wówczas 3:0 z belgijskim Daringiem Bruksela, będącym obecnie częścią RWD Molenbeek Bruksela[1]. W 1909 roku drużyna ponownie wygrała rozgrywki o Złoty Krzyż, a w 1910 roku po raz pierwszy zatrudniono trenera w klubie, którym został Irlandczyk Jack Kirwan.

W 1911 roku Drewniany Stadion został poddany rozbudowie, dzięki czemu od tamtej pory mógł pomieścić 10 tysięcy widzów oraz miał szatnię[1]. Drużyna przed ostatnim spotkaniem sezonu straciła swojego zawodnika Gé Fortgensa, który stał się pierwszym w historii piłkarzem Ajaksu powołanym do reprezentacji Holandii. Jednak 21 maja tamtego roku zespół już bez Fortgensa zdobył decydujące o awansie do pierwszej ligi punkty. Prezesem klubu nie był w tym czasie Floris Stempel, założyciel klubu, który w styczniu 1910 zrezygnował ze swojej funkcji i wyjechał do Indii Zachodnich, jednak w czasie rejsu jego statek zatonął.

Po awansie klubu do pierwszej ligi postanowiono zmienić barwy klubowe ze względu na fakt, iż takie same nosili piłkarze Sparty Rotterdam. W lecie 1911 roku wybrano czerwono-białe stroje, które obowiązują do dnia dzisiejszego. W pierwszym sezonie w najwyższej lidze Ajax zajął 8. miejsce w tabeli i utrzymał się[1]. W maju 1912 roku piłkarze Ajaksu wyjechali do Budapesztu na towarzyskie spotkanie z MTK Budapeszt. W swoim pierwszym meczu na zagranicznej ziemi przegrali 1:5 z Węgrami. Podróż przedłużyła się o Wiedeń, w którym Ajax uległ 0:2 tamtejszemu Wiener SC[1].

W 1913 roku Ajax utrzymał się w lidze, jednak w 1914 zajął ostatnie miejsce i został zdegradowany do drugiej ligi[1]. Jest to zarazem pierwszy i jedyny spadek klubu w historii.

1915–1949: Era Jacka Reynoldsa i pierwsze tytuły mistrzowskie[edytuj]

1 lipca 1915 roku szkoleniowcem zespołu został Anglik John „Jack” Reynolds, który doprowadził zespół do pierwszych oficjalnych tytułów. To właśnie pod jego wodzą w 1917 roku Ajax zdobył swój pierwszy Puchar Holandii, pokonując w finale 5:0 VSV Velsen i awansował po raz drugi do pierwszej ligi. Tam, w sezonie 1917/1918 – jako beniaminek – wywalczył swoje pierwsze mistrzostwo kraju, nie ponosząc przy tym ani jednej porażki. Rok później Reynolds doprowadził piłkarzy do drugiego z rzędu tytułu mistrzowskiego.

9 października 1922 roku Ajax po raz pierwszy zagrał z drużyną Feyenoordu Rotterdam, swoim późniejszym długoletnim rywalem i wygrał w nim 3:2. Doszło jednak do kontrowersji z powodu uznania gola Ajaksowi. Gracze Feyenoordu utrzymywali, iż piłka nie przekroczyła linii bramkowej całym obwodem. Do akcji wkroczyła federacja piłkarska i unieważniła trzeciego gola dla klubu z Amsterdamu utrzymując tym samym wynik 2:2. Jeszcze w tym samym roku Ajax ponownie grał z Feyenoordem i tym razem odniósł zwycięstwo 2:0[6].

W 1925 roku Reynolds na trzy lata odszedł z Ajaksu by trenować lokalnego rywala Blau-Wit Amsterdam a w 1928 roku powrócił do wcześniejszego klubu. W latach 20. Ajax nie osiągnął żadnych sukcesów i po 12 sezonach bez żadnego trofeum, nadeszła pierwsza w dziejach „złota era Ajaksu”. Wiązała się ona po raz kolejny z zatrudnieniem Reynoldsa. To właśnie pod jego wodzą lata 30. upłynęły Ajaksowi na świętowaniu kolejnych sukcesów. W 1931 roku zespół sięgnął po swoje trzecie w historii mistrzostwo Holandii, a sukces ten powtórzył jeszcze dwukrotnie z rzędu w dwóch następnych sezonach. W 1937 i 1939 roku Reynolds ponownie doprowadził klub z Amsterdamu do mistrzostwa.

W 1934 roku Ajax przeniósł się z Drewnianego Stadionu na nowo wybudowany De Meer Stadion, który z czasem mógł pomieścić 19 tysięcy widzów. Przed wybuchem II wojny światowej drużyna nie osiągnęła większych sukcesów, ale w 1943 roku ponownie została mistrzem Holandii. 30 kwietnia tegoż roku amerykański skrzydłowy pochodzenia żydowskiego, pierwszy zawodnik ze Stanów Zjednoczonych w Ajaksie, Eddy Hamel, zginął w obozie koncentracyjnym w Auschwitz-Birkenau[6].

Jednymi z graczy Ajaksu okresu przedwojennego byli Wim Anderiesen i Piet van Reenen. Pierwszy z nich był rekordzistą tego okresu pod względem występów w reprezentacji Holandii, w której zaliczył 46 występów. Natomiast drugi z nich w barwach Ajaksu zdobył 272 gole w 237 rozegranych meczach i do dziś jest najlepszym strzelcem w historii klubu[6].

W latach 1942–1947 trenerem Ajaksu ponownie był Jack Reynolds i w swoim ostatnim sezonie spędzonym w klubie został mistrzem kraju.

1950–1960: Profesjonalny Ajax i pierwszy występ w europejskich pucharach[edytuj]

W 1950 roku Ajax obchodził 50. rocznicę istnienia. W tym samym roku zaczęło dochodzić do niespotykanych wcześniej w holenderskim futbolu wydarzeń: Cor van der Hart, jeden z piłkarzy powojennych, podpisał zawodowy kontrakt z francuskim Lille OSC, a za grę w tym klubie miał otrzymywać wynagrodzenie. W jego ślady poszedł także kapitan Ajaksu, Joop Stoffelen, który przeszedł do Racingu Paryż[7]. Wtedy też Królewski Holenderski Związek Piłki Nożnej próbował przeciwdziałać emigracji zawodników holenderskich do innych krajów. Ostatecznie (w sezonie 1954/1955) podjęto decyzję o płaceniu zawodnikom za grę w klubie. Początkowo kierownictwo klubu nie godziło się na takie warunki, ale 15 lipca 1954 większością głosów na zebraniu rady klubu ogłoszono, iż Ajax stanie się profesjonalnym klubem[7]. W 1956 roku Federacja Piłkarska utworzyła nową zawodową ligę, nazwaną wówczas Eredivisie. W pierwszym sezonie Ajax pod wodzą austriackiego trenera Karla Humenbergera sięgnął po mistrzostwo Holandii.

Po tym jak w latach 50. większość klubów w Europie stała się profesjonalna, UEFA zadecydowała o utworzeniu rozgrywek o Puchar Europy, w którym mieliby brać udział mistrzowie poszczególnych krajów. Pierwsza edycja odbyła się w sezonie 1955/1956, a w edycji 1957/1958 wziął udział Ajax. W 1/8 finału mistrzowie Holandii natrafili na Wismut Aue z Niemieckiej Republiki Demokratycznej, z którym wygrali dwukrotnie 1:0 i 3:1. W ćwierćfinale wylosowali węgierski Vasas SC. W pierwszym meczu w Amsterdamie padł remis 2:2, jednak w Budapeszcie Ajax uległ 0:4 i pożegnał się z rozgrywkami[8]. Do końca dekady piłkarze Ajaksu wywalczyli jeszcze jeden tytuł mistrza kraju. W sezonie 1959/1960 do tego sukcesu doprowadził ich angielski szkoleniowiec Vic Buckingham. Natomiast napastnik Henk Groot z 38 golami na koncie został królem strzelców ligi, pierwszym w historii w barwach „Joden”.

1961–1970: Pierwszy finał Pucharu Mistrzów[edytuj]

Piet Keizer, jeden z podstawowych napastników Ajaksu lat 60. i 70

W pierwszej połowie lat 60. z Ajaksem pracowało czterech trenerów: Vic Buckingham, a następnie jego rodak Keith Spurgeon (1961-1962), Austriak Joseph Gruber (1962-1963), kolejny Anglik Jack Rowley i ponownie Buckingham. W sezonie 1960/1961 królem strzelców po raz drugi został Henk Groot, który tym razem zaliczył 41 trafień. W 1962 roku drużyna wygrała Puchar Intertoto w finale pokonując rywala z Rotterdamu, Feyenoord, 4:2. W sezonie 1962/1963 Ajax został wicemistrzem Holandii, jednak rok później do ostatniej kolejki bronił się przed spadkiem z Eredivisie i ostatecznie zajął w niej 13. miejsce na 16 drużyn. 24 października 1964 roku w barwach Ajaksu zadebiutował 17-letni wówczas Johan Cruijff, późniejszy wielokrotny reprezentant zespołu. Ajax przegrał w tamtym meczu z drużyną GVAV 1:3, ale Cruijff zdobył gola w swoim debiucie w pierwszej drużynie.

W 1965 roku trenerem Ajaksu został Rinus Michels, który wcześnie prowadził amatorski AFC. Już w 1966 roku zespół pod jego wodzą został mistrzem Holandii. Jesienią Ajax wystąpił w Pucharze Europy i w pierwszej rundzie dwukrotnie pokonał turecki Beşiktaş JK 2:0 i 2:1. W 1/8 finału natrafił na mistrza Anglii, Liverpool F.C. Pierwszy mecz w Amsterdamie odbywał się przy dużej mgle, ale sędzia dopuścił do jego rozegrania. Ajax wygrał z Anglikami 5:1, a w rewanżu na Anfield Road zremisował 2:2. W ćwierćfinale Ajax zagrał z czechosłowacką Duklą Praga, jednak odpadł z rozgrywek (1:1, 1:2)[9].

