Mała Wysoka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy szczytu w Tatrach. Zobacz też: wieś Mała Wysoka.
Mała Wysoka
Mała Wysoka – widok z Polskiego Grzebienia
Mała Wysoka – widok z Polskiego Grzebienia
Państwo  Słowacja
Pasmo Tatry, Karpaty
Wysokość 2429 m n.p.m.
Pierwsze wejście 1888
Janusz Chmielowski, Jędrzej Marusarz Jarząbek
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Mała Wysoka
Mała Wysoka
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Mała Wysoka
Mała Wysoka
Ziemia 49°10′29″N 20°08′45″E/49,174722 20,145833

Mała Wysoka (słow. Východná Vysoká, dawniej Malá Vysoká, niem. Kleine Viszoka, Kleine Vysoka, węg. Kis-Viszoka) – słowacki szczyt w głównej grani Tatr o wysokości 2429 m n.p.m., położony pomiędzy przełęczami: Polski Grzebień (Poľský hrebeň) i Rohatka (Príelom). Pierwsza oddziela go od masywu Wielickiego Szczytu, druga – od Turni nad Rohatką i Dzikiej Turni. Szczyt ma kształt tępej piramidy i jest zwornikiem dla odchodzącej w kierunku południowo-wschodnim długiej grani bocznej z licznymi, krótkimi odgałęzieniami. Grań ta rozdziela doliny Staroleśną (Veľká Studená dolina) i Wielicką (Velická dolina). Po rozgałęzieniu w Staroleśnym Szczycie (Bradavica) ramiona grani obejmują wcinającą się pomiędzy niewielką Dolinę Sławkowską (Slavkovská dolina).

W grani południowo-wschodniej najbliżej Małej Wysokiej znajduje się Baniasta Turnia (Kupola), oddzielona Obłazową Przełęczą (Studené sedlo). Z kolei w północnej grani opadającej na Rohatkę znajduje się kilka drobnych obiektów, którymi są (kolejno od góry):

  • Wyżnia Zmarzła Szczerbina (Vyšná Zamrznutá štrbina),
  • Wielka Zmarzła Turniczka (Veľká Zamrznutá vežička),
  • Pośrednia Zmarzła Szczerbina (Prostredná Zamrznutá štrbina),
  • Pośrednia Zmarzła Turniczka (Prostredná Zamrznutá vežička),
  • Niżnia Zmarzła Szczerbina (Nižná Zamrznutá štrbina),
  • Mała Zmarzła Turniczka (Malá Zamrznutá vežička)[1].

Mała Wysoka jest dostępna dla turystów z przełęczy Polski Grzebień. Stanowi czwarty co do wysokości dostępny dla turystów tatrzański szczyt (po Rysach, Krywaniu i Sławkowskim Szczycie, według stanu z początku 2016 roku). Szlak został zabezpieczony w 1892 r. Panorama ze szczytu na trzy wielkie doliny: Białej Wody, Wielicką i Staroleśną oraz otaczające je granie należy do najpiękniejszych widoków w Tatrach. Július Andráši w 1966 r. pisał: „Dzięki łatwej dostępności i przepięknemu widokowi na całe Tatry jest Mała Wysoka jednym z najczęściej odwiedzanych szczytów Tatr Wysokich”. Południowy stok wykorzystywany jest przez zaawansowanych narciarzy do zjazdów.

Nazwa Mała Wysoka związana jest z dawną nazwą Staroleśnego Szczytu – Wysoka[a]. Na początku XX wieku słowacką nazwę Malá Vysoká zmieniono na Východná Vysoká („Wschodnia Wysoka”).

Na Małą Wysoką od dawna wchodzili turyści. Pierwszym potwierdzonym zdobywcą był László Jármay, być może z przewodnikiem Jakobem Horvayem, w 1888 r. Zimą pierwsi na szczycie byli Hermann Schweickhart, Otto Schweickhart i János Vigyázó 22 marca 1910 r.[1][b]

Szlaki turystyczne[edytuj]

Szlak żółty – żółty szlak z Polskiego Grzebienia, prowadzący granią główną na Małą Wysoką. Czas przejścia: 1 h, ↓ 35 min[2]

Uwagi

  1. Józef Nyka w swoim przewodniku podaje w wątpliwość, by Staroleśny Szczyt nazywano niegdyś „Wysoką”. Według niego nazwa Małej Wysokiej jest pochodzenia ludowego. Patrz: Józef Nyka, Tatry Słowackie, Wydawnictwo TRAWERS, Latchorzew, 2002, ISBN 83-915859-0-5, str. 361
  2. Nazwiska zimowych zdobywców według erraty w: Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część XIV. Warzęchowe Turnie – Zawracik Rówienkowy. Warszawa: Sport i Turystyka, 1971, s. 246.

Przypisy

  1. a b Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część XIII. Litworowy Szczyt – Staroleśna Szczerbina. Warszawa: Sport i Turystyka, 1967, s. 81–82, 98.
  2. Tomasz Nodzyński, Marta Cobel-Tokarska: Tatry Wysokie i Bielskie: polskie i słowackie. Warszawa: ExpressMap, 2007. ISBN 978-83-60120-88-0.

Bibliografia[edytuj]

  1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.


Panorama 360° z Małej Wysokiej
Panorama 360° z Małej Wysokiej