Diego Maradona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Diego Maradona
Diego Armando Maradona
Ilustracja
Maradona po wygraniu mistrzostw świata (1986)
Pełne imię i nazwisko

Diego Armando Maradona

Data i miejsce urodzenia

30 października 1960
Lanús

Data i miejsce śmierci

25 listopada 2020
Tigre

Obywatelstwo

Argentyna

Wzrost

165 cm[1]

Pozycja

pomocnik, napastnik

Kariera juniorska
Lata Klub
1968–1969 Estrella Roja
1970–1974 Los Cebollitas
1975–1976 Argentinos Juniors
Kariera seniorska[a]
Lata Klub Wyst. Gole
1976–1981 Argentinos Juniors 167 (116)
1981–1982 Boca Juniors 40 (28)
1982–1984 Barcelona 36 (22)
1984–1991 Napoli 188 (81)
1992–1993 Sevilla 26 (5)
1993–1994 Newell’s Old Boys 5 (0)
1995–1997 Boca Juniors 30 (7)
W sumie: 492 (259)
Kariera reprezentacyjna
Lata Reprezentacja Wyst. Gole
1977–1979  Argentyna U-20 24 (13)
1977–1994  Argentyna 91 (34)
W sumie: 115 (47)
Kariera trenerska
Lata Drużyna
1994 Deportivo Mandiyú
1995 Racing Club
2008–2010 Argentyna
2011–2012 Al-Wasl
2013–2017 Deportivo Riestra (asystent)
2017–2018 Al-Fujairah
2018–2019 Dorados
2019–2020 Gimnasia de La Plata
  1. Uwzględniono wyłącznie rozgrywki ligowe.
Faksymile
Dorobek medalowy
Mistrzostwa świata
I miejsce Meksyk 1986
II miejsce Włochy 1990
Copa América
brąz Brazylia 1989
Mistrzostwa świata U-20
złoto Japonia 1979

Diego Armando Maradona (ur. 30 października 1960 w Lanús, zm. 25 listopada 2020 w Tigre) – argentyński piłkarz i trener piłkarski. Nazywany także „El Diez” („Dziesiątka”) i „Pelusa” („Puszek”). Uważany za jednego z najlepszych graczy w historii tego sportu, został wybrany najlepszym zawodnikiem XX wieku (wraz z Pelém[2]), uzyskując 53% głosów w sondzie na oficjalnej stronie FIFA. Zdobył trzecie miejsce w głosowaniu zrealizowanym przez członków Komisji Futbolowej FIFA i ludzi prenumerujących FIFA Magazine[3].

Przez większość swojego życia Maradona zdobywał wielkie trofea zarówno z reprezentacją Argentyny, jak również z niektórymi klubami, w których grał. Z reprezentacją zdobył mistrzostwo świata w 1986, wicemistrzostwo na mundialu w 1990 i mistrzostwo na mistrzostwach świata juniorów w 1979. Najważniejsze trofea na poziomie klubowym zdobył, grając w SSC Napoli, z którym zdobył Puchar UEFA oraz dwa tytuły mistrza Włoch.

Po zakończeniu kariery sportowej związał się z telewizją, prowadził program La Noche del 10, emitowany przez Canal 13 pod koniec 2005 roku[4]. Był także wiceprezesem Comisión de Fútbol Atlético Boca Juniors od czerwca 2005 do sierpnia 2006 roku. Od 2008 do 2010 był selekcjonerem seniorskiej reprezentacji Argentyny, z którą wywalczył awans do Mistrzostw Świata 2010 w RPA, a w turnieju finałowym awansował do ćwierćfinału.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Kariera piłkarska[edytuj | edytuj kod]

Kariera klubowa[edytuj | edytuj kod]

W wieku 10 lat zapisał się do młodzieżowej drużyny piłkarskiej Los Cebollitas. W profesjonalnym futbolu zadebiutował w 1976, dołączając do Argentinos Juniors. Dla Argentinos zagrał w 167 spotkaniach, strzelając 115 bramek. Lata 1981–1982 spędził w CA Boca Juniors, gdzie rozegrał 40 meczów i strzelił 28 goli. W 1979, 1980 i 1981 był królem strzelców Primera División, zdobywając kolejno 27, 25 i 40 bramek.