Sezon 1966/1967 zakończył się dla Ajaksu nie tylko wywalczeniem drugiego z rzędu mistrzostwa kraju, ale także sięgnięciem po Puchar Holandii (w finale pokonał 2:1 NAC Breda). W edycji 1967/1968 Pucharu Europy Ajax odpadł już w pierwszej rundzie przegrywając dwumecz z Realem Madryt (1:1, 1:2)[10]. W lidze piłkarze z Amsterdamu ponownie obronili tytuł mistrzowski. Cruijff zdobywając 33 gole został najlepszym strzelcem Eredivisie.

Edycję 1968/1969 Pucharu Europy piłkarze Ajaksu rozpoczęli od konfrontacji z mistrzem RFN, 1. FC Nürnberg. W Norymberdze padł remis 1:1, a u siebie Holendrzy wygrali 4:0 i awansowali do 1/8 finału. W 1/8 spotkali się z tureckim Fenerbahçe SK i dwukrotnie pokonali ten klub 2:0. W pierwszym meczu ćwierćfinałowym Ajax uległ u siebie Benfice Lizbona 1:3, ale w rewanżu na Estádio da Luz już do przerwy prowadzili 3:0 po golach Inge Danielssona i dwóch Cruijffa. Ostatecznie mecz zakończył się wynikiem 3:1 dla Ajaksu i potrzebne było trzecie spotkanie. W nim przez 90 minut był remis 0:0, jednak w dogrywce gola zdobył Cruijff, a dwa dołożył Szwed Danielsson i Ajax dzięki zwycięstwu 3:0 awansował do kolejnej rundy. W półfinale Holendrzy uporali się z czechosłowackim Spartakiem Trnava i 28 maja mieli rozegrać finałowe spotkanie na Estadio Santiago Bernabéu w Madrycie z Milanem. Już w 7. minucie bramkę dla „rosso-nerich” strzelił Pierino Prati, a w 39. minucie dołożył drugie trafienie. W 60. minucie Velibor Vasović strzałem z rzutu karnego pokonał Fabio Cudiciniego, jednak 7 minut później gola zdobył Angelo Sormani, a w 75. hat-tricka zaliczył Prati i Milan wygrał z Holendrami 4:1[11].

Finał Pucharu Mistrzów

28.05 1969 Włochy A.C. Milan 4:1 Holandia Ajax Amsterdam Estadio Santiago Bernabéu, Madryt
Widzów: 60 tys.
Sędzia: José Maria Ortiz de Mendibil (Hiszpania)
Pierino Prati Bramka 7', Bramka 39', Bramka 75', Angelo Sormani Bramka 67' 2:0 Velibor Vasović Bramka 60' (karny)


Fabio CudiciniAngelo Anquilletti, Karl-Heinz Schnellinger, Roberto Rosato, Saul MalatrasiGiovanni Trapattoni, Kurt Hamrin, Giovanni Lodetti, Angelo SormaniGianni Rivera (kapitan), Pierino Prati; Trener: Nereo Rocco Gert BalsWim Suurbier (46' Ben Müller), Barry Hulshoff, Velibor Vasović (kapitan), Theo van DuivenbodeTon Pronk, Henk Groot (46' Klaas Nuninga), Inge DanielssonSjaak Swart, Johan Cruijff, Piet Keizer; Trener: Rinus Michels

Poprzez zmęczenie zawodników meczami w Pucharze Europy pod koniec sezonu, a zwłaszcza półfinałowymi z Benfiką (dodatkowe spotkanie), Ajax nie zdołał zdobyć mistrzostwa Holandii i stracił je na rzecz Feyenoordu Rotterdam, który rok później wygrał finał Pucharu Mistrzów z Celtikiem 2:1 stając się pierwszym holenderskim zdobywcą najważniejszego pucharu klubowego w Europie[12]. W 1970 roku Ajax pod wodzą Michelsa odzyskał mistrzowski tytuł.

1971–1975: Złota Era Ajaksu[edytuj]

Ajax – Panathinaikos, Puchar Europy Mistrzów Klubowych (1970/1971) Finał

Dzięki kolejnemu tytułowi mistrzowskiemu Ajax ponownie wystąpił w rozgrywkach Pucharu Mistrzów[13]. Już w pierwszej rundzie rywalem Holendrów był albański zespół 17 Nëntori Tirana. W stolicy Albanii Ajax prowadził 2:0 do przerwy po dwóch bramkach Wima Suurbiera, jednak w drugiej połowie Albańczycy zdobyli dwa gole i ostatecznie padł remis 2:2. W rewanżu na Stadionie Olimpijskim Ajax wygrał 2:0 i awansował do następnej rundy. W 1/8 finału kolejnym rywalem Ajaksu był mistrz Szwajcarii, FC Basel, który dwukrotnie przegrał z Holendrami 0:3 i 1:2. Następną przeszkodą klubu z Amsterdamu w walce o finał był finalista poprzedniej edycji, szkocki Celtic F.C. W Amsterdamie miejscowi wygrali 3:0 po bramkach Johana Cruijffa, Barry’ego Hulshoffa i Pieta Keizera. W rewanżu Celtic odpowiedział tylko zwycięstwem 1:0 i to Ajax awansował do półfinałów. W kwietniu 1971 przeciwnikiem „Joden” była drużyna Atlético Madryt. Dzięki bramce Javiera Irurety w 43. minucie wygrała ona 1:0 u siebie, jednak rewanż należał do mistrzów Holandii, którzy pokonali Hiszpanów 3:0 po golach Keizera, Suurbiera i Johana Neeskensa. Finał Pucharu Mistrzów odbył się 2 maja na Wembley Stadium w Londynie, a Ajax zmierzył się z mistrzem Grecji, Panathinaikosem Ateny. Już w 5. minucie spotkania Ajax objął prowadzenie po golu Dicka van Dijka. Do 87. minuty był wynik 1:0 dla Holendrów, a wtedy Arie Haan zdobył drugą bramkę i trzy minuty później wraz z partnerami świętował wygranie pierwszego w historii klubu Pucharu Europy. Sezon 1970/1971 był zarazem ostatnim dla trenera Rinusa Michelsa w Ajaksie. Zdobył on jeszcze Puchar Holandii, a latem został szkoleniowcem piłkarzy FC Barcelona.

Finał Pucharu Mistrzów

02.05 1971 Holandia Ajax Amsterdam 2:0 Grecja Panathinaikos Ateny Wembley Stadium, Londyn
Widzów: 83 tys.
Sędzia: Jack Taylor (Anglia)
Dick van Dijk Bramka 5', Arie Haan Bramka 87' 1:0


Heinz StuyJohan Neeskens, Barry Hulshoff, Velibor Vasović (kapitan), Wim SuurbierNico Rijnders (46' Horst Blankenburg), Gerrie Mühren, Johan CruijffSjaak Swart (46' Arie Haan), Dick van Dijk, Piet Keizer; Trener: Rinus Michels Takis EkonomopoulosYianis Tomaras, Anthimos Kapsis, Frangiskos Sourpis, Giorgios VlachosAristidis Kamaras, Kostas Eleftherakis, Haris GrammosAntonis Antoniadis, Mimis Domazos (kapitan), Totis Filakouris; Trener: Ferenc Puskás

Następcą Michelsa w Ajaksie został rumuński trener Stefan Kovács, przed którym stanęło zadanie odzyskania tytułu mistrzowskiego oraz obrony Pucharu Europy. Sezon Eredivisie Ajax zakończył z 12 punktami przewagi nad Feyenoordem Rotterdam i przegrał tylko jedno spotkanie. W meczu z Vitesse Arnhem wygrał aż 12:1 – Johanowie Cruyff i Neeskens zdobyli w tym meczu odpowiednio cztery i trzy gole. Ajax zdobył także drugi z rzędu krajowy puchar. Z kolei swoją przygodę z Pucharem Mistrzów rozpoczął od dwumeczu z Dynamem Drezno, wywodzącym się z Niemieckiej Republiki Demokratycznej[14]. W pierwszym meczu w Amsterdamie padł wynik 2:0 dla Ajaksu (gole Sjaaka Swarta i Pieta Keizera), a w rewanżu było 0:0. W 1/8 finału Ajax dolosowano do pary z francuskim Olympique Marsylia. Już na Stade Vélodrome Ajax zrobił sobie zaliczkę przed rewanżowym domowym meczem wygrywając 2:1 (bramki zdobyli Cruijff i Keizer). Na Stadionie Olimpijskim do przerwy było 2:1 dla Holendrów po dwóch golach Didiera Couécou, jednym dla Olympique i jednym samobójczym oraz Swarta. W drugiej części spotkania zawodnicy Ajaksu ponownie strzelili dwie bramki, a ich autorami byli Cruijff i Haan. W ćwierćfinale pucharu Ajax trafił na londyński Arsenal. Wyniki dwumeczu to 2:1 dla Ajaksu w Amsterdamie (dwa trafienia Gerriego Mührena) oraz 1:0 dla Holendrów na Arsenal Stadium (samobójczy strzał George’a Grahama). W kwietniowych półfinałach Ajax dwukrotnie zmierzył się z Benfiką. W tym dwumeczu padła tylko jedna bramka, zdobyta przez Sjaaka Swarta w 64. minucie pierwszego meczu, rozegranego w Amsterdamie. Finał edycji 1971/1972 Pucharu Mistrzów odbył się 31 maja na Feijenoord Stadion w Rotterdamie, a przeciwnikiem Ajaksu był włoski Inter Mediolan, prowadzony przez trenera Giovanniego Invernizziego. Do przerwy był bezbramkowy remis, a w drugiej połowie Johan Cruijff strzelił dwa gole, w 47. i 78. minucie i po raz drugi z rzędu Puchar Mistrzów pojechał do Amsterdamu. W tym samym roku Ajax sięgnął także po Puchar Interkontynentalny. W finale zremisował 1:1 z Independiente z Argentyny, a w rewanżu wygrał 3:0.

