Mała Wysoka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy szczytu w Tatrach. Zobacz też: wieś Mała Wysoka.
Mała Wysoka
Mała Wysoka – widok z Polskiego Grzebienia
Mała Wysoka – widok z Polskiego Grzebienia
Państwo  Słowacja
Pasmo Tatry, Karpaty
Wysokość 2429 m n.p.m.
Pierwsze wejście 1888
Janusz Chmielowski, Jędrzej Marusarz Jarząbek
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Mała Wysoka
Mała Wysoka
Ziemia 49°10′29″N 20°08′45″E/49,174722 20,145833Na mapach: 49°10′29″N 20°08′45″E/49,174722 20,145833
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Mała Wysoka (słow. Východná Vysoká, dawniej Malá Vysoká, niem. Kleine Viszoka, Kleine Vysoka, węg. Kis-Viszoka) – słowacki szczyt w głównej grani Tatr o wysokości 2429 m n.p.m., położony pomiędzy przełęczami: Polski Grzebień (Poľský hrebeň) i Rohatka (Príelom). Pierwsza oddziela go od masywu Wielickiego Szczytu, druga – od Turni nad Rohatką i Dzikiej Turni. Szczyt ma kształt tępej piramidy i jest zwornikiem dla odchodzącej w kierunku południowo-wschodnim długiej grani bocznej z licznymi, krótkimi odgałęzieniami. Grań ta rozdziela doliny Staroleśną (Veľká Studená dolina) i Wielicką (Velická dolina). Po rozgałęzieniu w Staroleśnym Szczycie (Bradavica) ramiona grani obejmują wcinającą się pomiędzy niewielką Dolinę Sławkowską (Slavkovská dolina).

W grani południowo-wschodniej najbliżej Małej Wysokiej znajduje się Baniasta Turnia (Kupola), oddzielona Obłazową Przełęczą (Studené sedlo). Z kolei w północnej grani opadającej na Rohatkę znajduje się kilka drobnych obiektów, którymi są (kolejno od góry):

  • Wyżnia Zmarzła Szczerbina (Vyšná Zamrznutá štrbina),
  • Wielka Zmarzła Turniczka (Veľká Zamrznutá vežička),
  • Pośrednia Zmarzła Szczerbina (Prostredná Zamrznutá štrbina),
  • Pośrednia Zmarzła Turniczka (Prostredná Zamrznutá vežička),
  • Niżnia Zmarzła Szczerbina (Nižná Zamrznutá štrbina),
  • Mała Zmarzła Turniczka (Malá Zamrznutá vežička)[1].

Mała Wysoka jest dostępna dla turystów z przełęczy Polski Grzebień. Szlak został zabezpieczony w 1892 r. Pierwsi turyści byli na szczycie już w 1888 r. latem, zimą w 1910 r. Panorama ze szczytu na trzy wielkie doliny: Białej Wody, Wielicką i Staroleśną oraz otaczające je granie należy do najpiękniejszych widoków w Tatrach. Július Andráši w 1966 r. pisał: „Dzięki łatwej dostępności i przepięknemu widokowi na całe Tatry jest Mała Wysoka jednym z najczęściej odwiedzanych szczytów Tatr Wysokich”. Południowy stok wykorzystywany jest przez zaawansowanych narciarzy do zjazdów.

Nazwa Mała Wysoka związana jest z dawną nazwą Staroleśnego Szczytu – Wysoka[a]. Na początku XX wieku słowacką nazwę Malá Vysoká zmieniono na Východná Vysoká („Wschodnia Wysoka”).

Na Małą Wysoką od dawna wchodzili turyści. Pierwszym potwierdzonym zdobywcą był László Jármay, być może z przewodnikiem Jakobem Horvayem, w 1888 r. Zimą pierwsi na szczycie byli Hermann Schweickhart, Otto Schweickhart i János Vigyázó 22 marca 1910 r.[1][b]

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Szlak żółty – żółty szlak z Polskiego Grzebienia, prowadzący granią główną na Małą Wysoką. Czas przejścia: 1 h, ↓ 35 min[2]

Uwagi

  1. Józef Nyka w swoim przewodniku podaje w wątpliwość, by Staroleśny Szczyt nazywano niegdyś „Wysoką”. Według niego nazwa Małej Wysokiej jest pochodzenia ludowego. Patrz: Józef Nyka, Tatry Słowackie, Wydawnictwo TRAWERS, Latchorzew, 2002, ISBN 83-915859-0-5, str. 361
  2. Nazwiska zimowych zdobywców według erraty w: Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część XIV. Warzęchowe Turnie – Zawracik Rówienkowy. Warszawa: Sport i Turystyka, 1971, s. 246.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część XIII. Litworowy Szczyt – Staroleśna Szczerbina. Warszawa: Sport i Turystyka, 1967, s. 81–82, 98.
  2. Tomasz Nodzyński, Marta Cobel-Tokarska: Tatry Wysokie i Bielskie: polskie i słowackie. Warszawa: ExpressMap, 2007. ISBN 978-83-60120-88-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.


Panorama 360° z Małej Wysokiej
Panorama 360° z Małej Wysokiej