W 1982 wyjechał z Argentyny i przeszedł do hiszpańskiego FC Barcelona, z którym wygrał Puchar Króla, Puchar Ligi Hiszpańskiej oraz Superpuchar Hiszpanii. Po konflikcie z prezesem Josepem Lluisem Núñezem i groźnej kontuzji w starciu z Andonim Goikoetxeą Maradona zdecydował się opuścić Hiszpanię.

W 1984 przeszedł do włoskiego SSC Napoli. W Neapolu przywitało go 75 tys. widzów, ten rekord został pobity dopiero w 2009 roku na prezentacji Cristiano Ronaldo w barwach Realu Madryt[5]. Trzy lata później zdobył pierwszy tytuł – Mistrzostwo Włoch. Kolejne trofea to: puchar Włoch, superpuchar Włoch, a także drugie scudetto[6]. W 1989 SSC Napoli z Maradoną w składzie sięgnęło po Puchar UEFA, w dwumeczu finałowym pokonując VfB Stuttgart 2:0 i 3:3. Maradona został ulubieńcem kibiców i jedną z legend klubu. Podczas 7 lat spędzonych w Neapolu rozegrał 259 meczów, strzelając 115 bramek[7].

W 1992 podpisał kontrakt z zespołem Sevilla FC. Jedynym osiągnięciem Argentyńczyka było 7. miejsce w Primera División[8]. Popadł w konflikt z władzami klubu, w szczególności z wiceprezesem Jose Marią del Nido, stąd też po sezonie powrócił do rodzinnej Argentyny. Trafił do Newell’s Old Boys, gdzie zaliczył jedynie epizod, osiągając zaledwie ostatnie, 20. miejsce w argentyńskiej Primera División.

FIFA nałożyła na Maradonę 15-miesięczną dyskwalifikację, tym razem za stosowanie niedozwolonych środków. Argentyńczyk powrócił do sportu w 1995, podpisując ostatni w karierze kontrakt – z Boca Juniors[9]. Mimo kolejnych problemów ze zdrowiem i narkotykami, Maradona zdążył zostać wicemistrzem Argentyny w 1998.

Ostatnim meczem Diego Maradony w karierze było spotkanie z 25 października 1997 roku, River Plate–Boca Juniors 1:2, na Estadio Monumental. Piłkarz rozegrał 45 minut, po czym zszedł z boiska. 30 października 1997 oficjalnie zakończył karierę piłkarską.

Reprezentacja Argentyny[edytuj | edytuj kod]

Diego Maradona, trzymający Puchar Świata FIFA (1986)

W reprezentacji Argentyny zadebiutował 27 lutego 1977 na La Bombonerze, w wygranym spotkaniu przeciwko Węgrom 5:1[10].

W 1979 Maradona sięgnął po Mistrzostwo Świata Juniorów w Japonii, po pokonaniu w finale reprezentacji ZSRR 3:1[11]. Został wicekrólem strzelców turnieju, zdobywając 6 goli[12].

W 1982 znalazł się w kadrze na mistrzostwa świata. Jego drużyna przeszła pierwszą rundę turnieju, przegrywając z Belgią oraz pokonując Węgry i Salwador[13]. Argentyna odpadła w drugiej rundzie turnieju, a Maradona w ostatnim meczu otrzymał czerwoną kartkę[14].

Maradona poprowadził drużynę narodową do zwycięstwa w mistrzostwach świata w 1986 roku w Meksyku. W meczu finałowym Argentyna pokonała reprezentację RFN 3:2. W ćwierćfinałowym meczu z Anglią Maradona zdobył dwie bramki. Jedną z nich strzelił ręką, natomiast drugą po rajdzie przez niemal całe boisko i minięciu sześciu angielskich zawodników[15]. Tłumacząc się z pierwszej bramki, stwierdził, że pomogła mu ręka Boga[16]. Dopiero po 19 latach w jednym z udzielanych wywiadów przyznał, że gola zdobył niezgodnie z przepisami, a 22 lata później przeprosił za ten incydent[17].