Finał Pucharu Mistrzów

31.05 1972 Holandia Ajax Amsterdam 2:0 Włochy Inter Mediolan Feijenoord Stadion, Rotterdam
Widzów: 67 tys.
Sędzia: Robert Helles (Francja)
Johan Cruijff Bramka 47', Bramka 78' 0:0


Heinz StuyWim Suurbier, Horst Blankenburg, Barry Hulshoff, Ruud KrolJohan Neeskens, Arie Haan, Gerrie MührenSjaak Swart, Johan Cruijff, Piet Keizer (kapitan); Trener: Stefan Kovács Ivano BordonTarcisio Burgnich, Giacinto Facchetti, Mauro Bellugi, Gabriele OrialiMario Giubertoni (20' Mario Bertini), Gianfranco Bedin, Mario FrustalupiJair da Costa (58' Sergio Domenicacu), Sandro Mazzola, Roberto Boninsegna; Trener: Giovanni Invernizzi
Johnny Rep, zdobywca jedynego gola w finale Pucharu Mistrzów 1973

Styczniu 1973 roku po wywalczeniu drugiego kolejnego Pucharu Mistrzów Ajax sięgnął po Superpuchar Europy dwukrotnie pokonując Glasgow Rangers 3:1 i 3:2. Sam Superpuchar był bez aprobaty UEFY, ponieważ zespół Rangers był zawieszony na jeden sezon w pucharach UEFA z powodu niewłaściwego zachowania swoich kibiców, podczas finału Puchar Zdobywców Pucharów z Dynamem Moskwa. Zespół ponownie przystąpił do pucharu jako obrońca tytułu[15]. Piłkarze mistrza Holandii nie musieli grać pierwszej rundy, gdyż otrzymali wolny los. W 1/8 finału podopieczni trenera Kovácsa zmierzyli się z bułgarskim CSKA Sofia. Zarówno w pierwszym, jak i drugim spotkaniu pokazali wyższość nad rywalem pokonując go 3:1 (gole Swaarta, Keizera i Haana) oraz 3:0 (dwa trafienia Cruyffa oraz jedno Horsta Blankenburga). W ćwierćfinale rywalem Holendrów miał być Bayern Monachium z takimi zawodnikami w składzie jak Sepp Maier, Franz Beckenbauer czy Gerd Müller. Jednak już w pierwszym meczu na Stadionie Olimpijskim w Amsterdamie Ajax nie dał szans monachijczykom zwyciężając 4:0 po dwóch bramkach Arie Haana, jednej Gerriego Mührena oraz Johana Cruijffa. W rewanżu w Monachium Bayern wygrał 2:1 (dla Ajaksu gola zdobył Piet Keizer) i to „Joden” awansowali do półfinału. W nim dwukrotnie rozprawili się z Realem Madryt 2:1 (gole Hulshoffa i Krola) i 1:0 (gol Mührena). Tym samym, po raz trzeci z rzędu Ajax awansował do finału Pucharu Europy. 30 maja na Stadionie Crveny Zvezdy w Belgradzie zawodnicy z Holandii podejmowali Juventus. W 4. minucie Johnny Rep strzelił gola Dino Zoffowi i do końca spotkania wynik nie uległ zmianie. Ajax po raz trzeci z rzędu triumfował w rozgrywkach o klubowe mistrzostwo Europy. W tym samym sezonie Kovács wywalczył z Ajaksem kolejne mistrzostwo Eredivisie.

Finał Pucharu Mistrzów

30.05 1973 Holandia Ajax Amsterdam 1:0 Włochy Juventus Stadion Crvena Zvezda, Belgrad
Widzów: 93,5 tys.
Sędzia: Milivoje Gugulović (Jugosławia)
Johnny Rep Bramka 4' 1:0


Heinz StuyWim Suurbier, Horst Blankenburg, Barry Hulshoff, Ruud KrolJohan Neeskens, Arie Haan, Gerrie MührenJohnny Rep, Johan Cruijff (kapitan), Piet Keizer; Trener: Stefan Kovács Dino ZoffSandro Salvadore, Gianpiero Marchetti, Francesco Morini, Silvio LongobuccoFranco Causio (57' Antonello Cuccureddu), Giuseppe Furino, Fabio Capello, José AltafiniPietro Anastasi, Roberto Bettega (49' Helmut Haller); Trener: Čestmír Vycpálek

Latem 1973 roku trenerem Ajaksu został George Knobel, a jesienią doprowadził Ajax do zdobycia kolejnego Superpucharu Europy (0:1 i 6:0 z Milanem). Z zespołu odszedł Johan Cruijff, który przeszedł do FC Barcelona, a rok później tą samą drogą podążył Johan Neeskens. Z kolei inny napastnik, Sjaak Swart zakończył sportową karierę. W 1974 roku Ajax nie zdołał obronić mistrzowskiego tytułu i zajął 3. miejsce w lidze za Feyenoordem oraz Twente Enschede. Ajax zrezygnował też z udziału w Pucharze Interkontynentalnym, a jego miejsce zajął Juventus. Natomiast z Pucharu Mistrzów odpadł już po 1/8 finału przegrywając 1:2 w dwumeczu z CSKA Sofia[16]. Po sezonie Knobela zastąpił Hans Kraay, ale i on nie doprowadził Ajaksu do wywalczenia mistrzostwa Holandii, a piłkarze z Amsterdamu ponownie zakończyli sezon na 3. pozycji, tym razem za PSV Eindhoven i Feyenoordem.

1976–1990: Zdobycie Pucharu Zdobywców Pucharów[edytuj]

Leo Beenhakker, były dwukrotny trener Ajaksu

W 1975 roku ponownie doszło do zmiany trenera drużyny i na to stanowisko powrócił Rinus Michels. W sezonie 1975/1976 Ajax podobnie jak przed rokiem był trzeci w lidze za PSV Eindhoven i Feyenoordem Rotterdam. Począwszy od 1975 i zakończywszy na 1978 roku czterokrotnie z rzędu królem strzelców Eredivisie zostawał Ruud Geels. Już latem 1976 następcą Michelsa został Serb Tomislav Ivić. 24 października tamtego roku doszło do jednego z pierwszych aktów chuliganizmu na De Meer Stadion. W meczu Ajax – FC Utrecht fani drużyny przyjezdnej przeszli przez ogrodzenie i zaatakowali kibiców Ajaksu łańcuchami rowerowymi. W 1977 roku Ivić doprowadził Ajax do mistrzostwa kraju, a w Puchar Mistrzów klub dotarł do ćwierćfinału po drodze pokonując norweski Lillestrøm SK (0:2, 4:0) oraz Lewskiego Sofia (2:1, 2:1)[17]. Po dwóch remisach 1:1 z Juventusem doszło do rzutów karnych, które wygrali gracze z Włoch 3:0. W 1978 roku Ajax został wicemistrzem Holandii, jednak po sezonie Ivić został zastąpiony przez Cora Broma. W 1979 roku drużyna ponownie wywalczyła tytuł mistrzowski oraz zdobyła Puchar Holandii, a w Pucharze Europy w edycji 1979/1980 eliminowała kolejno: HJK Helsinki (dwukrotne zwycięstwo 8:1), Omonię Nikozja (10:0 i 5 goli Sørena Lerby'ego oraz 0:4) i RC Strasbourg (0:0 i 4:0). W półfinale natrafiła na Nottingham Forest, zdobywcy pucharu z poprzedniej edycji. W Nottingham padł wynik 2:0 dla Anglików, a w rewanżu Ajax wygrał 1:0 po golu Lerby'ego i odpadł z rozgrywek[18]. W lidze drużyna prowadzona przez Leo Beenhakkera nie miała sobie równych i została mistrzem z przewagą 3 punktów nad AZ Alkmaar.

Frank Rijkaard, zawodnik podstawowej jedenastki Ajaksu lat 80.

W latach 80. do drużyny stopniowo wchodziły nowe talenty takie jak obrońca Sonny Silooy, pomocnicy Gerald Vanenburg, Frank Rijkaard i John van ’t Schip czy napastnicy Wim Kieft oraz Marco van Basten, który chwili debiutu w Eredivisie liczył 16 lat. W 1981 roku mistrzem Holandii został AZ, a Ajax pod wodzą Beenhakkera zajął drugie miejsce. Przed sezonem do zespołu powrócił Johan Cruijff, ale dwa lata później odszedł do odwiecznego rywala, Feyenoordu. W Pucharze Europy przeszedł z Ajaksem 1. rundę (2:0 i 1:0 z Dinamem Tirana), jednak odpadł po dwumeczu i klęsce z Bayern Monachium (1:5 w Monachium i 2:1 w Amsterdamie)[19]. Po sezonie Beenhakker odszedł do Realu Saragossa, a jego miejsce zajął Niemiec Kurt Linder, który krótko pracował w Ajaksie przez rok. W 1982 roku wygrał on mistrzostwo Holandii, a Wim Kieft został najlepszym strzelcem ligi (32 gole).

Następcą Lindera w 1982 roku został Aad de Mos, który pracował w Ajaksie przez trzy sezony. W 1983 i 1985 roku został mistrzem Holandii, a w tym pierwszym przypadku doprowadził klub do zdobycia krajowego pucharu. Od 1983 roku przez cztery sezony z rzędu najlepszym strzelcem Eredivisie zostawał Marco van Basten, który kolejno zdobywał 28, 22, 37 i 31 goli w sezonie. W tym okresie Ajax jednak ani razu nie został mistrzem kraju i zdobył jedynie dwa Puchary Holandii. W 1985 roku trenerem klubu został Johan Cruijff, a w sezonie 1986/1987 Ajax występował w Pucharze Zdobywców Pucharów, a swoją przygodę z nim rozpoczął od dwukrotnego pokonania Bursasporu 2:0 i 5:0. W kolejnych rundach zespół z Amsterdamu pokonał Olympiakos Pireus (4:0, 1:1), Malmö FF (0:1, 3:1) oraz w pólfinale Real Saragossa (3:2, 3:0). W finale Ajax miał się spotkać ze zdobywcą Pucharu NRD, Lokomotive Leipzig. Decydujące spotkanie odbyło się na Stadionie Olimpijskim w Atenach. Jedyny gol w nim padł w 21. minucie, a jego autorem został Marco van Basten[20]. Tym samym Ajax zdobył swój drugi z europejskich pucharów.

