19 Dywizjon Artylerii Ciężkiej (19 dac) – pododdział artylerii ciężkiej Wojska Polskiego.
Dywizjon został sformowany w sierpniu 1939 roku, w Wilnie, przez 3 Pułk Artylerii Ciężkiej z przeznaczeniem dla 19 Dywizji Piechoty.
W jego skład weszły dwie trzydziaławe baterie: armat 105 mm i haubic 155 mm kpt. Stanisława Totta[1].
[edytuj] Działania bojowe
28 sierpnia 1939 roku dywizjon załadował się na transporty kolejowe i odjechał do rejonu Łowicz - Sochaczew. W rejonie Tomaszowa Mazowieckiego wszedł w ugrupowanie 19 Dywizji Piechoty. Zgodnie z wcześniejszymi rozkazami dywizja zorganizowała tam obronę. Już jednak w nocy z 3 na 4 września była w marszu do nowego rejonu w rejonie Piotrkowa. Tam obsadziła nowe pozycje obronne. 19 dac . zajął stanowiska ogniowe w rejonie Meszcze. Stąd od świtu 5 września, współdziałając z II/19 pal działał na korzyść 86 pułku piechoty. Pierwsze natarcie niemieckich czołgów zostało zatrzymane. Po południu obrona 86 pp została przełamana, a baterie dywizjonu poniosły poważne straty od lotnictwa nieprzyjaciela. Dowódca piechoty dywizyjnej 19 DP nakazał wycofanie w kierunku na Pilicę. Nocny marsz spowodował, że 6 września porządkowano oddziały w lasach koła Barkowic Mokrych. Cały czas trwały bombardowania z powietrza. Wieczorem i pod osłoną nocy większość oddziałów przeprawiła się przez Pilicę. Baterie artylerii ciężkiej szukały objazdów, a most w Sulejowie nie był czynny. Po raz kolejny nastąpiło pomieszanie oddziałów. Dywizjon połowę swoich dział stracił na stanowiskach ogniowych[2]. Pozostałe musiał pozostawić w wyniku stopniowego wybicia wszystkich koni. Żołnierze niewielkimi grupami w nieładzie przebijali się ku Wiśle.
Przypisy
- ↑ Karol Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej. s. 382.
- ↑ Karol Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej. s. 383.
[edytuj] Bibliografia
- Karol Lucjan Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej 1914 - 1939. Londyn: 1975.
- Roman Łoś: Artyleria polska 1914-1939. Warszawa: "Bellona", 1991. ISBN ISBN 83-11-07772-X.
II Rzeczpospolita