Podczas mistrzostw świata w 1990 we Włoszech Maradona był kapitanem swojej reprezentacji. Z jego pomocą Argentyna dotarła do finału, pokonując po drodze m.in. Brazylię, Jugosławię i Włochy. Finałowy mecz z RFN zakończył się porażką 0:1, po golu zdobytym z rzutu karnego w ostatnich minutach spotkania przez Andreasa Brehmego[18].

W marcu 1991 roku podczas testu antydopingowego wykryto w organizmie zawodnika niedozwolone środki. Został zdyskwalifikowany przez FIFA na 15 miesięcy[7].

Mistrzostwa świata w Stanach Zjednoczonych (1994), mimo świetnych meczów m.in. z Grecją, gdzie strzelił bramkę, były końcem reprezentacyjnej kariery Maradony. Został z nich wykluczony po ponownie pozytywnym teście antydopingowym[19].

Ostatnim meczem piłkarza w reprezentacji było spotkanie z 25 czerwca 1994 roku Argentyna-Nigeria 2:1 na Foxboro Stadium w ramach mistrzostw świata. Reprezentacja już bez Maradony przegrała ostatni mecz grupowy z Bułgarią 0:2, a w 1/8 finału Argentyńczycy przegrali z Rumunią 2:3 i na tym zakończyli udział w mundialu[19].

Kariera trenerska[edytuj | edytuj kod]

Rozpoczął pracę trenerską w argentyńskim I ligowym zespole Deportivo Corrientes w 1994[20]. Nie odniósł sukcesów, zajmując dopiero trzynaste miejsce w Primera División. Po roku przeniósł się do Racing Club, gdzie również nie wiodło mu się najlepiej, a w lidze uplasował się na 12. pozycji[20].

29 października 2008 został selekcjonerem reprezentacji Argentyny. Na ławce trenerskiej zadebiutował 19 listopada 2008 w meczu towarzyskim ze Szkocją (1:0). Maradona wywalczył z Argentyną awans na Mistrzostwa Świata 2010. Tam prowadzona przez niego reprezentacja dotarła do ćwierćfinału, gdzie przegrała 0:4 z Niemcami i odpadła z turnieju. 27 lipca 2010 dostał propozycję dalszego prowadzenia reprezentacji Argentyny, pod warunkiem rozstania się ze swoimi współpracownikami. Maradona zrezygnował z funkcji selekcjonera kadry, ponieważ chciał, by jego sztab został. Następnym trenerem reprezentacji został Sergio Batista[21].

Przed mistrzostwami deklarował, że jeśli Argentyna zdobędzie mistrzostwo świata, przejdzie się w publicznym miejscu nago[22].

16 maja 2011 został trenerem Al-Wasl Dubaj, klubu ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich[23] i pracował tam do 10 lipca 2012. We wrześniu 2018 został trenerem klubu Dorados de Sinaloa z drugiej ligi meksykańskiej[24]. Ostatnim klubem, który prowadził w latach 2019–2020, był argentyński Gimnasia y Esgrima La Plata.

Po zakończeniu kariery[edytuj | edytuj kod]

Diego Maradona (2019)

W 2000 roku wydał autobiografię zatytułowaną „El Diego”, napisaną we współpracy z Danielem Arcuccim i Ernesto Cherquisem Bialo. Opisuje w niej swoje dzieciństwo, karierę piłkarską, a także zawarł w niej listę stu, jego zdaniem, najlepszych piłkarzy świata. Książka ukazała się w Polsce pięć lat później, nakładem wydawnictwa „Zysk i S-ka”; przełożył ją Wojciech Charchalis.

W 2004 roku, z okazji stulecia FIFA, Maradona wraz z brazylijskim piłkarzem Pelém został wybrany najwybitniejszym piłkarzem wszech czasów. W tym samym roku doznał zawału serca[25]. Większość czasu spędził w klinice medycznej na Kubie.

W 2005 roku wziął udział w drugiej edycji włoskiego Tańca z gwiazdami. Zrezygnował z zabawy po trzecim odcinku, zajmując 9. miejsce.

W 2012 prowadził akcję promocyjną szachów w Zjednoczonych Emiratach Arabskich[26].