Finał Pucharu Zdobywców Pucharów

13.05 1987 Holandia Ajax Amsterdam 1:0 Niemiecka Republika Demokratyczna Lokomotive Leipzig Stadion Olimpijski, Ateny
Widzów: 35 tys.
Sędzia: Luigi Agnolin (Włochy)
Marco van Basten Bramka 21' 1:0


Stanley MenzoSonny Silooy, Frank Verlaat, Peter Boeve, Jan WoutersAron Winter, Frank Rijkaard, Arnold Mühren (kapitan, 83' Arnold Scholten), John van ’t SchipMarco van Basten, Rob Witschge (66' Dennis Bergkamp); Trener: Johan Cruijff René Müller (kapitan) – Frank Baum, Ronald Kreer, Matthias Lindner, Uwe ZötzscheHeiko Scholz, Uwe Bredow, Frank Edmond (54' Hans-Jörg Leitzke), Matthias Liebers (76' Dieter Kühn) – Hans Richter, Olaf Marschall; Trener: Hans-Ulrich Thomale

W 1987 roku Ajax był drugi w lidze, a w 1988 powtórzył to osiągnięcie. Sezon 1987/1988 był ostatnim dla Cruijffa jako trenera Ajaksu, gdyż po jego zakończeniu odszedł do Barcelony. Poprowadził jeszcze zespół w Pucharze Zdobywców Pucharów, w którym Ajax grał jako obrońca tytułu. Grę w nim rozpoczął od przejścia pierwszej rundy i wyeliminowania amatorskiego irlandzkiego Dundalk FC (4:0, 2:0). W 1/8 finału przeciwnikiem „Godenzonen” był Hamburger SV, który dwukrotnie poległ 0:1 i 0:2. Z kolei w ćwierćfinale doszło do dwumeczu z FC Basel i dwukrotnego wygrania spotkań po 1:0. W półfinale Ajax natrafił na Olympique Marsylia, a awans zapewnił sobie praktycznie po pierwszym spotkaniu wygrywając 3:0 na Stade Vélodrome. Po remisie 1:1 przyszedł czas na finał na Stade de la Meinau w Strasburgu. Rywalem Holendrów był belgijski KV Mechelen, trenowany przez byłego szkoleniowca Ajaksu, Aada de Mosa. Ajax przegrał finał 1:0 tracąc gola w 53. minucie po strzale Pieta den Boera[21]. Do końca lat 80. Ajax trenował ponownie Leo Beenhakker, ale nie osiągnął żadnych znaczących sukcesów.

Finał Pucharu Zdobywców Pucharów

11.05 1988 Belgia KV Mechelen 1:0 Holandia Ajax Amsterdam Stade de la Meinau, Strasburg
Widzów: 39 466
Sędzia: Dieter Pauly (Niemcy)
Piet den Boer Bramka 53' 0:0


Michel Preud'hommeLeo Clijsters (kapitan), Koen Sanders, Graeme Rutjes, Geert DefermWim Hofkens (73' Paul Theunis), Marc Emmers, Erwin Koeman, Pascal de Wilde (60' Paul Demesmaeker) – Piet den Boer, Eli Ochanna; Trener: Aad de Mos Stanley MenzoDanny Blind, Jan Wouters, Peter Larsson, Frank Verlaat (73' Henny Meijer) – John van ’t Schip (57' Dennis Bergkamp), Aron Winter, Arnold Mühren (kapitan), Arnold ScholtenJohn Bosman, Rob Witschge; Trener: Spitz Kohn

1991–2000: Era Louisa van Gaala i przenosiny na Amsterdam ArenA[edytuj]

Twórca potęgi Ajaksu w latach 90., Louis van Gaal.

W 1991 roku trenerem Ajaksu został Louis van Gaal, który wcześniej pełnił funkcję asystenta Leo Beenhakkera. W Eredivisie zajął z Ajaksem 2. pozycję za PSV Eindhoven. W Pucharze UEFA Ajax trafił najpierw na szwedzkie Örebro SK, które pokonał dwukrotnie 3:0 i 1:0. W 1/16 finału spotkał się z Rot-Weiß Erfurt, drużyną z Niemieckiej Republiki Demokratycznej eliminując ją z pucharu poprzez zwycięstwo 2:1 w Erfurcie i 3:0 w Amsterdamie. Także kolejną przeszkodę Ajax przeszedł dzięki dwóm zwycięstwom. 1:0 w Pampelunie i 1:0 w Amsterdamie z Osasuną (w obu przypadkach gole zdobywał Dennis Bergkamp) dało Holendrom awans do 1/4 finału. Ćwierćfinał Ajax rozpoczął meczem w Gandawie z tamtejszym KAA Gent. Padł remis 0:0, ale już w rewanżu zespół z Holandii wygrał 3:0. Ostatnią przeszkodą klubu w drodze do finału Pucharu UEFA była włoska Genoa CFC. Do 73. minuty Ajax prowadził 2:0 po golach Stefana Petterssona i Bryana Roya, jednak w ciągu kolejnych 7 minut dwa gole dla gospodarzy zdobył Carlos Alberto Aguilera. W 89. minucie zwycięstwo Ajaksowi dał Aron Winter. W rewanżowym meczu w Amsterdamie padł remis 1:1 (gol Berkgampa w 46. minucie) i Ajax po raz pierwszy w swojej historii awansował do decydujących spotkań o Puchar UEFA, w których zmierzył się z Torino Calcio. Na Stadio delle Alpi w Turynie padł remis 2:2. Dla Torino dwukrotnie trafił Brazylijczyk Walter Casagrande, a dla Ajaksu – Wim Jonk i Pettersson z rzutu karnego. Na Stadionie Olimpijskim w Amsterdamie nie padły bramki i Ajax dzięki większej ilości strzelonych goli na wyjeździe zdobył Puchar UEFA, po raz pierwszy w swojej historii[22].

Finał Pucharu UEFA

29.04 1992 Włochy Torino Calcio 2:2 Holandia Ajax Amsterdam Stadio delle Alpi, Turyn
Widzów: 65 377
Sędzia: Joseph Worall (Anglia)
Walter Casagrande Bramka 65', Bramka 82' 0:1 Wim Jonk Bramka 17', Stefan Pettersson Bramka 73' (karny)


Luca MarchegianiPasquale Bruno, Enrico Annoni, Roberto Cravero (kapitan, 80' Giorgio Bresciani), Roberto Mussi (83' Gianluca Sordo) – Silvano Benedetti, Enzo Scifo, Rafael Martín Vázquez, Giorgio VenturinGianluigi Lentini, Walter Casagrande; Trener: Emiliano Mondonico Stanley MenzoSonny Silooy, Danny Blind (kapitan), Wim Jonk, Frank de BoerAron Winter, Michel Kreek, Dennis Bergkamp, John van ’t SchipStefan Pettersson, Bryan Roy (82' Alphons Groenendijk); Trener: Louis van Gaal

Finał Pucharu UEFA

13.05 1992 Holandia Ajax Amsterdam 0:0 Włochy Torino Calcio Stadion Olimpijski, Amsterdam
Widzów: 42 000
Sędzia: Zoran Petrović (Jugosławia)
0:0


Stanley MenzoSonny Silooy, Danny Blind (kapitan), Wim Jonk, Frank de BoerAron Winter, Michel Kreek (80' Marciano Vink), Rob Alflen, John van ’t SchipStefan Pettersson, Bryan Roy (65' John van Loen); Trener: Louis van Gaal Luca MarchegianiRoberto Mussi, Roberto Cravero (kapitan, 58' Gianluca Sordo), Silvano Benedetti, Luca FusiRoberto Policano, Rafael Martín Vázquez, Enzo Scifo (62' Giorgio Bresciani), Giorgio VenturinGianluigi Lentini, Walter Casagrande; Trener: Emiliano Mondonico
Patrick Kluivert, zdobywca jedynej bramki dla Ajaksu w finale Ligi Mistrzów

Sezon 1992/1993 Ajax zakończył na 3. miejscu w tabeli tracąc do mistrza kraju Feyenoordu Rotterdam 4 punkty, ale zdobył za to Puchar Holandii dzięki zwycięstwu 6:2 w finale nad SC Heerenveen. Podobnie jak rok wcześniej królem strzelców Eredivisie został Dennis Bergkamp, ale po sezonie został sprzedany do Interu Mediolan, podobnie jak defensywny pomocnik Wim Jonk. W Pucharze UEFA drużyna dotarła do ćwierćfinału, z którego odpadła po dwumeczu z AJ Auxerre (2:4, 1:0)[23]. W 1994 roku Ajax wywalczył mistrzostwo Holandii, pierwsze za trenerskiej kadencji van Gaala i pierwsze od 1990 roku. Jesienią zakwalifikował się do Ligi Mistrzów, czyli powstałej w 1992 roku nowej formuły Pucharu Mistrzów. W fazie grupowej trafił do jednej grupy z Milanem, AEK Ateny i Austrią Salzburg. Już w debiutanckim meczu rozgrywek pokonał Milan 2:0 po trafieniach Ronalda de Boera i Jariego Litmanena. W drugim spotkaniu w Atenach Ajax zwyciężył AEK 2:1 (gole Litmanena i 18-letniego wówczas Patricka Kluiverta). W Salzburgu z Austrią padł bezbramkowy remis, a w rewanżu w Amsterdamie było 1:1 (bramka Litmanena). Drugi mecz w Mediolanie zakończył się zwycięstwem Ajaksu 2:0 (trafienie Litmanena i samobójcze Franco Baresiego), a w ostatnim grupowym z AEK Ajax wygrał 2:0 po dwóch bramkach Tarika Oulidy. W ćwierćfinale rywalem Ajaksu był chorwacki Hajduk Split. W Splicie bramki nie padły, ale w Amsterdamie gole zdobywał tylko Ajax, a konkretnie Nwankwo Kanu i dwukrotnie Frank de Boer. Pófinałowe spotkanie w Monachium z tamtejszym Bayernem zakończyło się remisem 0:0, a u siebie Ajaks odniósł wysokie zwycięstwo 5:2 (bramki: Litmanen dwie, Finidi George, Frank de Boer i Marc Overmars). W finale na Ernst Happel Stadion w Wiedniu Ajax po raz trzeci zmierzył się z Milanem. W 85. minucie był remis 0:0 i wtedy gola zdobył Patrick Kluivert, który w 69. minucie zmienił Jariego Litmanena[24]. Tym samym Ajax sięgnął po Puchar Europy po raz czwarty w swojej historii.

Finał Ligi Mistrzów

24.05 1995 Holandia Ajax Amsterdam 1:0 Włochy A.C. Milan Ernst Happel Stadion, Wiedeń
Widzów: 49 730
Sędzia: Ion Craciunescu (Rumunia)
Patrick Kluivert Bramka 85' 0:0


Edwin van der SarMichael Reiziger, Danny Blind (kapitan), Frank Rijkaard, Frank de BoerClarence Seedorf (54' Nwankwo Kanu), Edgar Davids, Finidi George, Ronald de BoerJari Litmanen (69' Patrick Kluivert), Marc Overmars; Trener: Louis van Gaal Sebastiano RossiChristian Panucci, Franco Baresi (kapitan), Marcel Desailly, Paolo MaldiniRoberto Donadoni, Alessandro Costacurta, Demetrio Albertini, Zvonimir Boban (86' Gianluigi Lentini) – Daniele Massaro (90' Stefano Eranio), Marco Simone; Trener: Fabio Capello
Danny Blind, wieloletni kapitan zespołu w latach 90.

Jesienią 1995 roku Ajax wywalczył po raz trzeci w historii Superpuchar Europy. Na wyjeździe zremisował 1:1 ze zdobywcą Pucharu Zdobywców Pucharów, Realem Saragossa, a u siebie zwyciężył 4:0. Ajax ponownie został mistrzem Eredivisie, a w fazie grupowej Ligi Mistrzów trafił do jednej grupy z Realem Madryt, Ferencvárosem Budapeszt i Grasshoppers Zurych. W pierwszym meczu Ajax pokonał u siebie Real 1:0 po bramce Overmarsa, a w drugim rozgromił na wyjeździe Ferencváros 5:1, a gole zdobywali Litmanen trzy i po jednej Frank de Boer oraz Kluivert. W kolejnym spotkaniu Ajax pokonał Grasshoppers 3:0 (dwa gole Kluiverta i jeden George’a), a w Zurychu zremisował 0:0. Rewanż w Madrycie z Realem także zakończył się zwycięstwem Holendrów, tym razem 2:0 po trafieniach Litmanena i Kluiverta. Ostatnie spotkanie w grupie Ajax rozegrał u siebie przeciwko Ferencvárosowi i zwyciężył 4:0 (dwie bramki Litmanena i po jednej Ronalda de Boera i Overmarsa). W ćwierćfinale Ligi Mistrzów Ajax wyeliminował Borussię Dortmund (2:0 w Dortmundzie po golach Davidsa i Kluiverta oraz 1:0 w Amsterdamie po trafieniu Kizito Musampy). W półfinale rywalem Holendrów został Panathinaikos Ateny. 3 kwietnia na Stadionie Olimpijskim Ajax niespodziewanie przegrał 0:1 tracąc bramkę na trzy minuty przed końcem meczu po strzale Krzysztofa Warzychy. Jednak w rewanżu w Atenach górą był Ajax, który wygrał 3:0 (strzelcy: Litmanen x2 i Wooter), tym samym po raz drugi z rzędu Ajax van Gaala awansował do finału Pucharu Mistrzów. 22 maja 1996 na Stadio Olimpico w Rzymie rywalem Ajaksu był Juventus. Już w 12. minucie „bianco-neri” objęli prowadzenie po golu Fabrizia Ravanellego, jednak w 41. Ajax wyrównał po trafieniu Litmanena. Do 120. minuty wynik nie uległ zmianie i doszło do serii rzutów karnych. W pierwszej kolejce pomylił się Davids (jego strzał obronił Angelo Peruzzi), ale gracze Juventusu, Ciro Ferrara, Gianluca Pessotto, Michele Padovano i Vladimir Jugović skutecznie trafiali do bramki Edwina van der Sara. Litmanen i Scholten zdobyli gole dla Ajaksu, jednak w czwartej kolejce Sonny Silooy zmarnował swój strzał i ostatecznie Puchar Mistrzów wygrał Juventus[25].

Finał Ligi Mistrzów

22.05 1996 Włochy Juventus 1:1 Holandia Ajax Amsterdam Stadio Olimpico, Rzym
Widzów: 80 tys.
Sędzia: Manuel Díaz Vega (Hiszpania)
Fabrizio Ravanelli Bramka 12' 1:1 Jari Litmanen Bramka 41'


Angelo PeruzziCiro Ferrara, Moreno Torricelli, Pietro Vierchowod, Gianluca PessottoAntonio Conte (44' Vladimir Jugović), Paulo Sousa (57' Angelo Di Livio), Didier Deschamps, Alessandro Del PieroGianluca Vialli (kapitan), Fabrizio Ravanelli (77' Michele Padovano); Trener: Marcello Lippi Edwin van der SarSonny Silooy, Danny Blind (kapitan), Frank de Boer (68' Arnold Scholten), Winston BogardeEdgar Davids, Ronald de Boer (91' Nordin Wooter), Finidi George, Kizito Musampa (46' Patrick Kluivert) – Jari Litmanen, Nwankwo Kanu; Trener: Louis van Gaal
    Rzuty karne    
Ciro Ferrara Karny
Gianluca Pessotto Karny
Michele Padovano Karny
Vladimir Jugović Karny
4:2 Pudło Edgar Davids
Karny Jari Litmanen
Karny Arnold Scholten
Pudło Sonny Silooy
Edwin van der Sar, długoletni bramkarz Ajaksu, w którym grał w latach 90.

W sezonie 1996/1997 Ajax zaczął występować na nowym stadionie, Amsterdam ArenA, a z czasem stary De Meer Stadion poszedł do rozbiórki. Przed sezonem z zespołu odeszli: Finidi George do Betisu Sewilla, Nwankwo Kanu do Interu Mediolan, Edgar Davids i Michael Reiziger do Milanu. Tak osłabiony Ajax zajął dopiero 4. miejsce w Eredivisie przegrywając nie tylko z PSV i Feyenoordem, ale i Twente Enschede. W Lidze Mistrzów dotarł do półfinału przechodząc fazę grupową (2. miejsce za AJ Auxerre i przed Grasshoppers i Glasgow Rangers) i ćwierćfinał (1:1 i 3:2 z Atlético Madryt), ale odpadając z Juventusem (1:2 i 1:4)[26]. Po sezonie odszedł van Gaal, który został trenerem Barcelony, a jego miejsce zajął Duńczyk Morten Olsen.

W sezonie 1997/1998 Ajax odzyskał po roku mistrzostwo kraju kończąc ligę z 17 punktami przewagi nad drugim w tabeli PSV. Zespół wygrał także Puchar Holandii gromiąc w finale rywali z Eindhoven 5:0. W 1999 drużyna pod wodzą Olsena zakończyła ligowy sezon na 6. miejscu w tabeli, a z Ligi Mistrzów odpadła po fazie grupowej zajmując ostatnie miejsce w grupie za Olympiakosem Pireus, Croatią Zagrzeb i FC Porto[27]. „Godenzone” zdobyli za to kolejny krajowy puchar (2:0 w finale z Fortuną Sittard). Olsen został zwolniony i zastąpiony przez Jana Woutersa, który w 2000 roku był z Ajaksem 5. w lidze.

W latach 90. piłkarze Ajaksu trzykrotnie zostawali najlepszymi strzelcami ligi. W sezonie 1991/1992 był to Dennis Bergkamp, który zdobył 24 gole. Sezon później powtórzył to osiągnięcie zaliczając 26 trafień w Eredivisie. Tyle samo bramek zdobył w sezonie 1993/1994 jego następca, Fin Jari Litmanen.

We wrześniu 2000 Ajax przystąpił do Grupy G-14, czyli międzynarodowej organizacji sportowej, zrzeszonej w Europejskim Zgrupowaniu Interesów Gospodarczych (EEIG), działającej do 15 lutego 2008[28] i skupiającej w czasie swego istnienia 18 najbogatszych europejskich klubów piłkarskich z czołowych krajowych związków piłkarskich w celu reprezentowania ich interesów w negocjacjach z UEFA oraz FIFA.

XXI wiek: Dominacja PSV[edytuj]

Ronald Koeman, trener, który na razie jako przedostatni wywalczył mistrzostwo z Ajaksem

Latem 2000 roku nowym szkoleniowcem Ajaksu został Co Adriaanse, który w poprzednim sezonie doprowadził Willem II Tilburg do awansu do Ligi Mistrzów. Nie odniósł on jednak z klubem z Amsterdamu większych sukcesów kończąc z nim sezon na 3. miejscu w Eredivisie. W 2001 roku zatrudniono więc Ronalda Koemana na stanowisku pierwszego trenera. Były gracz Ajaksu w latach 1983-1986, a potem szkoleniowiec Vitesse Arnhem odzyskał tytuł mistrzowski dla Ajaksu. Tym samym zawodnicy wygrali go po raz pierwszy od 1998 roku. Do najlepszych strzelców tamtego sezonu należeli Grek Nikos Machlas (12 goli), Egipcjanin Mido (12 goli) czy pomocnik, wychowanek Ajaksu, Rafael van der Vaart (14 goli).