Na początku listopada 2020 roku trafił do szpitala w związku ze zdiagnozowaniem u niego krwiaka podtwardówkowego. 4 listopada przeszedł operację, po której nie nastąpiły żadne komplikacje ani skutki uboczne. W połowie listopada Maradona wypisał się ze szpitala na własne życzenie i wrócił do rodzinnego domu. Zmarł 25 listopada 2020 roku w godzinach porannych na skutek ataku serca[27]. Po jego śmierci w Pałacu Prezydenckim w Buenos Aires wystawiono trumnę z ciałem legendarnego piłkarza[28]. Ostatnie pożegnanie nastąpiło 26 listopada 2020 na cmentarzu Jardín de Bella Vista w okolicy Buenos Aires[29].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Jego bracia Hugo i Raúl również byli piłkarzami. Jego synem jest włoski piłkarz i zawodnik piłki plażowej Diego Sinagra[30]. Maradona został teściem piłkarza Sergio Agüero.

Był silnym zwolennikiem polityki lewicowej. Wielokrotnie udzielał poparcia południowoamerykańskim politykom, m.in. Fidelowi Castro[31], czy też Hugo Chávezowi. W jednym z wywiadów przyznał, że nienawidzi wszystkiego, co amerykańskie. Wyrażał podziw wobec rewolucjonisty Che, na ramieniu posiadał tatuaż z jego wizerunkiem[32].

Wątpliwości dotyczące przyczyny śmierci[edytuj | edytuj kod]

Zespół medyczny składający się z siedmiu osób został oskarżony o nieumyślne spowodowanie śmierci argentyńskiego piłkarza. Główne zarzuty mówią, że zespół medyczny działał w sposób niewłaściwy, niedostateczny i lekkomyślny[33].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Po śmierci[edytuj | edytuj kod]

Statystyki[edytuj | edytuj kod]

Kariera klubowa[edytuj | edytuj kod]

Klub Liga Sezon Ligi krajowe Puchary krajowe Puchary kontynentalne Łącznie
występy bramki występy bramki występy bramki występy bramki
Argentyna Argentinos Juniors Primera División 1976 11 2 0 0 11 2
1977 49 19 0 0 49 19
1978 35 25 0 0 35 25
1979 27 26 0 0 27 26
1980 45 43 0 0 45 43
Łącznie 167 115 0 0 167 115
Argentyna Boca Juniors Primera División 1981 40 28 0 0 40 28
Łącznie 40 28 0 0 40 28
Hiszpania FC Barcelona La Liga 1982/1983 20 11 5 3 4 5 29 19
1983/1984 16 11 4 1 3 3 23 15
Łącznie 36 22 9 4 7 8 52 34
Włochy SSC Napoli Serie A 1984/1985 30 14 6 3 0 0 36 17
1985/1986 29 11 2 2 0 0 31 13
1986/1987 29 10 10 7 2 0 41 17
1987/1988 28 15 9 6 2 0 39 21
1988/1989 26 9 12 7 12 3 50 19
1989/1990 28 16 3 2 5 0 36 18
1990/1991 18 6 3 2 4 2 25 10
Łącznie 188 81 45 29 25 5 258 115
Hiszpania Sevilla FC La Liga 1992/1993 26 5 3 3 0 0 29 8
Łącznie 26 5 3 3 0 0 29 8
Argentyna Newell’s Old Boys Primera División 1993/1994 7 0 0 0 7 0
Łącznie 7 0 0 0 7 0
Argentyna Boca Juniors Primera División 1995/1996 11 3 0 0 11 3
1996/1997 13 2 0 0 13 2
1997/1998 6 2 0 0 6 2
Łącznie 30 7 0 0 30 7
Argentyna Argentyna 244 150 0 0 244 150
Hiszpania Hiszpania 62 27 12 7 7 8 81 42
Włochy Włochy 188 81 45 29 25 5 258 115
Łącznie w karierze 494 258 57 36 32 13 583 307

Osiągnięcia[edytuj | edytuj kod]

Zawodnik[edytuj | edytuj kod]

Boca Juniors
FC Barcelona
SSC Napoli
Reprezentacja Argentyny

Indywidualnie[edytuj | edytuj kod]

Trener[edytuj | edytuj kod]