Klaas-Jan Huntelaar, dwukrotny król strzelców Eredivisie w barwach Ajaksu

W edycji 2002/2003 Ligi Mistrzów Ajax natrafił w fazie grupowej na Rosenborg BK, Olympique Lyon i Inter Mediolan. Ostatecznie wygrał dwa mecze (2:1 i 2:0 z Lyonem), dwa zremisował (0:0 i 1:1 z Rosenborgiem) oraz dwa przegrał (0:1 i 1:2 z Interem) i zajął drugie miejsce, premiowane awansem do kolejnej fazy grupowej. Z niej wyeliminował Arsenal Londyn i AS Roma kończąc ją na 2. miejscu za Valencią. W ćwierćfinale Ajax spotkał się z Milanem. U siebie zremisował 0:0, a na wyjeździe na San Siro do 90. minuty remisował 2:2 by ostatecznie przegrać po golu strzelonym w doliczonym czasie gry przez Jona Dahla Tomassona[29]. W lidze Koeman był drugi z Ajaksem, ale w sezonie 2003/2004 odzyskał mistrzostwo kraju dla stołecznej drużyny. W Lidze Mistrzów Ajax tym razem był ostatni w swojej grupie za Milanem, Celtą Vigo i Club Brugge. W Ajaksie Koeman pracował także w kolejnym sezonie, w którym został wicemistrzem kraju i odpadł z Ligi Mistrzów po pierwszej rundzie[30].

Maarten Stekelenburg, podstawowy bramkarz zespołu

W sezonie 2005/2006 z Ajaksem zaczął pracować były kapitan Ajaksu, Danny Blind. Jednak po raz kolejny mistrzem zostało PSV, a Ajax był czwarty w lidze, a w Lidze Mistrzów dotarł do 1/8 finału[31]. Zdobył za to Puchar Holandii po zwycięstwie 2:1 w finale nad PSV. W trakcie sezonu do drużyny przybył Klaas-Jan Huntelaar z SC Heerenveen, który z 33 golami był najlepszym strzelcem ligi. W sezonie 2006/2007 Ajax pod wodzą Henka ten Cate wywalczył wicemistrzostwo, mając tyle samo punktów co PSV, ale gorszy stosunek bramkowy. W finale Pucharu Holandii „Joden” wygrali po serii rzutów karnych z AZ Alkmaar.

Następcą ten Cate w 2007 roku został Adri Koster, ale i ten trener pracował na Amsterdam ArenA rok. Ajax ponownie nie sprostał PSV, tracąc do niego 3 punkty. Huntelaar znów strzelił 33 gole i był najlepszym strzelcem Eredivisie. W 2008 roku nowym trenerem Ajaksu został Marco van Basten, który na Euro 2008 dotarł z reprezentacją Holandii do ćwierćfinału. Znakomity napastnik nie sprawdził się niestety w roli szkoleniowca. W sezonie 2008/2009 Ajax zajął w lidze dopiero 3 miejsce. Nieco lepiej drużyna zaprezentowała się w ostatniej edycji Pucharu UEFA (obecnie Liga Europy). Ajax dotarł do 1/8, gdzie przegrali rywalizacje z francuskim Olympique Marsylia.

Na początku maja 2009 roku Marco van Basten złożył dymisję. Ajax postanowił postawić wówczas na Martina Jola (byłego menadżera Tottenhamu i Hamburger SV). Pod wodzą nowego szkoleniowca Ajax prezentował się nieźle, jednak nie wystarczyło to do zdobycia mistrza kraju. Piłkarze z Amsterdamu, co prawda zdobyli 85 punktów w lidze, niestety przegrali końcową rywalizację z FC Twente zaledwie jednym oczkiem. Jedynym trofeum, jakie udało się wywalczyć drużynie Martina Jola był Puchar Holandii.

Sezony 2010/2011 oraz 2011/2012 zostały niemal całkowicie zdominowane przez Ajax. Po Jolu trenerem zespołu został kolejny były gracz Frank de Boer. Piłkarz między innymi Ajaksu i FC Barcelony wprowadził do składu kilku wychowanków, a cały zespół przeszedł gruntowną selekcję. Za jego kadencji Ajax dwa razy z rzędu zdobył mistrzostwo Holandii, na które kibice musieli czekać od 2004 roku[5].

Sukcesy[edytuj]

Mecze w europejskich pucharach[edytuj]

Trofea międzynarodowe[edytuj]

Puchary z europejskich pucharów
Zdobyte trofea w rozgrywkach międzynarodowych
(Stan na 31-05-2012)
Rozgrywki Osiągnięcie Razy Sezon(y)

Puchar Interkontynentalny
zdobywca 2 1972, 1995
finalista
Coppacampioni.png
Puchar Europy/ Liga Mistrzów
zdobywca 4 1971, 1972, 1973, 1995
finalista 2 1969, 1996
UEFA Cup (adjusted).png
Puchar UEFA/ Liga Europy
zdobywca 1 1992
finalista
Coppacoppe.png
Puchar Zdobywców
zdobywca 1 1987
finalista 1 1988
Supercup.png
Superpuchar UEFA
zdobywca 3 1972, 1973, 1995
finalista 1 1987
Coppa Intertoto.svg
Puchar Intertoto
zdobywca 2 1962, 1968 (grupa)
finalista
UEFA - Inter-Cities Fairs Cup.svg
Puchar Miast Targowych
zdobywca
finalista
półfinalista 1 1970

Trofea krajowe[edytuj]

Zdobyte trofea w rozgrywkach Holandii
(Stan na 08-05-2015)
Rozgrywki Osiągnięcie Razy Sezon(y)

Mistrzostwo
I miejsce 33
(rekord)
1918, 1919, 1931, 1932, 1934, 1937, 1939, 1947, 1957, 1960, 1966, 1967, 1968, 1970, 1972, 1973, 1977, 1979, 1980, 1982, 1983, 1985, 1990, 1994, 1995, 1996, 1998, 2002, 2004, 2011, 2012, 2013, 2014
II miejsce 23 1928, 1930, 1936, 1946, 1961, 1963, 1969, 1971, 1978, 1981, 1986, 1987, 1988, 1989, 1991, 1992, 2003, 2005, 2007, 2008, 2010, 2015, 2016
III miejsce 11 1921, 1927, 1935, 1958, 1974, 1975, 1976, 1984, 1993, 2001, 2009

Puchar
zdobywca 18 1917, 1943, 1961, 1967, 1970, 1971, 1972, 1979, 1983, 1986, 1987, 1993, 1998, 1999, 2002, 2006, 2007, 2010
finalista 6 1968, 1978, 1980, 1981, 2011, 2014

Superpuchar
zdobywca 8 1993, 1994, 1995, 2002, 2005, 2006, 2007, 2013
finalista 8 1996, 1998, 1999, 2004, 2010, 2011, 2012, 2014

II liga
I miejsce 1 1911
II miejsce
III miejsce

Inne trofea[edytuj]

  • Gouden Kruis:
    • zdobywca (2x): 1906, 1909
    • finalista (2x): 1903, 1904
  • Amsterdam Tournament:
    • zdobywca (10x): 1978, 1980, 1985, 1987, 1991, 1992, 2001, 2002, 2003, 2004
    • finalista (11x): 1975, 1976, 1977, 1979, 1982, 1984, 1986, 1989, 1990, 2000, 2009

Kadra[edytuj]

Obecny skład[edytuj]

Stan na 21 kwietnia 2017

Nr Poz. Piłkarz
1 BR Holandia Tim Krul (wypożyczony z Newcastle United)
2 OB Holandia Kenny Tete
3 OB Holandia Joël Veltman (wicekapitan)
4 OB Holandia Jairo Riedewald
5 OB Kolumbia Davinson Sánchez
7 NA Brazylia David Neres
8 PO Holandia Daley Sinkgraven
9 NA Burkina Faso Bertrand Traoré (wypożyczony z Chelsea)
10 PO Holandia Davy Klaassen (kapitan)
11 NA Niemcy Amin Younes
16 OB Niemcy Heiko Westermann
17 NA Czechy Václav Černý
19 NA Kolumbia Mateo Cassierra
Nr Poz. Piłkarz
20 NA Dania Lasse Schøne
21 PO Holandia Frenkie de Jong
22 PO Maroko Hakim Ziyech
24 BR Kamerun André Onana
25 NA Dania Kasper Dolberg
26 OB Holandia Nick Viergever
30 PO Holandia Donny van de Beek
33 BR Holandia Diederik Boer
34 PO Holandia Abdelhak Nouri
35 OB Holandia Mitchell Dijks
36 OB Holandia Matthijs de Ligt
38 PO Południowa Afryka Thulani Serero
45 PO Holandia Justin Kluivert

Piłkarze na wypożyczeniu[edytuj]

Nr Poz. Piłkarz
18 NA Chorwacja Robert Murić (w Pescara Calcio do 30 czerwca 2017)
NA Holandia Richairo Živković (w Utrecht do 30 czerwca 2017)

Piłkarze[edytuj]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Piłkarze AFC Ajax.

Medaliści mistrzostw świata grający w Ajaksie Amsterdam[edytuj]

Medaliści mistrzostw Europy grający w Ajaksie Amsterdam[edytuj]

Królowie strzelców Eredivisie w barwach Ajaksu Amsterdam[edytuj]

Dennis Bergkamp, dwukrotny król strzelców Eredivisie w barwach Ajaksu

Królowie strzelców Eredivisie grający w zespole Ajaksu Amsterdam[32]:

Zawodnik Sezon Gole
Henk Groot 1959–1960 38 goli
Henk Groot 1960–1961 41 goli
Johan Cruijff 1966–1967 33 gole
Johan Cruijff 1971–1972 25 goli
Ruud Geels 1974–1975 30 goli
Ruud Geels 1975–1976 29 goli
Ruud Geels 1976–1977 34 gole
Ruud Geels 1977–1978 30 goli
Wim Kieft 1981–1982 32 gole
Marco van Basten 1983–1984 28 goli
Marco van Basten 1984–1985 22 gole
Marco van Basten 1985–1986 37 goli
Marco van Basten 1986–1987 31 goli
Dennis Bergkamp 1991–1992 24 gole
Dennis Bergkamp 1992–1993 26 goli
Jari Litmanen 1993–1994 26 goli
Klaas-Jan Huntelaar 2005–2006 33 gole (z czego 16 dla Ajaksu)
Klaas-Jan Huntelaar 2007–2008 33 gole
Luis Suarez 2009–2010 35 goli

Najwięcej goli w lidze w barwach Ajaksu[edytuj]

Stan na 27 sierpnia 2010[33]

Zawodnik Gole Mecze
Holandia Piet van Reenen 273 237
Holandia Johan Cruijff 205 275
Holandia Sjaak Swart 175 463
Holandia Henk Groot 161 229
Holandia Piet Keizer 146 364
Holandia Marco van Basten 129 133
Holandia Wim Volkers 129 265
Holandia Ruud Geels 123 131
Holandia Rinus Michels 123 265
Holandia Dennis Bergkamp 103 185

Najwięcej meczów w lidze w barwach Ajaksu[edytuj]

Stan na 27 sierpnia 2010[33]

Zawodnik Mecze Gole
Holandia Sjaak Swart 463 175
Holandia Wim Suurbier 393 16
Holandia Danny Blind 372 27
Holandia Piet Keizer 364 146
Holandia Ben Muller 341 ?
Holandia Ruud Krol 339 23
Holandia Frank de Boer 329 29
Holandia Gé van Dijk 325 89
Holandia Ger van Mourik 316 1
Holandia Wim Anderiesen 309 17

Zastrzeżony numer 14[edytuj]

Od sezonu 2007/2008 żaden zawodnik Ajaksu nie może przywdziewać koszulki z numerem 14. Wtedy to zastrzeżono ten numer w ramach uznania dla sukcesów legendy Ajaksu, Johana Cruijffa. Sam Cruijff przyznał jednak, że lepszym wyjściem byłoby przyznawanie numeru 14 najlepszym zawodnikom drużyny Ajaksu. Ostatnim piłkarzem grającym w amsterdamskim klubie z czternastką był Hiszpan Roger García[34].

Trenerzy[edytuj]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Trenerzy piłkarzy AFC Ajax.
Były piłkarz, Marco van Basten

Chronologiczny spis trenerów Ajaksu Amsterdam od 1910 roku[35].

 
Imię i nazwisko Narodowość Lata
Jack Kirwan Irlandia 1910–1915
Jack Reynolds Anglia 1915–1925
Harold Rose Anglia 1925–1926
Stanley Castle Anglia 1926–1928
Jack Reynolds Anglia 1928–1940
Vilmos Halpern Anglia 1940–1941
Wim Volkers Holandia 1941–1942
Dolf van Kol Holandia 1942
Jack Reynolds Anglia 1942–1947
Robert Smith Anglia 1947–1948
Walter Crook Anglia 1948–1950
Robert Thomson Anglia 1950–1953
Walter Crook Anglia 1953–1954
Karl Humenberger Austria 1954–1959
Vic Buckingham Anglia 1959–1961
Keith Spurgeon Anglia 1961–1962
Joseph Gruber Austria 1962–1963
Jack Rowley Anglia 1963–1964
Vic Buckingham Anglia 1964–1965
Rinus Michels Holandia 1965–1971
Ştefan Kovács Rumunia 1971–1973
Georg Knobel Holandia 1973–1974
Hans Kraay Holandia 1974–1975
Rinus Michels Holandia 1975–1976
 
Imię i nazwisko Narodowość Lata
Tomislav Ivić Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii 1976–1978
Cor Brom Holandia 1978–1979
Leo Beenhakker Holandia 1979–1981
Kurt Linder Niemcy 1981–1982
Aad de Mos Holandia 1982–1985
Johan Cruijff Holandia 1985–1988
Kurt Linder Niemcy 1988
Antoine Kohn Luksemburg 1988–1989
Leo Beenhakker Holandia 1989–1991
Louis van Gaal Holandia 1991–1997
Morten Olsen Dania 1997–1999
Jan Wouters Holandia 1999–2000
Hans Westerhof Holandia 2000
Co Adriaanse Holandia 2000–2001
Ronald Koeman Holandia 2001–2005
Ruud Krol Holandia 2005
Danny Blind Holandia 2005–2006
Henk ten Cate Holandia 2006–2007
Adri Koster Holandia 2007–2008
Marco van Basten Holandia 2008–2009
Martin Jol Holandia 2009-2010
Frank de Boer Holandia 2010-2016
Peter Bosz Holandia 2016-

Prezesi klubu[edytuj]

Chronologiczny spis prezesów Ajaksu Amsterdam od czasu istnienia klubu.

Imię i nazwisko Lata
Floris Stempel 1900–1908
Chris Holst 1908–1910
Han Dade 1910–1912
Chris Holst 1912–1913
Willem Egeman 1913–1925
Frans Schoevaart 1925–1932
M.J. Koolhaas 1932–1956
Wim Volkers 1956–1958
Jan Melchers 1958–1964
Jaap van Praag 1964–1978
Ton Harmsen 1978–1988
Michael van Praag 1989–2003
John Jaakke 2003–2008
Uri Coronel 2008–

Stadion[edytuj]

De Meer Stadion i Stadion Olimpijski[edytuj]

Stadion Olimpijski (zdjęcie z 1928 roku)
 Osobny artykuł: De Meer Stadion.

Początkowo piłkarze Ajaksu występowali na małym, zbudowanym w 1911 roku Drewnianym Stadionie. Następnie przenieśli się na De Meer Stadion, który oddany został do użytku 1934 roku. Inauguracyjne spotkanie zostało rozegrane 9 grudnia tamtego roku pomiędzy Ajaksem a Paris Saint-Germain, które wygrali Holendrzy 5:1[36]. Swoje mecze Ajax rozgrywał na De Meer do 1996 roku, kiedy to klub przeniósł się na nowoczesny Amsterdam ArenA. Pojemność stadionu wynosiła 19 000 osób. Z powodu małej pojemności swoje prestiżowe mecze zarówno w lidze jak i europejskich pucharach rozgrywał na Stadionie Olimpijskim w Amsterdamie, natomiast reszta spotkań odbywała się na De Meer Stadion. Rozwiązanie te stosowano przez wiele lat, do czasu oddania do użytku nowoczesnego stadionu Amsterdam ArenA. Stadion Olimpijski mógł pomieścić 64 tysiące widzów i został wybudowany z okazji Letnich Igrzysk Olimpijskich w 1928 roku. 28 kwietnia 1996 roku rozegrano ostatni mecz na De Meer, który Ajax wygrał 5:1 z Willem II Tilburg. Po przenosinach drużyny obiekt został wyburzony. Tereny uzyskane przeznaczono pod budownictwo mieszkalne, zaś o dawnym stadionie przypomina nowowytyczona droga nosząca nazwę stadionu De Meer.

Amsterdam ArenA[edytuj]

 Osobny artykuł: Amsterdam ArenA.

Budowa nowego stadionu Ajaksu rozpoczęła się 14 kwietnia 1993 roku, a została ukończona 3 lata później, 10 marca 1996[37]. Stadion kosztował 250 milionów guldenów. Pierwszy mecz na Amsterdam ArenA został rozegrany 14 kwietnia 1996 pomiędzy Ajaksem a włoskim A.C. Milan, a otwarcia obiektu dokonała królowa Beatrix[38]. Amsterdam ArenA to pierwszy stadion w Holandii z rozsuwanym dachem. Pojemność stadionu wynosi 51 133 miejsc. Nad trybunami wiszą dwa telebimy, pokazujące powtórki z akcji podczas meczów. Pod murawą znajduje się dwupoziomowy parking, który pomieści 2600 samochodów, obok stadionu mieści się drugi parking na 8500 aut. Na stadion można dostać się przez 65 wejść. Stadion był główną areną turnieju o mistrzostwo Europy w 2000 roku.

Kibice Ajaksu[edytuj]

Kibice Ajaksu od dawna kultywują tradycję związaną z używaniem symboli żydowskich i izraelskich, pomimo iż większość z nich nie jest Żydami. Na meczach fani wywieszają flagi z Gwiazdą Dawida, a także krzyczą Joden! Joden! („Żydzi! Żydzi!”) by zagrzewać swoją drużynę do walki. Najbardziej zagorzała grupa fanów nazywana jest „F-Siders” lub „Joden” (po niderlandzku Żydzi)[39]. Ten drugi przydomek wywodzi się jeszcze z czasów II wojny światowej, gdy Amsterdam zamieszkiwało około 140 tysięcy Żydów, a stadion Ajaksu mieścił się w sąsiedztwie dzielnicy żydowskiej. Większość holenderskich Żydów została zabita przez nazistów podczas okupacji, a z dzielnicy pozostało jedynie parę ulic. Sympatia z symbolami żydowskimi powoduje jednak antypatię i antysemityzm kibiców rywali Ajaksu, a zwłaszcza Feyenoordu[40].

Rywale[edytuj]

Pomimo że w ostatnich latach największym rywalem Ajaksu w walce o mistrzowski tytuł była drużyna PSV Eindhoven, to odwiecznym rywalem klubu z Amsterdamu jest Feyenoord Rotterdam, a mecze między tymi drużynami zwane są Klassieker[40]. Jest to zarazem rywalizacja dwóch największych miast Holandii, Amsterdamu i Rotterdamu, różniących się między sobą. Amsterdam to centrum biznesowe, turystyczne i historyczne, a także stolica kraju. Z drugiej strony Rotterdam posiada największy port w Europie oraz jest miastem przemysłowym[40].

W historii dochodziło do kilku incydentów z udziałem kibiców Ajaksu i Feyenoordu. Jednym z nich była bójka niedaleko miasta Beverwijk w 1997 roku, w której zginął jeden z kibiców Ajaksu, Carlo Picornie[41].