Reprezentacja Argentyny
Dorados de Sinaloa

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Diego Maradona w bazie WorldFootball.net (ang.)
  2. The 20th Century boys, 10 grudnia 2000 [dostęp 2022-12-30] (ang.).
  3. Wywiad dla FIFA.. [dostęp 2009-01-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-03-08)].
  4. Balagué 2021 ↓, s. 539.
  5. Cristiano Ronaldo welcomed by 80,000 fans at Real Madrid unveiling. theguardian.com, 2009-07-06. [dostęp 2013-10-26]. (ang.).
  6. Balagué 2021 ↓, s. 397–398.
  7. a b Balagué 2021 ↓, s. 466.
  8. Balagué 2021 ↓, s. 485.
  9. Balagué 2021 ↓, s. 515.
  10. Balagué 2021 ↓, s. 95.
  11. Balagué 2021 ↓, s. 122.
  12. Balagué 2021 ↓, s. 123.
  13. Balagué 2021 ↓, s. 175.
  14. Balagué 2021 ↓, s. 177.
  15. Balagué 2021 ↓, s. 338.
  16. Balagué 2021 ↓, s. 362.
  17. Maradona przeprosił za rękę Boga. Wprost, 2008-01-31. [dostęp 2011-05-23]. (pol.).
  18. Balagué 2021 ↓, s. 454.
  19. a b Balagué 2021 ↓, s. 506.
  20. a b Balagué 2021 ↓, s. 512.
  21. Diego Maradona’s tenure as Argentina coach ends. BBC Sport, 2010-07-27. [dostęp 2010-07-28]. (ang.).
  22. Wypowiedź V. del Bosque.
  23. Марадона возглавит „Аль-Васл” из ОАЭ. championat.com, 2011-05-16. [dostęp 2013-10-25]. (ros.).
  24. Dorados de Sinaloa convenció a Maradona en nueve días. MedioTiempo, 2018-09-06. [dostęp 2018-09-07]. (hiszp.).
  25. Balagué 2021 ↓, s. 537.
  26. Football legend Maradona promotes chess in the UAE.
  27. Balagué 2021 ↓, s. 549.
  28. Balagué 2021 ↓, s. 550.
  29. Balagué 2021 ↓, s. 552.
  30. Syn Maradony na Mundialu. igol.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-08-04)].
  31. Марадона: Кастро – единственный политик, которого уважаю. championat.com, 2011-08-12. [dostęp 2013-10-25]. (ros.).
  32. Maradona: Spotkania z Fidelem, tatuaż z Che Guevarą.
  33. Śmierć Diego Maradony. Prokuratura stawia zarzuty, www.tvp.info, 20 maja 2021 [dostęp 2021-05-21] (pol.).
  34. Balagué 2021 ↓, s. 528.
  35. Gheorghe Hagi – Maradona Karpat, sport.pl, 30 lipca 2007 [dostęp 2020-11-26] (pol.).
  36. Radosław Sendra, Throwback Thursday: Ronaldinho i Jay-Jay Okocha w PSG, igol.pl, 3 grudnia 2015 [dostęp 2020-11-26] (pol.).
  37. Kvaradona jak Boski Diego. Nowy król Serie A, Sport.pl [dostęp 2023-02-16] (pol.).
  38. a b Prezydent składa hołd Maradonie i ogłasza żałobę narodową, eurosport.tvn24.pl, 25 listopada 2020 [dostęp 2020-11-26] (pol.).
  39. Polskie kluby uczczą pamięć Diego Maradony, laczynaspilka.pl, 26 listopada 2020 [dostęp 2020-11-26] (pol.).
  40. La muerte del Diego en los principales diarios del mundo, diarionorte.com, 25 listopada 2020 [dostęp 2020-11-26] (hiszp.).
  41. Il calcio va in Paradiso – Buongiorno con la prima pagina di Repubblica di oggi, facebook.com, 26 listopada 2020 [dostęp 2020-11-26] (wł.).
  42. Diego Maradona na okładkach gazet z całego świata, sport.onet.pl, 26 listopada 2020 [dostęp 2020-11-26] (pol.).
  43. „AD10S”, „W rękach Boga”. Świat żegna Maradonę, eurosport.tvn24.pl, 26 listopada 2020 [dostęp 2020-11-26] (ang.).
  44. Stadion Napoli zmienia nazwę! Natychmiastowa reakcja władz, sport.pl, 26 listopada 2020 [dostęp 2020-11-26].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]