Ajax jest najbardziej utytułowanym klubem w Holandii i tym samym jest nielubiany przez kibiców innych drużyn w kraju. Jest głównym rywalem nie tylko Feyenoordu, ale i innych drużyn, takich jak FC Utrecht i ADO Den Haag[42].

Herb klubu[edytuj]

W 1900 roku, gdy założono Ajax, herbem klubu był jedynie obrazek piłkarza Ajaksu. W 1928 roku zaprezentowano nowe logo, obrazujące głowę herosa starożytnej Grecji, Ajaksa Wielkiego. W 1990 roku ponownie zmieniono klubowy herb. Tym razem zmodyfikowano wizerunek Ajaksa, któremu zmniejszono liczbę linii do jedenastu, co symbolizuje jedenastu zawodników na boisku piłkarskim. Logo z 1990 roku obowiązuje do dnia dzisiejszego[43].

Barwy[edytuj]

Początkowo piłkarze Ajaksu występowali w czarnych koszulkach z czerwonymi pasami, jednak wkrótce zostały zmienione na koszulki w biało-czerwone pasy i czarne spodenki. Kolory czarny, czerwony i biały są barwami flagi Amsterdamu. W 1911 roku, gdy zespół awansował do najwyższej klasy rozgrywkowej za kadencji trenera Jacka Kirwana, pasiaste stroje zmieniono na obecne, czyli białe koszulki z czerwonym pasem pośrodku. Spowodowane to było faktem, że Sparta Rotterdam nosiła takie same stroje, a nie grano wówczas w strojach wyjazdowych. Obecnym drugim strojem Ajaksu to granatowe koszulki z białymi lampasami. W historii zdarzało się też, że Ajax grał w barwach stalowych, pomarańczowych, żółto-czarnych, czarnych i zielonych[33].

Pierwszym większym sponsorem klubu, który pojawił się na koszulkach Ajaksu był japoński producent sprzętu elektronicznego TDK. W 1991 roku podpisano umowę sponsorską z bankiem ABN Amro i do 2008 roku napis tego banku widniał na koszulkach zawodników. W październiku 2008 roku nowym sponsorem została firma ubezpieczeniowa AEGON[44]. Producentem strojów Ajaksu jest firma Adidas, która współpracuje z klubem od 2000 roku. Wcześniej w latach 1989-2000 dostawcą koszulek, spodenek i getrów była firma UMBRO[45].

Praca z młodzieżą[edytuj]

Ajax w latach swojego istnienia wychował wielu reprezentantów Holandii. W grupie tej można wyróżnić takich zawodników jak: Johan Cruijff, Edwin van der Sar, Dennis Bergkamp, czy Marco van Basten. W Ajaksie swoje kariery rozpoczynali także obecni reprezentanci „Oranje”: Ryan Babel, Wesley Sneijder, Rafael van der Vaart i John Heitinga, którzy obecnie reprezentują barwy takich klubów jak Liverpool F.C., Inter Mediolan i Atlético Madryt.

Ajax współpracuje z kilkoma klubami ze świata. Pierwszym, z którym podpisał partnerską umowę był Ajax Kapsztad, w którym Ajax ma 51% udziałów. To z tego klubu trafili do Ajaksu tacy zawodnicy jak Steven Pienaar, Hans Vonk, Benny McCarthy, Aaron Mokoena i Eyong Enoh.

Akademia piłkarska Ajaksu nosi nazwę „De Toekomst”, co w języku polskim oznacza „Przyszłość”. Powstała na początku lat 90. i jej celem jest wyszkolenie utalentowanych zawodników na gwiazdy piłki nożnej holenderskiej. Dziś ośrodek treningowy zajmuje obszar dziewięciu hektarów. Znajduje się na nim sześć trawiastych boisk ze sztucznym oświetleniem i systemem nawadniania. Trzy płyty służą do odbywania treningów, a pozostałe trzy do rozgrywania meczów[33].

Ajax sam finansuje szkolenie swoich talentów. Rocznie w akademii trenuje około 160 chłopców podzielonych na 10 grup. Zawodnicy dzieleni są na przedziały wiekowe od 8 do 18 lat. Przydzieleni są do poszczególnych zespołów od Ajaksu E (najmłodsi) do Ajaksu A (najstarsi)[33].

Sekcja kobiet[edytuj]

18 maja 2012 powołana została żeńska drużyna Ajaksu Amsterdam. Piłkarki Ajaksu w pierwszym sezonie zagrały w nowo powstałej lidze transgranicznej Belgii i Holandii (BeNe League). Stadionem, na którym sekcja kobiet rozgrywa swoje mecze jest Sportpark De Toekomst.

Kluby satelickie[edytuj]

Kluby satelickie, współpracujące z Ajaksem:

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j k l 1900 – 1915: The Ancient Ajax (ang.). Ajax USA Archives. [dostęp 30 października 2011].
  2. Vojtech Zamarovský: Bohovia a hrdinovia antických bájí. Bratislava: Perfekt a.s., 1998, s. 23-24. ISBN 80-8046-098-1. (słow.)
  3. Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, s. 13-14. ISBN 83-04-04673-3.
  4. Netherlands – Foundation Dates
  5. a b c Piłkarska elita cz. 1 – Ajax Amsterdam (pol.). http://patrykgesicki.blog.pl.+[dostęp 2012-10-26].
  6. a b c 1915 – 1949: The Jack Reynolds Era (ang.). Ajax USA Archives. [dostęp 30 października 2011].
  7. a b 1950 – 1965: Professionalism and European Games (ang.). Ajax USA Archives. [dostęp 30 października 2011].
  8. Champions' Cup 1957-58 (ang.). RSSSF. [dostęp 12 marca 2009].
  9. Champions' Cup 1966-67 (ang.). RSSSF. [dostęp 12 marca 2009].
  10. Champions' Cup 1967-68 (ang.). RSSSF. [dostęp 12 marca 2009].
  11. Champions' Cup 1968-69 (ang.). RSSSF. [dostęp 12 marca 2009].
  12. 1966-1970: The Road to Glory (ang.). Ajax USA Achives. [dostęp 30 października 2011].
  13. Champions' Cup 1970-71 (ang.). RSSSF. [dostęp 13 marca 2009].
  14. Champions' Cup 1971-72 (ang.). RSSSF. [dostęp 13 marca 2009].
  15. Champions' Cup 1972-73 (ang.). RSSSF. [dostęp 13 marca 2009].
  16. Champions' Cup 1973-74 (ang.). RSSSF. [dostęp 13 marca 2009].
  17. Champions' Cup 1977-78 (ang.). RSSSF. [dostęp 13 marca 2009].
  18. Champions' Cup 1979-80 (ang.). RSSSF. [dostęp 13 marca 2009].
  19. Champions' Cup 1980-81 (ang.). RSSSF. [dostęp 13 marca 2009].
  20. Cup Winners' Cup 1986-87 (ang.). RSSSF. [dostęp 13 marca 2009].
  21. Cup Winners' Cup 1987-88 (ang.). RSSSF. [dostęp 13 marca 2009].
  22. UEFA Cup 1991-92 (ang.). RSSSF. [dostęp 13 marca 2009].
  23. UEFA Cup 1992-93 (ang.). RSSSF. [dostęp 13 marca 2009].
  24. Champions' Cup 1994-95 (ang.). RSSSF. [dostęp 13 marca 2009].
  25. Champions' Cup 1995-96 (ang.). RSSSF. [dostęp 13 marca 2009].
  26. Champions' Cup 1996-97 (ang.). RSSSF. [dostęp 13 marca 2009].
  27. Champions' Cup 1997-98 (ang.). RSSSF. [dostęp 13 marca 2009].
  28. G-14 football group is disbanded BBC Sport
  29. UEFA Champions League 2002-03 (ang.). RSSSF. [dostęp 13 marca 2009].
  30. UEFA Champions League 2004-05 (ang.). RSSSF. [dostęp 13 marca 2009].
  31. UEFA Champions League 2005-06 (ang.). RSSSF. [dostęp 13 marca 2009].
  32. Netherlands – Eredivisie Top Scorers (ang.). RSSSF. [dostęp 13 marca 2009].
  33. a b c d e Piotr Leśniowski: Biblioteka Gazety Wyborczej, seria „Słynne kluby piłkarskie: Ajax Amsterdam.
  34. Ajax retire number 14 (ang.). english.ajax.nl. [dostęp 13 marca 2009].
  35. Coaches (ang.). english.ajax.nl. [dostęp 13 marca 2009].
  36. De Meer (ang.). english.ajax.nl. [dostęp 13 marca 2009].
  37. The making of Amsterdam ArenA (ang.). Amsterdam ArenA. [dostęp 13 marca 2009].
  38. Wist je dat... (niderl.). Amsterdam ArenA. [dostęp 13 marca 2009].
  39. Ajax, de Joden, Nederland (ang.). Ajax USA Archives. [dostęp 30 października 2011].
  40. a b c Oranjefan.pl: Feyenoord Rotterdam – rywalizacja z Ajaksem i De Kuip (pol.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  41. Nieuws Dossier: Voetbalrellen Feyenoord en Ajax aanhangers bij Beverwijk (niderl.). [dostęp 13 marca 2009].
  42. FC Utrecht (ang.). Ajax USA (Internet Archive). [dostęp 20 listopada 2008].
  43. History of the Ajax logo (ang.). xs4all.nl. [dostęp 12 marca 2009].
  44. AEGON new head sponsor AFC Ajax (ang.). Ajax.nl, 25 października 2007. [dostęp 12 marca 2009].
  45. Contract with kit sponsor Adidas extended until summer 2009 (ang.). AJAX-USA.com (Internet Archive), 26 maja 2003. [dostęp 16 grudnia 2008].
  46. Ajax agree technical partnership with FC Omniworld (ang.). AJAX.USA.com (Internet Archive), 29 czerwca 2005. [dostęp 16 grudnia 2008].

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]